Untitled

Ciąża pozamaciczna jest główną przyczyną śmiertelności matek w pierwszym trymestrze ciąży i stanowi 5–10% wszystkich zgonów związanych z ciążą. Rozpoznanie ciąży pozamacicznej jest trudne ze względu na naśladownictwo kliniczne oraz niespecyficzne objawy w postaci bólu brzucha i krwawienia z pochwy. Obecny standard diagnostyki ciąży pozamacicznej obejmuje badanie ultrasonograficzne i monitorowanie β-ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG). Oprócz β-hCG badane są markery surowicy jako potencjalne narzędzie diagnostyczne, przy czym szczególnie obiecujące są aktywina-AB i białko osocza A związane z ciążą. Inne metody diagnostyczne obejmują pobieranie próbek endometrium, przy czym rozszerzenie i łyżeczkowanie wykazują najwyższą swoistość; jednakże zamrożona sekcja skraca czas diagnostyki, co może poprawić wyniki. Możliwości leczenia potwierdzonej ciąży pozamacicznej obejmują leczenie farmakologiczne, chirurgiczne i wyczekujące. Wybrana metodologia leczenia opiera się na stężeniu β-hCG, stabilności hematologicznej i ryzyku pęknięcia ciąży pozamacicznej. Obecne innowacje w leczeniu ciąży pozamacicznej mają na celu zachowanie płodności i obejmują laparoskopową częściową resekcję jajowodów z zespoleniem koniec do końca oraz embolizację tętnicy macicznej z wewnątrzmacicznym wlewem metotreksatu. Cennymi innowacjami są również interwencje psychologiczne mające na celu poprawę zdrowia psychicznego pacjentek w związku z diagnostyką i leczeniem ciąży pozamacicznej. Celem niniejszego przeglądu literatury jest przybliżenie aktualnej diagnostyki ciąży pozamacicznej, leczenia i przyszłych kierunków jej stosowania.

Ciąża pozamaciczna jest znanym powikłaniem ciąży, które może wiązać się z dużą zachorowalnością i śmiertelnością, jeśli nie zostanie szybko rozpoznane i leczone. Istotne jest, aby lekarze utrzymywali wysoki wskaźnik podejrzenia wystąpienia choroby pozamacicznej u swoich ciężarnych pacjentek, ponieważ mogą one objawiać się bólem, krwawieniem z pochwy lub bardziej niejasnymi dolegliwościami, takimi jak nudności i wymioty. Zapłodnienie i implantacja zarodka obejmują wzajemne oddziaływanie interakcji chemicznych, hormonalnych i anatomicznych oraz warunków umożliwiających realną ciążę wewnątrzmaciczną. Duża część tego układu wykracza poza zakres tego artykułu, ale stanowią najważniejsze elementy anatomiczne w naszej dyskusji na temat jajników, jajowodów, macicy, komórki jajowej i nasienia. Jajniki to żeńskie narządy rozrodcze zlokalizowane po obu bocznych stronach macicy, w dolnej części miednicy. Jajniki pełnią wiele funkcji, z których jedną jest comiesięczne uwalnianie komórki jajowej w celu potencjalnego zapłodnienia. Jajowody to struktury rurowe, które służą jako przewód umożliwiający transport żeńskiego jaja z jajników do macicy. Kiedy plemnik zostanie wprowadzony, zapłodni komórkę jajową, tworząc zarodek. Zarodek zostanie następnie wszczepiony w tkankę endometrium w macicy. Ciąża pozamaciczna występuje, gdy tkanka płodu wszczepia się gdzieś poza macicą lub przyczepia się do nieprawidłowej lub pokrytej bliznami części macicy.

Ciąża pozamaciczna to diagnoza, która jest dość trudna do postawienia. Szacuje się, że 40% ciąż pozamacicznych pozostaje nierozpoznanych przy pierwszym rozpoznaniu. Ciąża pozamaciczna jest również stanem bardzo trudnym do zidentyfikowania na podstawie wywiadu i badania fizykalnego, przy czym zarówno wywiad, jak i cechy badania przedmiotowego nie są ani czułe, ani swoiste dla rozpoznania. Dane sugerują, że nawet doświadczeni ginekolodzy nie są w stanie wykryć w badaniu fizykalnym ponad połowy guzów powstałych w wyniku ciąży pozamacicznej. Ze względu na ten charakter stanu, dane laboratoryjne i obrazowanie diagnostyczne są niezbędnymi elementami diagnozowania ciąży pozamacicznej. Ultrasonografia jest badaniem obrazowym z wyboru w diagnostyce ciąży pozamacicznej. Nawet jeśli ciąży pozamacicznej nie można uwidocznić w badaniu USG, rozpoznanie ciąży wewnątrzmacicznej znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej. Istnieją dwie metody ultrasonograficzne oceny ciąży pozamacicznej. Pierwsza to mniej inwazyjna ultrasonografia przezbrzuszna, druga to bardziej inwazyjna, ale bardziej diagnostyczna ultrasonografia wewnątrzpochwowa.

Ciąża pozamaciczna (EP) stanowi 1-2% wszystkich ciąż, z czego 90% zagnieżdża się w jajowodzie. Brzuszną ciążę pozamaciczną (AEP) definiuje się jako ciążę pozamaciczną występującą w wyniku wszczepienia pęcherzyka ciążowego do jamy otrzewnej poza jamą macicy lub jajowodem. Miejsca implantacji mogą obejmować sieć, otrzewną jamy miednicy i jamy brzusznej, powierzchnię macicy oraz narządy jamy brzusznej, takie jak śledziona, jelita, wątroba i naczynia krwionośne. Ciąża pierwotna brzuszna powstaje w wyniku zapłodnienia komórki jajowej w jamie brzusznej, a ciąża wtórna powstaje w wyniku poronienia lub pęknięcia jajowodu. Stanowi bardzo rzadką postać EP, występującą w <1% przypadków. We wczesnych stadiach ciąży postawienie diagnozy może być trudne i może zostać błędnie zdiagnozowane jako ciąża pozamaciczna jajowodów. AEP zdiagnozowany powyżej 20 tygodnia ciąży, spowodowany wszczepieniem nieprawidłowego łożyska, jest ważną przyczyną śmiertelności matki i płodu ze względu na wysokie ryzyko poważnego krwotoku położniczego i koagulopatii po częściowym lub całkowitym oddzieleniu łożyska. Możliwości leczenia obejmują leczenie chirurgiczne (laparoskopia±laparotomia), leczenie farmakologiczne za pomocą domięśniowego lub do zmiany chorobowej metotreksatu i/lub wewnątrzsercowego chlorku potasu lub połączenie leczenia zachowawczego i chirurgicznego. Autorzy przedstawiają przypadek wieloródki około 30. roku życia, która w 8 tygodniu ciąży zgłosiła się z obfitym krwawieniem z pochwy i bólem brzucha. Jej beta-ludzka gonadotropina kosmówkowa (bHCG) wynosiła 5760 IU/l (zakres: 0-5), co odpowiada realnej ciąży. Przezpochwowe USG wykazało ciążę pozamaciczną. Laparoskopia potwierdziła AEP obejmujący boczną ścianę miednicy. Jej pooperacyjne 48-godzinne stężenie bHCG wynosiło 374 IU/l. Ze względu na rzadkość tego objawu wysoki wskaźnik podejrzeń klinicznych korelował z objawami występującymi u kobiety; Do ustalenia diagnozy wymagane jest wykonanie badania bHCG i USG, aby zapobiec zachorowalności i śmiertelności.

W ciągu ostatnich kilku dekad wzrósł wskaźnik palenia wśród kobiet w wieku rozrodczym. Dane epidemiologiczne wielokrotnie wykazały, że palące kobiety są obarczone zwiększonym ryzykiem różnych chorób rozrodu, w tym ciąży pozamacicznej (EP), zmniejszonej płodności, niekorzystnych wyników ciąży i niepowodzenia wspomaganego rozrodu. W wielu badaniach in vivo i in vitro celem dymu papierosowego był jajowód. Jajowód jest dobrze zaprojektowanym narządem. Jego funkcją jest pobranie i transport komórek jajowych do miejsca zapłodnienia oraz zapewnienie odpowiedniego środowiska do zapłodnienia i wczesnego rozwoju embrionalnego. Na koniec jajowód transportuje zarodek przed implantacją do macicy. W jajowodach można badać różne procesy biologiczne, co czyni je doskonałym modelem toksykologicznym. W artykule dokonano przeglądu roli jajowodu w transporcie gamet i zarodków oraz możliwego mechanizmu, jaki dym tytoniowy wpływa na EP jajowodów. Możliwą ścieżką sygnałową mógłby być model do opracowania interwencji EP u kobiet w ciąży narażonych na palenie.