Mga Ambag at Kasaysayan ng Kabihasnang Sumer

Ang Kabihasnang Sumer at ang Mesopotamia

Ang Kabihasnang Sumer ang itinuturing na pinakamatanda at pinaka-unang kabihasnan sa daigdig, na umusbong sa Mesopotamia noong $3500-3000\,B.C.$. Ang Mesopotamia, na ang ibig sabihin ay "lupain sa gitna ng mga ilog," ay matatagpuan sa pagitan ng mga ilog Tigris at Euphrates sa kanlurang Asya. Ang pamahalaan dito ay isang Teokrasya (theocracy) kung saan ang mga paring hari na tinatawag na PATESI ang namumuno sa mga lungsod-estado gaya ng Ur, Laggash, Uruk, Nippur, Eridu, at Kish.

Relihiyon at Organisasong Panlipunan

Ang mga Sumerian ay naniniwala sa maraming diyos at diyosa (polytheism), kabilang sina AN (diyos ng kalangitan), ENLIL (diyos ng hangin), ENKI (diyos ng katubigan), at NINHURSAG (diyos ng lupa). Ipinatayo nila ang mga Ziggurat bilang pinakamalaking gusali na nagsisilbing dambana at tahanan ng kanilang mga patron. Sa kanilang lipunan, ang pinakamataas na antas ay ang mga HARI, na sinusundan ng mga MANGAGALAKAL, ARTISANO, at SCRIBE, habang ang mga MAGSASAKA at ALIPIN ang nasa pinakamababang bahagi.

Mga Natatanging Ambag at Teknolohiya

Isa sa pinakamahalagang kontribusyon ng mga Sumerian ay ang CUNEIFORM, ang kanilang sistema ng pagsulat kung saan ang mga scribe ay gumagamit ng STYLUS sa basang clay tablet. Dito naitala ang mahahalagang akda tulad ng Epic of Gilgamesh at ang Kodigo ni Ur-Nammh. Naimbento rin nila ang teknolohiya sa pagsasaka gaya ng ARARO, mga kariton na may GULONG, paggawa ng palayok, paggamit ng salaping pilak, Lunar calendar, at Decimal System na gumagamit ng base $10$ para sa kalakalan at matematika.

Pagbagsak ng Sumer at Iba Pang Kabihasnan

Bumagsak ang Sumeria dahil sa madalas na digmaan sa pagitan ng mga lungsod-estado, pagbabago sa kapaligiran gaya ng pag-aalat ng lupa dahil sa irigasyon, at sa huli ay ang pananakop ni Sargon of Akkad ng mga Akkadian noong tinatayang $2334\,BCE$. Binanggit din sa kasaysayan ang iba pang sinaunang kabihasnan: ang Kabihasnang Indus sa Indus River, ang Sinaunang Tsina sa Huang He na nag-imbento ng papel at gunpowder, at ang Sinaunang Egypt sa Nile River na pinamunuan ng mga Pharaoh.

Heograpiya at Ebolusyon ng Tao

Ang heograpiya ay may limang tema: lokasyon, lugar, rehiyon, interaksyon ng tao at kapaligiran, at paggalaw. Kaugnay nito ang Continental Drift Theory ni Alfred Wegener na nagsasabing ang mga kontinente ay dating bahagi ng supercontinent na Pangaea na napalilibutan ng Panthalassa, bago nahati sa Laurasia at Gondwana. Sa pag-unlad ng tao, tinalakay ang Homo habilis (gumamit ng batong kasangkapan), Homo erectus (gumamit ng apoy at tuwid ang lakad), at Homo sapiens (Cro-Magnon at Neanderthal) na may mas malaking utak.