Untitled

Metody pomiaru pH

Wskaźniki kwasowo-zasadowe: substancje zmieniające kolor w zależności od odczynu, np. fenoloftaleina (malinowa w zasadach) lub oranż metylowy (czerwony w kwasach).
Pehametr (pH-metr): urządzenie elektroniczne wykorzystujące pomiar siły elektromotorycznej do precyzyjnego określenia pH.
Miareczkowanie: metoda analityczna polegająca na kontrolowanym dodawaniu roztworu o znanym stężeniu do badanego roztworu.

Wiązania koordynacyjne

Rodzaj wiązania kowalencyjnego, w którym para elektronowa pochodzi tylko od jednego atomu (donora). Drugi atom (akceptor) posiada lukę elektronową, którą zapełnia tą parą (np. powstawanie jonu amonowego $NH_4^+$ ).

Konfiguracja elektronowa siarki (S)

Liczba atomowa: 16.
Konfiguracja pełna: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ .
Konfiguracja skrócona: $[Ne] 3s^2 3p^4$ .
Elektrony walencyjne: 6 (znajdują się na 3. powłoce).
Położenie: Grupa 16, Okres 3.

Mieszanina a związek chemiczny

Mieszanina: połączenie fizyczne składników, które można rozdzielić metodami fizycznymi.
- Jednorodne: składniki niewidoczne gołym okiem (np. roztwór soli w wodzie).
- Niejednorodne: składniki wyraźnie widoczne (np. piasek z wodą).
Związek chemiczny: substancja o stałym składzie jakościowym i ilościowym, w której atomy są trwale połączone więziami (np. czysta woda $H_2O$ ).

Reakcja H₃PO₄ + NaOH

Reakcja zobojętniania (neutralizacji) kwasu fosforowego(V) wodorotlenkiem sodu:
- $H<em>3PO</em>4 + 3NaOH \rightarrow Na<em>3PO</em>4 + 3H_2O$

Podział koloidów

Zol: rozproszone ciało stałe w cieczy (np. roztwór białka).
Emulsja: kropelki cieczy w innej cieczy, które się nie mieszają (np. mleko, majonez).
Piana: pęcherzyki gazu rozproszone w cieczy lub ciele stałym.
Aerozol: cząstki cieczy (mgła) lub ciała stałego (dym) rozproszone w gazie.

Ciała stałe

Materia o określonym kształcie i objętości. Cząsteczki drgają wokół położeń równowagi w ściśle określonej strukturze, zwanej siecią krystaliczną.

Izotopy

Odmiany tego samego pierwiastka różniące się liczbą neutronów w jądrze, co wpływa na ich masę atomową. Przykład wodoru:
- Prot: $^1H$ (0 neutronów)
- Deuter: $^2H$ (1 neutron)
- Tryt: $^3H$ (2 neutrony)

Reguła van't Hoffa

Empiryczna zasada mówiąca, że wzrost temperatury o $10^\circ C$ powoduje średnio 2- do 4-krotny wzrost szybkości reakcji chemicznej ( $v<em>2 = v</em>1 \cdot \gamma^{\frac{T<em>2 - T</em>1}{10}}$ ).

Podstawowe wodorotlenki

Silnie higroskopijne substancje, rozpuszczalne w wodzie (tzw. zasady):
- Grupa 1 (litowce): np. $NaOH$ , $KOH$ .
- Grupa 2 (wapniowce): np. $Ca(OH)<em>2$ , $Ba(OH)</em>2$ (z wyjątkiem berylu i magnezu, które są słabiej rozpuszczalne).

Procesy redoks

Utlenianie: oddawanie elektronów przez atom, co skutkuje wzrostem stopnia utlenienia.
Redukcja: przyjmowanie elektronów, co skutkuje obniżeniem stopnia utlenienia.

Współczynniki stechiometryczne

Liczby całkowite umieszczane przed wzorami w równaniu reakcji, aby zapewnić zgodność z prawem zachowania masy (liczba atomów po obu stronach równania musi być taka sama).

Sedymentacja i Dekantacja

Sedymentacja: opadanie cząstek fazy rozproszonej na dno naczynia pod wpływem grawitacji.
Dekantacja: oddzielenie klarownej cieczy znad osadu poprzez jej ostrożne zlanie.

Reguła przekory (Le Chatéliera-Brauna)

Jeśli na układ w stanie równowagi zadziała bodziec zewnętrzny (zmiana stężenia, ciśnienia lub temperatury), układ przesunie stan równowagi tak, aby przeciwdziałać temu bodźcowi.

Typy reakcji chemicznych

Synteza: z kilku substratów powstaje jeden produkt ( $A + B \rightarrow AB$ ).
Analiza: z jednego substratu powstaje kilka produktów ( $AB \rightarrow A + B$ ).
Wymiana pojedyncza: $A + BC \rightarrow AC + B$ .
Wymiana podwójna: $AB + CD \rightarrow AD + CB$ .

Sposoby rozdzielania mieszanin

Destylacja: wykorzystuje różnice w temperaturach wrzenia składników.
Filtracja (sączenie): przepuszczanie mieszaniny przez sączek w celu zatrzymania ciała stałego.
Ekstrakcja: wyodrębnianie składnika przy użyciu rozpuszczalnika.

Twardość wody

Wywołana obecnością rozpuszczonych soli wapnia i magnezu.
- Węglanowa (przemijająca): zanika po zagotowaniu wody (wytrąca się kamień).
- Niewęglanowa (trwała): pochodzi z siarczanów i chlorków, pozostaje po gotowaniu.

Otrzymywanie wodorotlenków

Metale aktywne + woda: $2Na + 2H<em>2O \rightarrow 2NaOH + H</em>2 \uparrow$
Tlenki metali aktywnych + woda: $CaO + H<em>2O \rightarrow Ca(OH)</em>2$
Reakcja strąceniowa (dla nierozpuszczalnych): sól + zasada: $CuCl<em>2 + 2NaOH \rightarrow Cu(OH)</em>2 \downarrow + 2NaCl$