Notes on Filipino Workers in Economics

EKONOMIKS: Aralin 20 - Sulyapan ang Mga Mangagawang Pilipino

Sektor ng Paglilingkod

  • Tumutukoy sa sektor na nag-uugnay sa lahat ng yugto ng produksyon, distribusyon, kalakalan, at pagkonsumo ng mga produkto, lokal man o internasyonal.

  • Sa pangkalahatan, ang mga serbisyong ibinibigay ay hindi nagmumula sa produkto kundi sa isang aktibidad na nagbibigay ng halaga.

Sub-Sektor ng Paglilingkod

  • Transportasyon: Paglipat ng mga tao at produkto.

  • Komunikasyon: Pagpapadala ng impormasyon.

  • Mga Imbakan: Pagtatago at pamamahala ng mga produkto.

  • Kalakalan: Pagbibili at pagbebenta ng mga produkto at serbisyo.

  • Pananalapi: Serbisyong may kinalaman sa pera at pagpopondo.

  • Paupahang Bahay at Real Estate: Serbisyo sa mga ari-arian at pabahay.

Business Process Outsourcing (BPO)

  • Ang pagsasagawa ng isang kumpanya na kumukuha ng serbisyo mula sa labas gamit ang ibang kumpanya para sa mga bahagi ng kanilang operasyon.

Uri ng Paggawa

  • Blue Collar Jobs: Kabilang dito ang mga job na hindi masyadong nangangailangan ng espesyal na kasanayan; nahahati pa sa unskilled, semi-skilled, at skilled workers.

  • White Collar Jobs: Mga propesyonal na may mataas na antas ng edukasyon at kasanayan.

Kahalagahan ng Paglilingkod

  • Tulad ng:

  • Pagbuo ng mga hilaw na materyales upang maging produkto.

  • Pagproseso ng agrikulturang materyales.

  • Pagpapaunlad ng likas na yaman.

  • Pagsasaayos at paggamit ng makinarya at teknolohiya.

  • Paglikha ng mga produktong kinakailangan ng bansa.

Kabayaran ng mga Manggagawa

  • Ang sahod at suweldo ay mga pondo na nakalaan para sa mga manggagawa bilang salik ng produksyon.

  • Nominal Wage: Halaga ng sahod na natanggap ng manggagawa.

  • Real Wage: Sahod batay sa pagbili ng mga produkto.

Mga Teorya ukol sa Sahod

  • Wage Fund Theory: Dapat may nakalaang pondo para sa sahod ng mga manggagawa mula sa kapital ng prodyuser.

  • Subsistence Theory: Dapat tumugma ang sahod sa pangangailangan ng manggagawa.

  • Marginal Productivity Theory: Ang sahod ng manggagawa ay katumbas ng halaga ng kanyang kontribusyon.

Kalagayan ng mga Manggagawang Pilipino

  • Kahalagahan ng mga unyon ng manggagawa sa pamayanan at industriyal na sektor sa Pilipinas.

  • Ang unyon ay isang organisasyon na nagbibigay proteksyon at tumutulong sa mga manggagawa. Halimbawa: TUCP at KMU.

  • Isabelo Delos Reyes: Tinaguriang "Ama ng mga Unyong Pangkalakalan sa Pilipinas."

Mga Batas na Nangangalaga at Nagproprotekta sa Karapatan ng mga Manggagawa

  • R.A. No. 679 – Maternity Leave

  • R.A. No. 772 – Workmen's Compensation Act

  • R.A. No. 1131 at 7619 – Pagbabawal sa pag-eempleyo at pang-aabuso sa mga babae at bata (wala pang 18)

  • R.A. No. 1052 – Termination Pay Leave

  • R.A. No. 8187 – Paternity Leave

  • R.A. No. 1933 (C.A. No. 444) – Walong Oras na Paggawa

Collective Bargaining

  • Ang proseso ng sama-samang pakikipagkasundo upang ayusin ang mga isyu sa paggawa.

  • Tatlong uri ng collective bargaining:

  • Conciliation: Pagpapamagitan upang magkasundo.

  • Mediation: Tulungan para sa positibong resulta.

  • Arbitration: Pagsusuri ng ikalawang partido sa settlement.

Impormal na Sektor ng Ekonomiya

  • Tumutukoy sa mga aktibidad na walang permiso mula sa gobyerno.

  • Kabilang dito ang black market, hidden economy, illegal underground economy, at under the table transactions.

Dahilan sa Pagkakaroon ng Impormal na Sektor

  • Kakulangan ng kapital: Hindi sapat na pondo para maging pormal.

  • Kahirapan: Dala ng kawalang trabaho o mababang kita.

  • Kawalan ng Edukasyon: Kawalan ng kaalaman sa mga pormal na proseso.

Pandaigdigang Kalakalan

  • Tumutukoy sa pagkakaroon ng borderless economy.

  • Nagpapakita ng patuloy na paglawak ng ugnayan ng mga bansa.

Kalakalang Panloob at Panlabas ng Bansa

  • Kalakalang Panloob: Pamamahagi ng produkto at serbisyo sa loob ng bansa.

  • Kalakalang Panlabas: Pagpapalitan ng produkto at serbisyo sa ibang bansa.

Prinsipyo ng Absolute Advantage

  • Ang bansa ay nagiging dalubhasa sa mga produktong mura ang produksyon kumpara sa iba.

Prinsipyo ng Comparative Advantage

  • Kinakailangan ng bansa na gumawa ng produkto kung saan mataas ang benepisyo at umutang na lamang ng produkto mula sa ibang bansa na mas mura ang halaga.

Globalisasyon

  • Ang globalisasyon ay ang integrasyon ng ekonomiya, politika, kultura, at iba pang sistema na umaabot sa buong mundo.

  • Umiimpluwensya ito sa lokal na presyo, produkto, sahod, at interes.