Notes on MODYUL 7: Tradisyon ng mga Pag-aalsa Bago ang Kilusang Reporma at Himagsikang 1896

MODYUL 7: Tradisyon ng mga Pag-aalsa Bago ang Kilusang Reporma at Himagsikang 1896

Panimula

  • Pagdating ng mga Espanyol: Fernando Magallanes ang conquistador na pumatay noong Labanan sa Mactan.
  • Mga Ekspedisyon: Limang ekspedisyon ang pinadala ng hari ng Espanya (Loaisa 1525, Cabot 1526, Saavedra 1527, Villalobos 1542, Legazpi 1564). Tanging si Miguel Lopez de Legazpi ang nagtagumpay.
  • Pagsakop sa Pilipinas: Nagdala ang mga Espanyol ng bagong relihiyon, sapilitang paggawa (polo y servicio), tributo, at pangangamkam ng lupa na nagdulot ng mga pag-aalsa mula sa mga katutubong Pilipino at mga creole, na Espanyol na ipinanganak sa Pilipinas.

Inaasahang Pagkatuto

  • Mga Kurso:

    • CLO2: Masuri ang mga primarya at sekondaryang batis ng kasaysayan.
    • CLO4: Makalikha ng indibidwal/pangkatang pagtatanghal.
    • CLO5: Makapagpamalas ng kasanayang pang-dantaon 21 sa lahat ng gawain.

  • TLO:

    • TLO22: Matukoy ang mga dahilan ng mga sinaunang pag-aalsa ng mga katutubo at mga creole.
    • TLO23: Masuri ang nilalaman at konteksto ng mga dokumento.
    • TLO24: Maisaalang-alang ang pananaw ng mga Espanyol sa mga tala ng pag-aalsa.
    • TLO25: Matalakay ang resulta ng mga pag-aalsa.
    • TLO36: Makagawa ng kritikal na kaisipan sa paksa.
    • TLO38: Mapayabong ang mga kasanayang pang-dantaon 21.

Nilalaman ng Modyul

I. Pag-aalsa ni Bancao ng Leyte, 1621
  • Mga Pag-alsa: Mahigit sa 100 pag-aalsa ang naganap sa ilalim ng pananakop ng mga Espanyol.
  • Uri ng Pag-aalsa:
    1. Nais mabawi ang kalayaan.
    2. Pagtutol sa polo y servicio, buwis, at bandala.
    3. Usapin sa lupa.
    4. Pagtutol sa bagong relihiyon.
  • Pag-aalsa ni Bancao:
    • Sugatan ng dating pagbati kay Magallanes, nagalit si Bancao sa mga simbahan at nakilala sa kanyang pagsisikap na muling iwaksi ang Katolisismo.
  • Aksidente at Sagot ng Espanyol:
    • Matapos ang rebelyon, nagpadala ng mga sundalo ang Espanyol at sinupil ang pag-aalsa, kasama ang pagsasagawa ng mga parusa sa mga rebelde.
II. Pag-aalsa ni Sumuroy, 1649
  • Polo y Servicio: Pag-aalsang nag-uugat sa sapilitang paggawa, partikular sa paggawa ng mga barkong galleon.
  • Resulta ng Pag-aalsa:
    • Ang mga tao ay pumunta sa mga pulong ng pag-aalsa upang talakayin ang kanilang mga hinaing laban sa pamahalaan.
    • Matapos ang rehiyon, maraming nagrebelde at pumatay ng mga misyunerong Espanyol.
III. Pag-aalsang Agraryo, 1745
  • Mga Lalawigan: Cavite, Laguna, Batangas, Bulacan, at Rizal.
  • Dahilan ng Pag-aalsa:
    • Pangingi-ngi at pang-aagaw ng lupa mula sa mga prayle, na nagdulot ng galit sa mga lokal na residente.
  • Pagkasangkot ng Hari ng Espanya: Pagpapadala ng mga liham upang suriin ang mga pangyayari at upang ituwid ang mga maling gawain ng mga prayle.
IV. Pag-aalsa ng mga Creole, 1820s-1840s
  • Sino ang mga Creole?: Mga Espanyol na ipinanganak sa Pilipinas.
  • Mga Dahilan ng Pag-aalsa: Pagkakataon, liberal na ideya mula sa iba pang mga bansa, at pagkakaroon ng galit laban sa pamahalaan.
  • Mahalagang Pag-aalsa: Cofradia ni Hermano Pule at Rehimiyentong Tayabas.

Paglalagom

  • Panawagan ng mga Pilipino: Tugon ng mga Pilipino sa pananakop ng Espanyol sa pamamagitan ng mga pag-aalsa.
  • Dahilan: Kalayaan, pagsalungat sa sapilitang paggawa, at pangangalaga ng mga lupaing ninuno.
  • Epekto: Nagpamalas ang mga pag-aalsa ng mga aspeto ng kultura at pag-iisip ng mga Pilipino, na nagpapakita ng sama-samang pagkilos laban sa pamahalaang Espanyol.

Pagpapaganang Pagtataya

Mga Tanong
  1. Ano-ano ang mga dahilan ng pag-aalsa ni Bancao at Sumuroy?
  2. Alin ang iba pang ipinagbawal ng mga relihiyosong orden na nagdulot ng pag-aalsang agraryo noong 1745?
  3. Paano maiiugnay ang laban ng mga creole sa mas malawak na kilusan ng anti-koloniyalismo sa panahon mga susunod na dekada?