Untitled

HISTORIA MYŚLI EKONOMICZNEJ - BARTKOWIAK

1. Konkurencja doskonała – cenobiorcy, cenodawcy

• W konkurencji doskonałej, cenobiorcy (nabywcy) mają:

  • Pełną informację o produktach i usługach dostępnych na rynku oraz o ich cenach.

  • Możliwość swobodnego porównywania ofert wielu przedsiębiorstw.

  • Wolną rękę w wyborze najlepszych ofert, czyli tych, które oferują optymalny stosunek jakości do ceny.

• Cenobiorcy są niezależni, ponieważ każde przedsiębiorstwo jest zbyt małe, aby miało jakikolwiek wpływ na ceny rynkowe.

• Cenodawcy (sprzedawcy) w konkurencji doskonałej:

  • Przyjmują ceny rynkowe i nie mogą ustalać cen.

  • Muszą odpowiadać na obniżenie cen dokonane przez innych cenodawców, jako że inne firmy szybko skorygują swoje ceny.

  • Mają swobodę w decyzjach dotyczących poziomu produkcji, ale nie mogą stosować dumpingowania cen.

2. Model wzrostu Solowa - czynniki w produkcji

• To jest rozdział, którego nie będzie

3. Teoria pracy Jevonsa

• Teoria podaży pracy Jevonsa podkreśla, że:

  • Każdy człowiek jest jednocześnie:

  • Producentem (praca) – z malejącą użytecznością krańcową pracy.

  • Konsumentem (wydaje) – z malejącą użytecznością krańcową płacy.

  • Równowaga na rynku pracy osiągana jest, gdy krańcowa użyteczność płacy równa się krańcowemu cierpieniu z pracy.

• Użyteczność krańcowa:

  • Początkowo dodatnia, później ujemna.

  • Podstawowym sens pracy jest generowanie dochodu, którego użyteczność zawsze pozostaje dodatnia.

4. Konkurencja doskonała a niedoskonała

• Konkurencja doskonała:

  • Model, w którym ani nabywcy, ani sprzedawcy nie mają wpływu na ceny produktów, popyt ani podaż.

  • Zbywca przyjmuje cenę, zamiast ją ustalać.

  • Rynki działają efektywnie, używany do celów analitycznych.

  • Nie istnieją rynki doskonałe, lecz niektóre są bliskie tego stanu.

  • Podniesienie ceny przez sprzedawcę może spowodować znaczący spadek sprzedaży, gdyż klienci przeszliby do konkurencji z niższymi cenami.

  • Przykład: Rolnictwo – każda cebula i ziemniak są takie same, a rolnik ponosi podobne koszty, więc żadne gospodarstwo nie może wpłynąć na rynek.

  • Obniżanie cen poniżej poziomu rynkowego nie wpływa na sprzedaż.

• Konkurencja niedoskonała:

  • Firmy mają wpływ na poziom cen, mogą ograniczać podaż, co prowadzi do podwyższania cen (siła monopolowa).

  • Obejmuje 3 struktury rynku:

  • Monopol – przykład: rynek brylantów, rynek energii elektrycznej, Polskie Koleje Państwowe. Jest to jeden dostawca produktu w danej branży.

  • Oligopol – przykład: rynek usług telekomunikacyjnych w Polsce.

  • Konkurencja monopolistyczna – małe sklepy osiedlowe, które mogą ustalać wyższe ceny dzięki dogodnemu położeniu.

5. Funkcja oszczędności wg Keynesa - Małgosia Tykarska

• Oszczędności to nieskonsumowana część produktu, będąca funkcją produktu.

• Wzrost produktu powoduje wzrost poziomu oszczędności.

• Kluczowa zależność:

  • Keynesowska funkcja oszczędności – miara skłonności do oszczędzania zmienia się w krótkim okresie w zależności od koniunktury (wzrasta w dobrych czasach, a spada w złych).

• W rynku kapitału oszczędności przekształcają się w inwestycje.

• O poziomie inwestycji decydują oczekiwana stopa zysku oraz stopa procentowa.

• Odmienność od klasyków, którzy oszczędzanie uznawali za źródło inwestycji: Keynes faworyzuje wydawanie, przede wszystkim na cele konsumpcyjne.

6. Nadwyżka konsumenta - Aleksander Samulski

• Koncepcja nadwyżki konsumenta i producenta:

  • Wykorzystywana do określania optymalnego poziomu produkcji, korzystnego dla społeczeństwa.

  • Wzrost dobrobytu społecznego poprzez zmianę poziomu produkcji oznacza, że poziom ten nie jest optymalny.

7. Zależność między kapitałem ludzkim a majątkiem permanentnym

• Kapitał ludzki:

  • Oznacza sumę wiedzy, umiejętności, kwalifikacji i kompetencji ludzi, przyczyniających się do produkcji dóbr i usług.

  • Jest kluczowym czynnikiem produkcji — im lepiej wykwalifikowani pracownicy, tym większa efektywność i produktywność przedsiębiorstw.

• Majątek permanentny:

  • Oznacza trwały składnik aktywów niezbędnych do produkcji dóbr i usług (budynki, maszyny, sprzęt)

  • Posiadanie majątku permanentnego zwiększa efektywność przedsiębiorstw.

• Istnieje ścisła zależność między kapitałem ludzkim a majątkiem permanentnym:

  • Kapitał ludzki potrzebny do efektywnego wykorzystania majątku, a majątek potrzebny do wykorzystania kapitału ludzkiego.

8. Model Samuelsona-Hicksa - Patrycja Turowska

• Model ten uwzględnia zarówno mnożnik, jak i akcelerator, nazywany również modelem mnożnika-akceleratora:

  • Mnożnik: efekt popytowy inwestycji.

  • Akcelerator: efekt podażowy inwestycji.

• Granice wzrostu produktu:

  • Granica dolna – produkt nie może obniżyć się poniżej investycji autonomicznych.

  • Granica górna – produkt nie może wzrosnąć powyżej pełnego zatrudnienia czynników wytwórczych (siły roboczej i kapitału).

• W poniższych granicach występuje nieregularność w zmienności produktu.

  • Granica górna ustawa przez dostępne czynniki wytwórcze.

  • Granica dolna wraz ze wzrostem produktu w długim okresie staje się coraz wyższa.

9. Klasyczna funkcja oszczędności

-Klasyczna funkcja oszczędności zależna od stóp procentowych, wyrażona wzorem:

• $S = f(r)$

• Klasycy decydują o oszczędzaniu na podstawie wysokości stóp procentowych:

• Wzrost oszczędności = wzrost inwestycji $S <br>ightarrow I$.

• Oszczędzanie jako warunek wzrostu dobrobytu społeczeństwa i maksymalizacja konsumpcji.

10. Równanie Fishera - Justyna Brzozowska

• Równanie wymiany:

  • $MV = PT$

  • Gdzie:

  • M – ilość pieniądza.

  • V – prędkość, z jaką pieniądz jest wydawany.

  • P – cena towarów.

  • T – liczba transakcji.

• Zależności:

  • Popyt na pieniądz zależy od:

  • A) transakcyjnej szybkości pieniądza.

  • B) liczby transakcji.

  • C) cen (procentowy wzrost cen powoduje wzrost popytu na pieniądz).

11. Podział czasu Marshala - Paweł Guzek

• Czas w ekonomii to czas operacyjny, nie fizyczny:

  • Okres krótki: Podaż dobra może rosnąć w ramach danych zdolności wytwórczych.

  • Okres długi: Pełne wykorzystanie czynników produkcji prowadzi do wzrostu podaży dóbr.

12. Główne szkoły ekonomii - Bartek Szubert

• Ekonomia klasyczna:

  • Kluczowa w roli przemysłu.

  • Prekursorzy: William Petty, David Hume.

  • Adam Smith „Bogactwo Narodów” – pierwszy traktat ekonomiczny.

  • Inni klasycy: Thomas Malthus, Jean-Baptiste Say, David Ricardo, John Stuart Mill.

• Szkoła historyczna:

  • Odmienna od ekonomistów teoretycznych, brak prawidłowości w gospodarce.

  • Punktem wyjścia są obserwowane zjawiska gospodarcze.

• Nurt klasyczno-neoklasyczny:

  • Łączy ekonomię klasyczną i neoklasyczną (do 1871 i od 1871 roku).

  • Realne i równowagi są nadrzędne.

13. Ekonomia keynesowska

• Keynes stwarza nową ekonomię negując prawo rynku Saya.

• Polityka państwa konieczna dla naprawy gospodarki.

• Podejście krótkookresowe, z perspektywą na niepełne zatrudnienie.

14. Pareto - Ania Pieńkos

• Optimum Pareto:

  • Sytuacja, w której poprawa jednego nie może nastąpić bez pogorszenia innego.

  • Punkty styczności krzywych obojętności konsumentów jako potencjalne punkty wymiany.

15. Teoria przedsiębiorcy - Julia Miller

• Oparty na teorii Schumpetera:

  • Przedsiębiorca jako innowator, wprowadzający wynalazki w życie.

  • Cechy przedsiębiorców: pasja, pragnienie sukcesu.

16. Zasada kompensacji Barone - Magdalena Sot

• Zasady Barone nawiązują do redystrybucji dóbr w kierunku zwiększenia ogólnego dobrobytu.

17. Prawo rynków - Ola Zagajewska

• Prawo rynków Saya:

  • Sformułowane w 1803 roku. Podaż tworzy popyt.

18. Teoria pieniądza Wicksella - Krzysiek Walasik

• Wicksell wprowadza pojęcia stóp procentowych - naturalnych i rynkowych.

19. Funkcje pieniądza - Filip Szymczak

• Pieniądz jako powszechny środek płatniczy.

20. Cechy człowieka w działalności gospodarczej wg Smitha - Ewelina Jurzysta

• Zależność między egoizmem a ogólnym dobrobytem.

21. Szkoła historyczna - Laura Karska

• Opis faktów gospodarczych jako podstawa ekonomii.

22. Schumpeter - Paweł Dobrzański

• Prace Schumpetera o przedsiębiorczości i innowacjach.

23. Funkcje państwa

• Ochrona własności, regulacja rynku, ubezpieczenia społeczne.

24. Ex post a ex ante

• Termin 'ex post' oznacza analizę po fakcie, 'ex ante' przed faktem.

25. Monetaryzm

• Teoria, która podkreśla kontrolę ilości pieniądza w gospodarce.

26. Neutralność pieniądza - Mateusz Kowalski

• Pieniądz neutralny, nie wpływa na produkt.

27. Dochód permanentny

• Stały poziom dochodu, niezależny od wahań koniunktury.

28. Instytucje a instynkty Veblena

• Zmiany technologiczne wpływające na zmiany instytucji.

29. Równowaga rynku kapitału

• Stan, w którym cena akcji odpowiada wartości fundamentalnej spółki.

Pytania zamknięte z poprzednich lat

1. Prekursorem ekonomii klasycznej był:
   a. David Hume c. Adam Smith

2. Zgodnie z mocną stroną prawa rynków Saya w gospodarce występuje równowaga:
   a. makroekonomiczna b. mikroekonomiczna

3. Oszczędności są funkcją tylko stopy procentowej:
   c. wykazuje w długim okresie tendencję wzrostową.

4. Zgodnie z prawem rynków gospodarka rynkowa:
   a. rozwija się cyklicznie

5. W ekonomii klasyczno-neoklasycznej występuje pieniądz:
   a. spekulacyjny

6. Rewolucja marginalistyczna jest dziełem szkół:
   a. austriackiej i manchesterskiej

7. Zgodnie z rewolucją marginalistyczną cenę dobra wyznacza:
   a. nakład pracy poniesiony na jego wytworzenie

8. Teoria imputacji stanowi uzupełnienie teorii:
   a. malejącej użyteczności krańcowej

9. Teoria równowagi ogólnej:
   a. jest sprzeczna z prawem rynków

10. Zasada kompensacji Barone dopuszcza podział dóbr przez:
    b. rynek

11. Na mocy ilościowej teorii pieniądza wielkość produktu zależy od:
    a. ilości pieniądza

12. Przeciwnikami podejścia Keynesowskiego byli:
    a. Alvin Hansen i Roy Harrod

13. Gospodarka jest szczególnie niestabilna według:
    a. Johna Keynesa

14. Zgodnie z podejściem Keynesowskim zawsze występuje równowaga:
    a. ex ante