Czas panowania Mieszka II (1025-1034) i kryzys monarchii

• Po śmierci Bolesława Chrobrego, Mieszko II objął władzę.
• Szybka koronacja w 1025 r.
• W ygnanie brata Ottona na Rusi; Bezprym pozostawiony w klasztorze w Italii.
• Mieszko II był dobrze wykształcony, posługiwał się łaciną i greką.
• Wpływ na jego politykę miało małżeństwo z Rychezą, siostrzenicą Ottona III.
• Rządy Mieszka II były intensywne, ale prowadziły do kryzysu:
  • Straty terytorialne (Milsko, Łużyce, Morawy, Grody Czerwieńskie)
  • Ataki Konrada II i Jarosława Mądrego w 1031 r.
  • Mieszko II schronił się w Czechach, uciekając przed najazdem.
  • Jego rządy zakończyły się po powrocie i zrzeczeniu się korony na zjeździe w Merseburgu.

Rządy Kazimierza Odnowiciela (1034-1058)

• Kazimierz, syn Mieszka II, próbował odbudować monarchię.
• Obawiając się agresywnej polityki sąsiadów, najpierw opuścił kraj.
• 1039 r. – najazd czeski, straty terytorialne (utrata Śląska, Gniezno).
• Chaos w kraju prowadził do buntu ludowego, Miecław przejmuje władzę na Mazowszu.
• Kazimierz wraca w 1039 r., aby rozpocząć odbudowę kraju.
  • Reformy wojskowe i kościelne; Kraków staje się nową stolicą.
  • Odbudowa archidiecezji gnieźnieńskiej, co dawało większe możliwości władzy.

Rządy Bolesława II Śmiałego (1058-1079)

• Młodszy brat Kazimierza; uzyskanie korony królewskiej w 1076 r.
• Polityka zewnętrzna aktywna, prowadzenie wojen z Czechami, Rusią, Węgrami.
• Napięcia z Kościołem i biskupem Stanisławem prowadzą do konfliktu.
  • Biskup zostaje zamordowany w 1079 r., co prowadzi do utraty tronu przez Bolesława.
• Czas po rządach Bolesława do 1082 r. to jego tułaczka, m.in. na Węgrzech.

Rządy Władysława Hermana (1079-1102)

• Po opuszczeniu Polski przez Bolesława, władzę przejmuje Władysław Herman.
• Utrzymywanie stosunków z Niemcami i uznanie czeskich roszczeń do Śląska.
• Polityka grabieży i opóźnionego trybutu czeskiego.
• Konflikty wewnętrzne z możnowładztwem, podział kraju między synów.

Bolesław Krzywousty (1112-1138)

• Po dojściu do władzy, stabilizacja polityki wewnętrznej.
• Rozpoczęcie procesów podboju Pomorza i utrzymanie tieszy z cesarstwem.
• Reakcje na działania niemieckie, sojusz i rozwój Kościoła w Polsce.
• Realizacja misji chrystianizacyjnej po dyplomatycznym uznaniu cesarza.
  • 1136 r. - Bulla gnieźnieńska jako symbol suwerenności Kościoła.

Important Issues

• Kryzys nie był spowodowany jedynie słabością władzy, ale także rozbiciem oraz walkami wewnętrznymi.
• Rola Kościoła w strukturze władzy w Polsce i proces chrystianizacji jako kluczowy impuls dla odbudowy monarchii.
• Polityka zagraniczna jako główny czynnik siły monarchii.
• Tendencje do centralizacji vs decentralizacji władzy w epoce Piastów.