Zapoznanie studenta z podstawowymi mechanizmami biochemicznymi.
Zapoznanie studenta z zaburzeniami biochemicznymi w patologii.
Zrozumienie istoty zmian zachodzących w organizmie w odpowiedzi na procesy rehabilitacyjne.
Zrozumienie istoty zmian zachodzących w organizmie w odpowiedzi na obciążenie wysiłkiem fizycznym.
Zakres wiedzy
Tematy szczegółowe:
Przemiany substratów energetycznych w pracujących mięśniach w zależności od rodzaju wysiłku fizycznego.
Zmiany metabolizmu komórkowego pod wpływem wysiłku fizycznego.
Efekty treningu sportowego oraz metody oceny tych efektów.
Wydolność fizyczna organizmu oraz przemiany zachodzące w mięśniach i tkance tłuszczowej.
Zmiany w metabolizmie składników pokarmowych wywołane wysiłkiem fizycznym.
Umiejętności
Student potrafi:
Wyjaśnić zależności między metabolizmem różnych tkanek i narządów podczas wysiłku fizycznego.
Wykorzystać wiedzę teoretyczną do wskazania właściwych sposobów postępowania w zaburzeniach homeostazy organizmu wywołanych treningiem sportowym oraz niewłaściwym stylem życia.
Prawidłowo interpretować zmiany podstawowych wskaźników biochemicznych w warunkach fizjologicznych i patologicznych.
Dodatkowe umiejętności:
Rozumie istoty zmian biochemicznych w odpowiedzi na zabiegi rehabilitacyjne podejmowane u osób chorych lub niepełnosprawnych.
Potrafi współdziałać w planowaniu i realizacji prac badawczych w zakresie fizjoterapii oraz dziedzin pokrewnych.
Formułuje problemy badawcze, dobiera metody i techniki badawcze, a także wyciąga wnioski z badań naukowych i własnych obserwacji.
Kompetencje
Student jest świadomy konieczności posiadania wiedzy z wielu dyscyplin naukowych.
Potrafi dokonać samooceny poziomu wiedzy i umiejętności zawodowych oraz zdaje sobie sprawę z konieczności stałego uzupełniania ich przez całe życie.
W sytuacji napotkania trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu, korzysta z opinii ekspertów.
Tematyka wykładów
Procesy metaboliczne zachodzące w organizmie oraz ich regulacja.
Aminokwasy, peptydy i białka – budowa, funkcje i przemiany.
Hemoglobina i mioglobina – budowa i funkcje.
Enzymy – budowa i funkcje.
Węglowodany - budowa, funkcje i przemiany.
Kwas mlekowy – powstawanie, rola w metabolizmie spoczynkowym i w wysiłku.
Tłuszcze - budowa, funkcje i przemiany.
Lipoproteiny - budowa, funkcje i przemiany.
Stres oksydacyjny i możliwości obronne organizmu.
ATP – źródło energii do skurczu mięśni poprzecznie prążkowanych.
Mechanizm skurczu.
Fosforan kreatyny i jego rola w resyntezie ATP.
Budowa tkanki mięśniowej, typy włókien i ich profil metaboliczny.
Odpowiedź mięśni na trening (plastyczność).
Gospodarka wodno-elektrolitowa.
Wymagania do zaliczenia przedmiotu
Uzyskanie oceny pozytywnej z przeprowadzonego egzaminu.
Forma egzaminu: 30 pytań testowych jednokrotnego wyboru (próg zaliczenia: 50% poprawnych odpowiedzi).
Obecność na wykładach jest obowiązkowa.
Literatura
„Podstawy biochemii wysiłku fizycznego” E. Hübner-Woźniak, G. Lutosławska.
„Biochemia Harpera Ilustrowana” Murray R.K. Granner D.K. Rod.
Procesy metaboliczne
Metabolizm
Metabolizm to wszystkie reakcje chemiczne zachodzące w organizmie żywym (przemiana materii). Wyróżniamy:
Procesy syntezy (anabolizm) – synteza związków złożonych z prostych (np. synteza enzymów, hormonów, białek strukturalnych).
Procesy rozpadu (katabolizm) – degradacja związków złożonych do prostych (np. rozpad białek, uzyskanie energii z substancji zapasowych).
Procesy anaboliczne
Synteza składników złożonych z prostych z wykorzystaniem energii uzyskanej w procesach katabolicznych, np. biosynteza białek, lipogeneza, glukoneogeneza.
Procesy kataboliczne
Przekształcenie składników tkanek do mniejszych, prostszych cząsteczek, w wyniku czego uwalnia się energia w formie użytecznej dla komórki (np. proteoliza, lipoliza, glikoliza, glikogenoliza).
Szlaki amfiboliczne
Grupa szlaków metabolicznych, które pełnią funkcję zarówno w anabolizmie, jak i katabolizmie, np. cykl Krebsa, glikoliza, glukoneogeneza.