Anatomy Vocabulary - Lesson 2

Сүйек қаңқасының медициналық ағылшын терминологиясы

• 1. skeleton — /'skelɪtən/ — орысша: скелет — қазақша: сүйек қаңқасы
• 2. cranial bones — /'kreɪniəl bəʊnz/ — орысша: кости черепа — қазақша: ми сүйектері
• 3. facial bones — /'feɪʃəl bəʊnz/ — орысша: лицевые кости — қазақша: бет сүйектері
• 4. spinal column — /'spaɪnl 'kɒləm/ — орысша: позвоночник — қазақша: омыртқа бағанасы
• 5. cervical vertebrae — /'sɜːrvɪkl 'vɜːrtɪbreɪ/ — орысша: шейные позвонки — қазақша: мойын омыртқалары
• 6. thoracic vertebrae — /θɔː'ræsɪk 'vɜːrtɪbreɪ/ — орысша: грудные позвонки — қазақша: кеуде омыртқалары
• 7. lumbar vertebrae — /'lʌmbər 'vɜːrtɪbreɪ/ — орысша: поясничные позвонки — қазақша: бел омыртқалары
• 8. sacral vertebrae — /'seɪkrəl 'vɜːrtɪbreɪ/ — орысша: крестцовые позвонки — қазақша: құйрық сүйек омыртқалары
• 9. vertebra — /'vɜːrtɪbrə/ — орысша: позвонок — қазақша: омыртқа буыны
• 10. coccyx — /'kɒksɪks/ — орысша: копчик — қазақша: құйымшақ
• 11. arch of vertebra — /ɑːrtʃ əv 'vɜːrtɪbrə/ — орысша: дуга позвонка — қазақша: омыртқа доғасы
• 12. thorax — /'θɔːræks/ — орысша: грудная клетка — қазақша: кеуде қуысы
• 13. basic — /'beɪsɪk/ — орысша: основной — қазақша: негізгі
• 14. cartilage — /'kɑːrtɪlɪdʒ/ — орысша: хрящ — қазақша: шеміршек
• 15. pelvis — /'pelvɪs/ — орысша: таз — қазақша: жамбас
• 16. ligament — /'lɪɡəmənt/ — орысша: связка — қазақша: байлам
• 17. substances — /'sʌbstənsɪz/ — орысша: органические вещества — қазақша: органикалық заттар
• 18. inorganic substances — /ˌɪnɔː'ɡænɪk 'sʌbstənsɪz/ — орысша: неорганические вещества — қазақша: бейорганикалық заттар
• 19. bone — /bəʊn/ — орысша: кость — қазақша: сүйек
• 20. skull — /skʌl/ — орысша: череп — қазақша: бас сүйек
• 21. consist of — /kən'sɪst əv/ — орысша: состоять из — қазақша: тұрады
• 22. part — /pɑːrt/ — орысша: часть — қазақша: бөлім, бөлік
• 23. take part in — /teɪk pɑːrt ɪn/ — орысша: участвовать (в чём-либо) — қазақша: қатысу
• 24. trunk — /trʌŋk/ — орысша: туловище — қазақша: дене қаңқасы
• 25. spine — /spaɪn/ — орысша: позвоночник — қазақша: омыртқа
• 26. body of vertebra — /'bɒdi əv 'vɜːrtɪbrə/ — орысша: тело позвонка — қазақша: омыртқа денесі
• 27. chest — /tʃest/ — орысша: грудная клетка — қазақша: кеуде қуысы
• 28. rib — /rɪb/ — орысша: ребро — қазақша: қабырға
• 29. breastbone / sternum — /'brestbəʊn/ // /'stɜːrnəm/ — орысша: грудина — қазақша: кеуде сүйегі
• 30. side — /saɪd/ — орысша: сторона, бок — қазақша: жақ, бүйірі
• 31. in the side — /ɪn saɪd/ — орысша: в боку — қазақша: бүйірінде
• 32. on each side — /ɒn iːtʃ saɪd/ — орысша: с каждой стороны — қазақша: әрбір жағынан
• 33. compose — /kəm'pəʊz/ — орысша: составлять — қазақша: құрау

Аяқ-қол, буындар мен кеңейтілген терминологиялық тіркестер

• 34. be composed of — /bi kəm'pəʊzd əv/ — орысша: состоять из — қазақша: құралу
• 35. connected with — /kə'nektɪd wɪð/ — орысша: соединён, связан с — қазақша: қосылған, біріккен
• 36. free — /friː/ — орысша: свободный, бесплатный — қазақша: еркін, бос, тегін
• 37. neck — /nek/ — орысша: шея, шейка; мойын — қазақша: мойын
• 38. upper extremity — /'ʌpər ɪk'streməti/ — орысша: верхняя конечность — қазақша: жоғарғы аяқ-қол
• 39. lower extremity — /'ləʊər ɪk'streməti/ — орысша: нижняя конечность — қазақша: төменгі аяқ-қол
• 40. thigh — /θaɪ/ — орысша: бедро — қазақша: сан
• 41. forearm — /'fɔːrɑːrm/ — орысша: предплечье — қазақша: шынтақ
• 42. shoulder girdle — /'ʃəʊldər 'ɡɜːrdl/ — орысша: плечевой пояс — қазақша: иық белдеуі
• 43. joint — /dʒɔɪnt/ — орысша: сустав — қазақша: буын
• 44. the arm is an upper extremity — орысша: рука — верхняя конечность — қазақша: қол — жоғарғы аяқ-қол
• 45. to be connected by joints — орысша: соединяться суставами — қазақша: буындар арқылы байланысу
• 46. inorganic substance — орысша: неорганическое вещество — қазақша: бейорганикалық зат
• 47. in the middle of the chest — орысша: в середине грудной клетки — қазақша: кеуде қуысының ортасында
• 48. the skeleton of a child — орысша: скелет ребенка — қазақша: баланың қаңқасы
• 49. the bones of the skull — орысша: кости черепа — қазақша: бас сүйектің сүйектері
• 50. the facial part — орысша: лицевая часть — қазақша: бет бөлігі
• 51. in the spinal column — орысша: в позвоночнике — қазақша: омыртқа жотасында
• 52. the twelfth rib — орысша: двенадцатое ребро — қазақша: он екінші қабырға
• 53. the lumbar vertebra — орысша: поясничный позвонок — қазақша: бел омыртқасы
• 54. the leg is a lower extremity — орысша: нога — нижняя конечность — қазақша: аяқ — төменгі аяқ-қол
• 55. the skeleton of the adult — орысша: скелет взрослого — қазақша: ересек адамның қаңқасы
• 56. to be connected with the breastbone — орысша: соединяться с грудиной — қазақша: төспен байланысу
• 57. the bones of the trunk — орысша: кости туловища — қазақша: тұлға сүйектері
• 58. on each side — орысша: с каждой стороны — қазақша: әр жағында
• 59. to be composed of vertebrae — орысша: быть составленным из позвонков — қазақша: омыртқалардан тұру
• 60. to take part in the conference — орысша: принять участие в конференции — қазақша: конференцияға қатысу
• 61. in the right thigh — орысша: в правом бедре — қазақша: оң жақ жамбаста
• 62. to consist of ribs — орысша: состоять из рёбер — қазақша: қабырғалардан тұру
• 63. to be free — орысша: быть свободным — қазақша: бос болу

Анатомиялық жүйелер бойынша топтастырылған түсіндірмелер

• Бас сүйек жүйесі (Skull & Cranial Region):

  • skull (/skʌl/) сөзі бас сүйекті түгелдей қамтиды.
  • cranial bones (/'kreɪniəl bəʊnz/) — ми орналасқан бас сүйегінің ми бөлігін білдіреді.
  • facial bones (/'feɪʃəl bəʊnz/) — бет сүйектері, яғни бет әлпетін қалыптастыратын құрылымдар.
  • the bones of the skull сөз тіркесі бас сүйегіне кіретін барлық сүйектер жиынтығын сипаттайды.
  • the facial part — бас сүйектің бет бөлігін жеке ажыратып көрсететін фраза.

• Омыртқа бағанасы мен оның құрамы (Spinal Column & Vertebrae):

  • spinal column (/'spaɪnl 'kɒləm/) және spine (/spaɪn/) — омыртқа бағанасы мен жалпы омыртқа ұғымдары.
  • vertebra (/'vɜːrtɪbrə/) — жеке омыртқа буыны/сүйегі. Оның құрамдас бөліктеріне body of vertebra (омыртқа денесі) және arch of vertebra (омыртқа доғасы) жатады.
  • Омыртқа бағанасының бөлімдері бойынша жіктелуі:
  • cervical vertebrae (/'sɜːrvɪkl 'vɜːrtɪbreɪ/) — мойын омыртқалары.
  • thoracic vertebrae (/θɔː'ræsɪk 'vɜːrtɪbreɪ/) — кеуде омыртқалары.
  • lumbar vertebrae (/'lʌmbər 'vɜːrtɪbreɪ/) — бел омыртқалары (жекеше түрі: the lumbar vertebra).
  • sacral vertebrae (/'seɪkrəl 'vɜːrtɪbreɪ/) — құйрық сүйек/сегізкөз омыртқалары.
  • coccyx (/'kɒksɪks/) — құйымшақ.
  • Баған ішіндегі орынды білдіретін фраза: in the spinal column (омыртқа жотасында).
  • Омыртқалардан құралу сипаттамасы: to be composed of vertebrae.

• Тұлға мен кеуде қуысының қаңқасы (Trunk, Thorax, and Chest):

  • trunk (/trʌŋk/) — адамның бас пен аяқ-қолды есептемегендегі негізгі дене қаңқасы (туловище).
  • the bones of the trunk — тұлғаны құрайтын барлық сүйектер.
  • thorax (/'θɔːræks/) және chest (/tʃest/) — кеуде қуысының балама сипаттамалары.
  • rib (/rɪb/) — қабырға. Белгілі бір санға байланысты мысал: the twelfth rib (он екінші қабырға).
  • breastbone / sternum (/'brestbəʊn/ / /'stɜːrnəm/) — кеуде қуысының ортасында орналасқан кеуде сүйегі (төс).
  • Кеуде қуысына байланысты грамматикалық фразалар:
  • in the middle of the chest — кеуде қуысының дәл ортасында.
  • to be connected with the breastbone — төс сүйегімен байланысу.
  • to consist of ribs — қабырғалардан тұру, қабырғалардан құралу.

• Жоғарғы және төменгі аяқ-қол анатомиясы (Extremities, Belt, and Joints):

  • upper extremity (/'ʌpər ɪk'streməti/) — жоғарғы аяқ-қол. Мұны мысал арқылы сипаттау: the arm is an upper extremity (қол — жоғарғы аяқ-қол).
  • lower extremity (/'ləʊər ɪk'streməti/) — төменгі аяқ-қол. Түсіндірме мысалы: the leg is a lower extremity (аяқ — төменгі аяқ-қол).
  • shoulder girdle (/'ʃəʊldər 'ɡɜːrdl/) — жоғарғы аяқ-қолды тұлғаға бекітетін иық белдеуі.
  • forearm (/'fɔːrɑːrm/) — білек/шынтақ бөлігі.
  • thigh (/θaɪ/) — сан, жамбас бөлігі. Нақты орналасу мысалы: in the right thigh (оң жақ жамбаста / санда).
  • pelvis (/'pelvɪs/) — жамбас сүйегі.
  • neck (/nek/) — мойын, шейка.
  • Сүйектерді өзара байланыстыратын құрылымдар:
  • joint (/dʒɔɪnt/) — буын. Қолданысы: to be connected by joints (буындар арқылы бірігу/байланысу).
  • ligament (/'lɪɡəmənt/) — сүйектерді ұстап тұратын байлам.
  • cartilage (/'kɑːrtɪlɪdʒ/) — шеміршек ұлпасы.

• Химиялық құрам, сипаттамалық және функционалдық терминдер:

  • substances (/'sʌbstənsɪz/) — органикалық заттар.
  • inorganic substances / inorganic substance — бейорганикалық заттар / бейорганикалық зат.
  • Қаңқаның жас мөлшеріне қарай сипаттамасы:
  • the skeleton of a child — баланың қаңқасы.
  • the skeleton of the adult — ересек адамның қаңқасы.
  • Құралу мен байланысты білдіретін етістіктік фразалар:
  • consist of (/kən'sɪst əv/) / compose (/kəm'pəʊz/) / be composed of (/bi kəm'pəʊzd əv/) — құралу, бірдеңеден тұру.
  • connected with (/kə'nektɪd wɪð/) — бір-бірімен байланысқан, біріккен.
  • Орналасу мен жақты білдіретін сөздер:
  • side (/saɪd/) — жақ, бүйірі.
  • in the side (/ɪn saɪd/) — бүйірінде, боғында.
  • on each side (/ɒn iːtʃ saɪd/) — екі жағында да, әрбір жағынан.
  • Басқа жалпы сөздер мен етістіктер:
  • basic (/'beɪsɪk/) — негізгі.
  • free (/friː/) / to be free — бос, еркін / бос болу.
  • part (/pɑːrt/) — бөлік, бөлім.
  • take part in (/teɪk pɑːrt ɪn/) / to take part in the conference — қатысу / конференцияға қатысу.