Fotografik Hafıza
- Tanım: Görsel bilgileri sözel bilgiler ile birleştirerek akılda tutmaya dayanan bir hafıza türüdür. İnsanlar somut nesneleri, soyut kavramlara göre akılda tutma konusunda daha başarılıdır.
- Öğrenme Yöntemi: Somut verileri ezberlemek yerine tablolar ve şemalar kullanarak hızlı ve kalıcı öğrenme sağlanabilir.
İSG Tarihçesi
Antik Dönem
- Heredot: İşçilere yeterli besin sağlanması gerektiğini belirtmiştir.
- Aristo: Gladyatörler için diyet önermiştir.
- Hipokrat: İlk kez kurşunun zararlı etkilerini tanımlamıştır.
- Galen: Hastalıkların çevre faktörüne olan etkisine dikkat çekmiştir.
- Platoni: Çalışma pozisyonlarının yol açtığı bozuklukları incelemiştir.
- Juvenal: Demircilerde göz rahatsızlıklarını ve ayakta çalışma dolayısıyla varis oluşumunu ele almıştır.
- Pliny: Tozun zararları ve maske kullanımı ile ilgili önerilerde bulunmuştur.
- Paracelsus: Toksikoloji alanında "her madde zehirdir" tezini savunmuştur.
- Percival Pott: Baca temizleyicilerinde görülen ilk mesleki kanser vakalarını rapor etmiştir.
- Nicander: Kurşun koliği ve kurşun anemisi üzerine çalışmaları vardır.
Normlar Hiyerarşisi
- Anayasa: Temel hak ve özgürlüklerle ilgili uluslararası anlaşmaların korunmasında esastır.
- Kanun/Ohal kararları: Uygulama ve yönetmeliklerin temelini oluşturur.
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi: Yürütmeye ait kararları içerir.
- Yönetmelikler ve Tebliğler: Uygulamanın detaylarını düzenler.
Hukuk Sistemleri
Dört Ana Hukuk Sistemi
- Kita/Kara Avrupası Hukuk Sistemi (Roma-Germen): Yazılı hukuk esastır, içtihat hukuku yardımcı kaynak niteliğindedir.
- Anglosakson (Common Law) Hukuk Sistemi: İngiltere'de gelişmiştir, Roma hukukunu benimsememiştir.
- İslam Hukuk Sistemi: Fıkıh, inançların gereklerine göre düzenlenmiş hukuki emirlerdir.
- Sosyalist Hukuk Sistemi: Marksizm-Leninizm ilkelerine dayanır, sınıfsız toplum hedefler.
Hukukun Kaynakları
Yazılı ve Yazısız Kaynaklar
- Yazılı Kaynaklar: Anayasa, uluslararası antlaşmalar, normlar.
- Yazısız Kaynaklar: Örf ve âdet hukuku.
- Yardımcı Kaynaklar: Öğreti ve yargı kararları.
Hukuk Kuralları Tasnifi
- Emredici Kurallar: Aksine davranışın mümkün olmadığı bağlayıcı kurallar.
- Tanımlayıcı Kurallar: Hukuksal kavramların yasal unsurlarını belirtir.
- Tamamlayıcı Kurallar: Tarafların iradeleriyle değiştirilebilen kurallar.
- Yorumlayıcı Kurallar: Hükümlerin nasıl yorumlanması gerektiğini belirler.
Hukukun Dalları
- Kamu Hukuku: Anayasa, ceza, idare hukuku.
- Özel Hukuk: Medeni, borçlar hukuku.
- Karma Hukuk: İşyeri hekimliği, havacılık hukuku.
Koruyucu Sağlık Hizmetleri
- Birincil Koruma: Hastalıklardan korunmak için işe giriş sağlık muayeneleri.
- İkincil Koruma: Hastalık durumunda erken tanı ve tedavi.
- Üçüncül Koruma: Sakatlıkları en aza indirmek için rehabilitasyon.
Kontrol Hiyerarşisi
- Tehlike Ortadan Kaldırma: Tehlikeli unsurların tamamen ortadan kaldırılmasıdır.
- Değiştirme: Tehlikeli materyalin daha az tehlikeli ile değiştirilmesidir.
- Mühendislik Kontrolleri: Çalışanları tehlikeden izole etme.
- İdari Kontroller: Çalışma şekillerinde değişiklik yapılmasıdır.
- KKD (Kişisel Koruyucu Donanımlar): Çalışanların koruma altına alınmasıdır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yöntemleri
Korunma Yöntemleri
- Kaynağa Yönelik Korunma: Örnek, toz yayılımının önlenmesi.
- Ortam Yönelik Korunma: Havalandırma, aydınlatma donanımı.
- Kişisel Koruyucu Donanım: KKD kullanılması gerektiğinde.
İş Kazası Sonrası Maliyetler
Maliyetlerin Kategorileri
- Dolaysız Maliyetler: Tazminatlar, ilk tedavi ve sağlık giderleri.
- Dolaylı Maliyetler: Verim kaybı, prestij kaybı, medya baskısı.
Sözleşme ve Protokoller
- Sözleşme: Uluslararası antlaşmaları bağlayıcı nitelikteki ilkeler.
- Protokol: Sözleşmeleri tamamlayan ve bağlayıcı nitelikteki anlaşmalar.
- Tüzük: Üyeler için bağlayıcı olan düzenlemeler.
- Direktif: Üyelerin ulusal mevzuatında uygulanacak yöntemler.
Yönetmelikler
- ISO Standartları: Kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri.
Bildirim Süreleri
- İş Kazası Bildirimi: 5510 sayılı mevzuat gereği iş kazası bildirimi işveren tarafından.
Renk ve Tema İletişimi
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri
- Kırmızı: Yasak işaretleri.
- Sarı: Uyarı işaretleri.
- Yeşil: Zorunluluk ve yardım işaretleri.
Gürültü İle İlgili Yönetmelikler
Maruziyet Sınır Değerleri
- En Düşük Maruziyet Eylem Değeri: 80 desibel.
- En Yüksek Maruziyet Eylem Değeri: 85 desibel.
- Maruziyet Sınır Değerleri: 87 desibeli geçmemek gereklidir.
Biyolojik Etkenlere Maruziyet Riskleri
Yönetmelikler
- Biyolojik risklerin önlenmesine yönelik önlemler ve uygulamalar.
Sağlık ve Güvenlik Yönetmelikleri
İSG Mevzuatı ve Saklama Süreleri
- Çocuk ve genç işçilerin çalışma süreleri ile ilgili düzenlemeler.
Mesleki Hastalıklar ve Zararlılıklar
Meslek Hastalıkları Sınıflandırması
- A Grubu: Kimyasal maddelerle olan hastalıklar.
- B Grubu: Mesleksel deri hastalıkları.
- C Grubu: Pnömokonyoz ve solunum hastalıkları.
- D Grubu: Bulaşıcı hastalıklar.
- E Grubu: Fiziksel etkenlerle olan hastalıklar.