geschiedenis !

A Lasting Peace = na de oorlog voorgestelde wereldvrede door Wilson, maar zou nooit een kans krijgen. De naoorlogse onderhandelingen waren op zich al een aanzet tot nieuwe oorlog

Aanbeveling = of recommandatie. Mondelinge of schriftelijke verklaring dat men iemand (een staat) aanbeveelt. Dit is niet bindend

Alberts = De Franse Joffres waren zo slecht dat de Belgische soldaten de Alberts genoemde wittebroden moesten maken: ze vonden enthousiaste Britten die een beschuit aangewezen waren zodat een bread of jam ruilhandeltje ontstond.

Anarchisme = samenleving waarin er geen hogere macht/autoriteit is, er is geen ondergeschiktheid

Antisemitisme = Jodenhaat, racisme en discriminatie tegenover Joden. Er ontstond zelfs een Holocaust met 6-7 miljoen doden van Joden. Gebeurde vooral in de Tweede Wereldoorlog.

Balfourdeclaratie = verklaring in briefvorm van Britse minister en lid van de bankiersfamilie Rotschild waarin stond dat ze positief stonden tegenover de stichting van het joods nationaal tehuis in Palestina en dat ze er alles gingen aan doen om dit te faciliteren.

Big Three = naam voor Frankrijk, GB en VS in WOI. Ze waren de winnaars van de oorlog en bepaalden de regels aan de hand van de vredesverdragen

Cordon sanitaire= of anti-sovjetbuffer, Hongarije werd hierin opgenomen na WOI. je afsluiten van andere partijen/ landen en weigeren samen te werken

Demobilisatie= op voet van vrede terugbrengen van een leger, sterk leger verkleinen

Dertigjarige oorlog= (1618-1648) Deze oorlog ging vooral om geloof (rooms-katholieken vs protestanten). Meeste Europese mogendheden waren hierbij betrokken. Het vond plaats in het heilig roomse rijk. Fr en Zweden waren de overwinnaars. de oorlog was o.a. tegen Bohemen, Oostenrijkers, Spaanse rijk…

Dispensaria = instellingen voor medisch onderzoek en controle, advies en/of eenvoudige behandeling van patiënten die ambulant, dus niet bedlegerig zijn

Dreadnought = grootste ter wereld, werd gebouwd door Willem 2 om een Duitse vloot te bouwen even sterk als de Britse. Britten maakten hierna het monsterschip. Resulteerde in een wapenwedloop tussen Britten en Duitsers.

Dreyfus-affaire = Alfred Dreyfus werd valselijk beschuldigd een spion te zijn voor Duitsland. Hiervoor werd hij onterecht veroordeeld.

Entente cordiale= het verdrag tussen GB en Frankrijk vooral om koloniale conflicten uit te praten. => Frankrijk respecteert de Britse invloed in Egypte en Engeland respecteert de Franse invloed in Morokko, later kwam Rusland hier bij: triple entente

Escapisme= Vluchtpogingen van het alledaagse/ miserie, Belle Epoque was een vorm van escapisme

Eugenetica= De eerste sterilisatiewetten, rassentheorieën die enkele decennia later zouden leiden tot een Holocaust met de moord van 6 miljoen Joden en nog andere minderwaardige groepen mensen

Henri Farman= Een Frans-Engelse sportman, vliegtuigontwerper en vliegenier. Hij was te gast in Gent als ‘De Vliegende Man’.

Isolationisme=de politieke neiging van een volk of natie om zichzelf van de wereld buiten hen af te wenden. Het gebeurt meestal uit vrees om cultureel, militair of economisch overheerst te raken, of zich juist van die als zodanig ingeschatte dreiging af te keren.

Jingoïsme= Overdreven vorm van patriottisme in GB. Kwam tijdens WOI  tot uiting in zeer extreme vormen, enigszins vergelijkbaar met het Franse chauvinisme

Chauvinisme = eigen land, volk, taal of regio wordt sterk opgehelmd

Joffres = Franse zure broden, werden al snel vervangen door de witte Belgische broden (Alberts)

Le Boche payera = “de moffen zullen betalen (=Duitsland)”, motto van de overwinnaars WOI, uitspraak van de Franse minister voor finnanciën Klotz, hoort bij afbeelding van Marianne die bloed uit Duitse schedel drinkt

Le repos du Guerrier = letterlijke vertaling: “rust van de krijger’ soldaten hadden tijdens de rustperiodes recht op seksuele activiteiten en drank zonder beroep te doen op hun eigen personeel, hierdoor ontstond prostitutie.

Locarnopact = verdrag dat tot stand kwam in Locarno in het neutrale Zwitserland, het ging vooral om de erkenning van grenzen van bepaalde landen een voorbereiding op toetreding van de weimarrepubliek tot de raad van de Volkerenbond. deelnemende landen waren o.a. Duitsland, België, Frankrijk, GB, Tsjecho-Slowakije

Ludendorff = duits generaal, overwinning op tannenberg, lanceerde de kaiserschlacht

Mandaatgebied = volkerenbond had hier controle over, = gebied dat voormalig kolonie was en voorbereid moet worden op onafhankelijkheid bv: Burundi in handen van België (maar die voorbereiding op onafhankelijkheid is er nooit gekomen)

Panslavisme = streven om de Slavische volkeren door politieke verbanden nauwer te verbinden, was het doel van de Serviërs en gaf aanleiding tot WOI

Plebisciet = volksraadpleging, een volk kon hier bijv. stemmen bij welk land ze willen geannexeerd worden

Rabat de col = Taai oneetbaar vlees. De populaire soldatenbenaming voor het rantsoen uitgekookt vlees.

Radium = Marie Curie ontdekte Radium, ze zei dat als het in verkeerde handen te recht komt dat het dan gevaarlijk kan zijn. Het is een chemische stof. Ze kreeg ook een nobelprijs in 1905.

Remunicipalisering = deprivatisering (vb energietakken), terug in eigen beheer nemen van publieke taken en diensten door gemeenten; de gemeente heeft meer zicht op wat de stad nodig heeft dan de staat          (herinrichten van de staat)

Resolutie= Algemene vergadering moest dit goedkeuren, In een vergadering aangenomen conclusie waarin zij haar mening over een voorgestelde kwestie formuleert. dit is niet bindend

Shrapnel = granaatsoort uit WOI uitgevonden door Engelsman Sharpnel, ook de naam voor bij de explosie weggeschoten scherven

Syfilis = infectieziekte, veroorzaakt door Treponema Pallidumdie door intieme aanraking (= geslachtsgemeenschap van mens op mens) overgaat en die het gehele lichaam aantast. Dit probleem kwam vooral voor in Roeselare door de enorme toename van prostitutie in het begin van de oorlog.

Sykes-Picotverdrag= 1916, geheime overeenkomst tussen FR en GB (WOI), een verdeling van het Ottomaanse rijk onder de entente als ze het rijk wisten te verslaan

Tardi = Een Frans striptekenaar. Tekende verschillende anti-oorlogsstrips over WO1. Veel van zijn tekeningen werden verboden in FR.

Unbeschrankt = onbeperkt, ongelimiteerd. Zelfs de ethische aspecten worden overschreden. Vb: Duiste duikbotenoorlog op de geallieerde konvooien was unbeschrankt (alle schepen werden tot zinken gebracht, ook die met voedsel!)

Venaal = omkoopbaar

Wilson = president VS in 20^ste eeuw voor Democratische partij tijdens WOI, bracht de USA in de oorlog, tijdens de vredesverdragen van Paris oprichter van de Volkerenbond en voorstander van het zelfbeschikkingsrecht van volkeren.

Zelfbeschikkingsrecht=Het recht dat elk volk een eigen staat moet hebben, het recht om zelf te bepalen onder welke soevereiniteit ze vallen

Zee-engten = Een smalle doorgang tussen twee zeeën, scheiding tussen twee landen. Vb: Dardanellen en Bosporus. (Rusland wou deze twee)

Rule Brittannia = Marinelied van de Britten omdat ze slachtoffers waren. Duitsland en Rusland waren de industriële grootmachten en eisten hun plaatsen op.

Acts of Union = 1701-1801 het waren wetten waardoor Engeland groeide tot het moderne Groot- Brittannië. Een soort vereniging tussen Engeland en Schotland.

De zieke man van Europa = Door de onderlinge rivaliteit van Rusland, Groot-Brittannië en het Habsburgse rijk, wordt de Zieke Man van Europa niet verder opgepeuzeld. De zieke man van Europa stelt dus het Ottomaanse Rijk voor.

Eugenetica = De eerste sterilisatiewetten (in de VS) en de rassentheorieën die enkele decennia later zouden leiden tot de Holocaust met de moord op zes miljoen Joden en nog talloze andere ‘minderwaardige’ groepen mensen.

Zwartboek = een representatieve voorstelling van enkele markante gebeurtenissen die de vorige eeuw negatief gekleurd hebben en die dikwijls graag doodgezwegen worden door sommige personen, autoriteiten of landen.

Contraspionnage = het zoeken naar, identificeren en tegengaan van spionageactiviteiten door buitenlandse inlichtingsdiensten.

Methode desseix-Nenquin = methode voor het maken van consistente notities met verschillende afscheidingen (sleutelwoorden, woordverklaring, belangrijke data en schematisering teksten)

Internationale Hof van Arbitrage = het eerste permanente internationale mechanisme voor de vreedzame beslechting van geschillen tussen staten

Anarchisten = Gedachtegang waarbij men streeft naar een samenleving zonder autoriteiten

Defaitisme = de mening dat het beter is om de strijd of onderneming te staken omdat er geen hoop is voor overwinningen of welslagen, een moedeloze stemming

Dominions = benaming van zelfbesturende leden van Britse gemenebest van de Naties

Revanchisme = een politieke stroming die verloren gebied (na een oorlog) terug willen soort revenge: wraak.

Kasteel van Versailles = het paleis van de Zonnekoning, symbool voor vorstelijk absolutisme voor een republiek, waar de schande van de proclamatie van het eengemaakte Duitsland (1870) tot het Duitse keizerrijk moest uitgeveegd worden.

Puntje 14 = gebeurde in het verdrag van Versailles, de oprichting van een Volkerenbond om de collectieve vrede in de wereld te handhaven 

-       Militaire regelingen

-       Territoriale regelingen

-       Herstelbetalingen

-       Volkerenbond

Verdrag van Versailles = vond plaats in voorsteden van Paris, regelde de grensgeschillen en herstelbetalingen tussen Frankrijk en Duitsland.

Volkerenbond = werd opgenomen in het verdrag van Versailles, puntje 14 collectieve veiligheid Ontstond door – handelsvloten van de geallieerden zonken door duikboten van Duitsers - - - Loopgravenoorlog met chemische wapens en gifgassen