Untitled

Inleiding

  • Goeiemorgen! Vandaag gaan we het hebben over distributie en metabolisme van geneesmiddelen.
  • Hoofddoel is om te begrijpen hoe geneesmiddelen zich in het lichaam verspreiden en gemetaboliseerd worden.

Distributie van Geneesmiddelen

  • Definities

    • Distributie is de reversibele beweging van geneesmiddelen tussen bloed of plasma en perifere weefsels.
    • Belangrijk: De beweging is reversibel, wat betekent dat geneesmiddelen van het bloed naar de weefsels migreren en omgekeerd.
  • Sleutelelementen van weefseldistributie:

    • Permeabiliteit
    • Doorbloeding van de weefsels
    • Eiwit- en weefselbinding
  • Schijnbaar verdelingsvolume

    • Dit is een belangrijke farmacokinetische parameter die distributie naar de weefsels vertegenwoordigt.
  • Factoren die de distributie beïnvloeden:

    • Bloedperfusie: Hoe meer bloed een orgaan ontvangt, hoe sneller geneesmiddelen naar dat orgaan distribueren.
    • Membraanpermeabiliteit: Sommige geneesmiddelen passeren membranen gemakkelijker dan andere.

Compartimenten

  • Er zijn verschillende compartimenten
    • Perifeer compartiment: Weefsels die goed doorbloed zijn (lever, nier, hersenen) en waar geneesmiddelen snel naartoe gaan.
    • Diep-perifeer compartiment: Minder goed doorbloed zoals vet en botten, waar de distributie langzamer is.

Voorbeelden van Geneesmiddelen

  • Zure geneesmiddelen hebben vaak minder weefseldistributie vanwege ionisatie en hoge plasma-eiwitbinding.
  • Basisgeneesmiddelen daarentegen, met lagere ionisatie, kunnen gemakkelijker naar de weefsels verspreiden.

Distributiesnelheid

  • Twee belangrijke situaties
    1. Perfusie-gelimiteerde distributie
    • Distributie wordt bepaald door de bloedflow.
    1. Membraan-gelimiteerde distributie
    • Distributie wordt beïnvloed door membrane-eigenschappen, zoals bij bloed-hersenbarrière.

Applicatie van Distributiesnelheid

  • Effecten van geneesmiddelen zoals diazepam en dioxine laten zien hoe distributiesnelheid het effect van een geneesmiddel kan beïnvloeden.

Metabolisme van Geneesmiddelen

  • Definitie van metabolisme

    • Chemisch omzetten van vreemde substanties naar meer wateroplosbare vormen voor uitscheiding via urine of gal.
  • Belang van metabolisme

    • De lever is de belangrijkste plaats voor metabolisme, maar andere organen zoals de nieren en longen spelen ook een rol.

Fasen van Metabolisme

  • Fase 1 reacties
    • Oxidatie, reductie, hydroxillatie, worden door enzymen (zoals CYP) uitgevoerd.
  • Fase 2 reacties
    • Conjugatie van geneesmiddelen met een wateroplosbare groep, voor een grotere toename in wateroplosbaarheid.
Voorbeelden van Metabolisme
  • Risperidone wordt omgezet in het actieve metaboliet paliperidone.
  • Acetylsalicylzuur wordt omgezet in salicylzuur, dat ook actief is.

CYP Enzymen

  • Belang van CYP enzymen
    • CYP enzymen zijn cruciaal voor het metabolisme van een groot aantal geneesmiddelen in de lever en andere weefsels.
    • Variabiliteit tussen individuen door genetische polymorfismen bij CYP enzymen beïnvloedt de metabolische snelheid.

Genetisch Polymorfisme

  • Onderverdeling in metabolisatoren:
    • Extensive metabolizers: Normale capaciteit.
    • Poor metabolizers: Lager metabolisme door mutaties.
    • Ultra rapid metabolizers: Hoge activiteit door extra genetische kopieën.

Implicaties van Metabolisme

  • Voorbeeld: Codine die via CYP2D6 wordt omgezet naar morfine; verschillen in enzymactiviteit kunnen therapieën beïnvloeden (toxisch bij ultra rapid metabolizers, minder effect bij poor metabolizers).

  • Belang van eiwitbinding

    • Geneesmiddelen zijn vaak gebonden aan plasma-eiwitten, wat de mate van distributie naar weefsels beïnvloedt.

Conclusie

  • Kenmerken van distributie en metabolisme van geneesmiddelen zijn cruciaal voor het begrijpen van hun werking in het lichaam.
  • Factoren zoals bloeddoorstroming, membraanpermeabiliteit en eiwitbinding spelen een belangrijke rol in de farmacokinetiek.