Lettergrepe, lidwoorde, tyd, deelwoorde, geslag, voorsetsels, klanke, intensiewe vorm, negatiewe vorm, trappe van vergelyking, bedrywende vorm, byvoeglike naamwoorde, voegwoorde, tussenwerpsels, indirekte rede, voornaamwoorde, skryf- en leestekens, verkleinwoorde, afkortings, telwoorde, idiome, betekenisleer, bywoorde
Saamgestel deur: Ettie CRONJE
NELSON MANDELA SE WOORDE
Tydens ‘n besoek aan die ATKV in 1995: "Afrikaans is ‘n taal wat uit die bodem van Suid-Afrika gegroei en ontwikkel het, gevoed deur die verskeidenheid van tale en kulture in ons land, gewortel in die soeke na eie identiteit en vryheid. Sy krag en hoop op die toekoms was nog nooit spesiale bevoorregting nie, maar as een van die tale van Suid-Afrika wat skouer aan skouer tesame met ander tale met respek en gelyke regte die toekoms tegemoet moet gaan." (Bron: Elandré Schwartz)
KORT GESKIEDENIS VAN AFRIKAANS AS TAAL
Afrikaanse ontstaan uit verskillende tale en dialekte; verskillende vormen daarvan is ouer as Standaardafrikaans. Tot na die helfte van die 19de eeu was Afrikaans net ‘n spreektaal.
Prof. Christo van Rensburg bewys dat Afrikaans sy ontstaan in 1595 gehad het, met die ontstaan van Khoi-Afrikaans toe Khoi-Khoin met seevaarders begin handel dryf het.
Tussen 1610 en 1650 het 363 Nederlandse skepe aan die Kaap aangekom, wat die taal beïnvloed het.
Met die stigting van die VOC se verversingspos in 1652 het die ruilhandel verander, en die Khoi-Khoin het bygedra tot die ontstaan van ‘n nuwe taal kon m.a.w.
Nederlandse het as amptelike taal gedien in die tyd van die VOC.
Khoi-Afrikaans het aanklank by slawe en koloniste gekry. Die seelui het Khoi-woorde aangeleer.
Hierdie nuwe aanleerstaal het ‘n hooffunksie as kommunikasie gehad.
Maleise woorde het soos bv. "baie" en "piering" ook ingang gevind.
VERSKEIDENDE GROEPE WAT DEUR DIE EEUEN INFLUENS OP AFRIKAANS GEHAD HET
18de eeu: Twee groepe trek oor Hottentots-Holland-berge: Khoi-Afrikaners en Veeboere, wat mekaar se dialekte het beïnvloed, wat teen die 18de eeu Afrikaans tot ‘n nuwe taal gemaak het.
Na 1806 het Engeland die Kaap vir die tweede keer oorgeneem en die Engelse taal as amptelik vorgeschryf, maar dit was nie effektief nie, aangesien boere en slawe in ‘n ander sosiale klas was.
Die meeste slawe was moslem, en Abu Bakr het die eerste boek in Afrikaans in Arabiese skrif gepubliseer in 1877.
Die eerste Afrikaanse skool was in die Bo-Kaap aan Dorpstraat 37.
In 1807 was daar 375 leerders, wat Koranlessen in Afrikaans aangeleer het.
Die eerste privaat skool was gestig deur ds. Van der Lingen in 1858 met Nederlands as voertaal.
Arnoldus Pannevis het die eerste persoon geword wat Afrikaans as ‘n taal benoem het in die Paarl.
BELANGRIKE MILESTONES IN AFRIKAANS SE GESKIEDENIS
Genootskap van Regte Afrikaners is gestig om Afrikaans as volwaardige taal te ontwikkel.
Die eerste koerant, Die Afrikaanse Patriot, is in 1876 gepubliseer, gevolg deur die tweede Afrikaanse skool op kleinbosch in 1882.
'n Groot deel van die bevolking was nie te dados met die ontwikkeling van Afrikaans en het Nederlands as onderrigtaal verkies.
In 1917 is spelreëls en taalreëls opgestel.
Die eerste Afrikaanse tydskrif, Die Brandwag, verskyn in 1910; Kinderbybel in 1912.
Afrikaans word in 1914 as amptelike skooltaal erken.
In 1925 word Afrikaans amptelik as een van die tale van Suid-Afrika aanvaar, ter vervanging van Nederlands.
AFRIKAANS IN DIE HEDEN
Prof. Kwasi Prah het Afrikaans in 2010 vereer, caption dit as ontwikkeling van kombuistaal tot wetenskaplike en ekonomiese taal in 50 jaar.
Tans word Afrikaans as moedertaal deur meer as 7 miljoen mense gespreek, met voortdurende ontwikkeling.
4. TAALKONSEPTE: Klanke, skryftekens, leestekens, sinsorte, woordorde, tye, negatiewe vorm, voegwoorde, direkte en indirekte rede, lydende en bedrywende vorm