stawonogi i mięczaki

✅ 1. Scharakteryzujesz wspólne cechy wszystkich stawonogów:

  • Ciało podzielone na segmenty (głowa, tułów, odwłok).

  • Odnóża członowane (zbudowane z odcinków).

  • Zewnętrzny szkielet (pancerz chitynowy).

  • Wzrost przez linienie (zrzucanie pancerza).

  • Obecność czułków (zmysły), narządów wzroku (oczy proste/złożone).

✅ 2. Podział stawonogów na gromady (owady, pajęczaki, skorupiaki):

Kryteria podziału:

  • Liczba odnóży:

    • Owady: 6 odnóży

    • Pajęczaki: 8 odnóży

    • Skorupiaki: 10+ odnóży

  • Liczba czułków:

    • Owady: 1 para

    • Pajęczaki: brak

    • Skorupiaki: 2 pary

  • Części ciała:

    • Owady: głowa, tułów, odwłok

    • Pajęczaki: głowotułów, odwłok

    • Skorupiaki: głowotułów, odwłok

✅ 3. Skorupiaki:

  • Środowisko życia: woda (morska i słodka), wilgotne środowiska lądowe.

  • Cechy budowy: twardy pancerz, głowotułów, odwłok, 2 pary czułków, liczne odnóża.

  • Odżywianie: padlinożercy, roślinożercy, drapieżniki, filtratory.

  • Przykłady: rak, krab, krewetka, rozwielitka.

✅ 4. Owady:

  • Wygląd: 3 części ciała (głowa, tułów, odwłok), skrzydła (często), 6 odnóży.

  • Aparaty gębowe:

    • Gryzący (np. mrówka)

    • Gryząco-liżący (pszczoła)

    • Kłująco-ssący (komar)

    • Ssący (motyl)

  • Odżywianie: nektar, liście, krew, resztki.

  • Rozwój:

    • Przeobrażenie zupełne (jajo – larwa – poczwarka – dorosły): motyl

    • Niezupełne (jajo – nimfa – dorosły): prostoskrzydłe

  • Przykłady modyfikacji odnóży:

    • Skoczne (konik polny)

    • Grzebne (kretyk)

    • Chwytné (modliszka)

✅ 5. Pajęczaki:

  • Środowisko życia: ląd (rzadziej woda).

  • Budowa: głowotułów, odwłok, 8 odnóży, brak czułków, proste oczy.

  • Przedstawiciele: pająk krzyżak, skorpion, kleszcz, zaleszczotek.

  • Cel tworzenia pajęczyny: chwytanie ofiar, budowanie kokonu, ułatwienie poruszania się.

✅ 6. Odżywianie się pajęczaków:

  • Drapieżniki (np. pająki: unieruchamiają ofiarę jadem, trawią ją zewnętrznie, a potem wysysają).

  • Pasożyty (np. kleszcze: piją krew żywiciela).

✅ 7. Środowisko życia mięczaków:

  • Woda słodka, słona, wilgotne środowiska lądowe.

  • Cechy wspólne: ciało miękkie, często muszla, głowa, noga, worek trzewiowy.

  • Różnice w budowie i funkcjonowaniu:

    • Ślimaki: mają głowę z oczami, skręcona muszla, poruszają się nogą.

    • Małże: brak głowy, dwuczęściowa muszla, filtrują wodę.

    • Ośmiornice: brak muszli, ramiona z przyssawkami, inteligencja, drapieżniki.

  • Przykłady gatunków:

    • Ślimaki: winniczek

    • Małże: omułek, małż szczeżuja

    • Głowonogi: kałamarnica, ośmiornica