AUSTRIA - materiały na zajęcia

Historia Prasa

  • Rozwój silnej prasy partyjnej w XIX wieku

    • Rozwój prasy partyjnej w Austrii związany z rosnącą świadomością polityczną i organizacją ruchów robotniczych.

    • Arbeiter Zeitung: założone przez Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą (SDAP)

      • Odegrało kluczową rolę w mobilizacji klasy robotniczej i propagowaniu ideologii socjalistycznej.

  • Powstanie Kronen Zeitung oraz Kleine Zeitung

    • Kronen Zeitung: założone w 1900 roku, popularne z powodu przyjaznego formatu i sensacyjnych treści.

    • Kleine Zeitung: powstało w 1904 roku, regionalne medium, szczególnie ważne w Styrii i Karyntii.

  • Powojenna demokratyzacja

    • Pomoc dla sektora prywatnego w ramach Planu Marshalla

      • Wsparcie niezależnej prasy jako fundamentu demokracji.

    • Rola oficerów prasowych: Uczenie nowoczesnych metod pracy przez amerykańskich oficerów prasowych.

    • Wpływ partii: Dominacja Austriackiej Partii Socjalistycznej i Austriackiej Partii Ludowej na kierunek rozwoju mediów.

    • Trzyfazowy plan amerykańskiego okupanta: Kontrola nad sektorem medialnym, wprowadzenie zasad demokratycznych i zarządzanie przez Austriaków.

    • Intensywny program wymiany kulturalnej dziennikarzy z USA, wprowadzenie nowoczesnych standardów.

  • Powolny zmierzch prasy partyjnej

    • Od lat 60. XX wieku spadek znaczenia prasy partyjnej na rzecz niezależnych tytułów.

  • Protesty przeciwko polityzacji radia i telewizji

    • Dziennikarze zapoczątkowali kampanię na rzecz niezależności mediów.

Lata 60. i 70.

  • Rola Wiener Kurier: Kluczowa w mobilizacji opinii publicznej wzywająca do reform medialnych.

  • Powszechne referendum: W 1964 roku w sprawie niezależności radia i telewizji; wprowadzenie ustawy o radiofonii w 1967 roku.

  • Nakład prasy: Niezależna prasa osiągnęła ponad 80% nakładu, podczas gdy partyjna spadła poniżej 20%.

  • Koncentracja rynku prasowego: Malejąca liczba tytułów prowadzi do wzrostu znaczenia dominujących wydawnictw.

  • Wsparcie prasy przez państwo: Ustawa z 1975 roku w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, dotacje dla prasy.

Lata 80. i 90.

  • Wpływ niemieckich koncernów medialnych: Dominacja niemieckich firm prowadzi do ograniczenia różnorodności medialnej w Austrii.

  • Zdeformowany krajobraz prasowy: Zmniejszenie liczby niezależnych tytułów i wzrost znaczenia tabloidów.

Radio i Telewizja

  • Powołanie RAVAG: Pierwsza austriacka instytucja radiowa (1924–1938).

  • Powołanie ORF: Utworzenie Austriackiej Radiofoni (1955), pierwszy program telewizyjny (1957).

  • Ustawa o radiofonii z 1967 roku: Wprowadzenie zasad obiektywizmu i neutralności.

  • Demokratyzacja za czasów Kreisky'ego: Wsparcie dla niezależności mediów, propozycje utworzenia nowego kanału telewizyjnego.

  • Dwie ustawy o radiofonii z 1974 roku: Misja publiczna ORF, gwarancja obiektywizmu.

  • Członkostwo Austrii w UE: Wprowadzenie systemu dualnego na rynku medialnym oraz pierwsza ogólnokrajowa telewizja prywatna ATV Plus (2003).

Regulacje prawne

  • Ustawa o radiofonii z 1967 roku: Kluczowe przepisy dotyczące niezależności nadawcy publicznego.

  • Dwa akty z 1974 roku: Szczegółowe regulacje dotyczące misji mediów.

  • Ustawa o wsparciu prasy z 1975 roku: System dotacji dla prasy w odpowiedzi na kryzys.

  • Dyrektywa o telewizji bez granic (1989): Umożliwienie swobodnego przepływu treści audiowizualnych w UE.

  • Ustawa o telewizji prywatnej (2001): Zniesienie monopolu ORF, wprowadzenie zasad dla nadawców prywatnych.

  • Projekt z 2019 roku: Ograniczenie anonimowości w internecie.

  • Regulacje dotyczące koncentracji własności: Zapobieganie monopolizacji rynku, wspieranie różnorodności mediów.

Państwowe instytucje regulujące

  • KommAustria: Nadzór nad rynkiem audiowizualnym, wydawanie licencji.

  • RTR: Fundusz wsparcia dla mediów, współpraca z KommAustria.

  • Federalny Senat ds. Komunikowania: Ocenianie skarg i sporów dotyczących mediów.

Główne ciała ORF

  • Rada Fundacji: Nadzór nad działalnością ORF, akceptacja budżetów.

  • Dyrektor generalny: Zarządza codzienną działalnością, realizacja misji publicznej.

  • Rada Społeczna: Reprezentacja interesów społecznych, dbanie o różnorodność programową.

Współczesny rynek Prasa

  • Czytelnictwo/sprzedaż: Tendencja spadkowa, ale nadal znaczące dla prasy drukowanej, zwłaszcza opiniotwórczej i tabloidów.

  • Prasa ogólnokrajowa: Znaczenie segmentu maleje na rzecz mediów cyfrowych.

  • Pozycja tabloidów i gazet opinii: "Kronen Zeitung" jako lider, "Der Standard" i "Die Presse" jako gazety opiniotwórcze.

  • Najważniejsze tytuły:

    • "Kronen Zeitung": Sensacyjne tematy.

    • "Der Standard": Wysoka jakość dziennikarstwa.

    • "Die Presse": Konserwatywny profil ekonomiczny.

    • "Heute": Bezpłatny dziennik.

Afera podsłuchowa (2019)

  • "Kronen Zeitung" w centrum skandalu, ujawniającego próby politycznego wpływu na media.

  • Dyskusje o niezależności prasy powróciły po skandalach z 2022 roku.

Prasa lokalna

  • Najważniejsze tytuły:

    • "Salzburger Nachrichten": Regionalny dziennik.

    • "Oberösterreichische Nachrichten": Ważne medium w Górnej Austrii.

Rynek czasopism

  • Najważniejsze tytuły:

    • "Profil": Tygodnik opiniotwórczy.

    • "Woman": Magazyn lifestyle'owy dla kobiet.

    • "News": Informacyjny magazyn tabloidowy.

Poziom koncentracji medialnej

  • Najwięksi gracze:

    • Mediaprint: ("Kronen Zeitung", "Kurier")

    • Styria Media Group: ("Die Presse", "Kleine Zeitung")

    • Russmedia: Wydawca prasy lokalnej.

Radio

  • Słuchalność: ORF dominuje z programami "Ö1" i "Ö3".

  • Nadawcy lokalni: "Radio Arabella" i "Antenne Steiermark".

Telewizja

  • Oglądalność: ORF z kanałami ORF1 i ORF2.

  • Rynek telewizyjny: Austria jako kolonia medialna Niemiec.

Media online

  • Digitalizacja: Portale informacyjne i platformy streamingowe zyskują na znaczeniu.

  • Najważniejsi przedstawiciele:

    • "derStandard.at": Główny portal opiniotwórczy.

    • "krone.at": Cyfrowa wersja "Kronen Zeitung".

Środowisko dziennikarskie

  • Profesjonalizacja: Wysoki poziom profesjonalizmu, autonomia zawodowa.

  • Edukacja dziennikarska: Ważna w budowaniu profesjonalizmu.

Paralelizm polityczny

  • Obecny stan: Odchodzenie od paralelizmu partyjno-medialnego.

  • Zaangażowanie dziennikarzy: Mniejsze zaangażowanie w politykę obecnie.

Autonomia dziennikarska

  • Poziom autonomii: Dziennikarze cieszą się znaczną autonomią.

Stowarzyszenia dziennikarskie**

  • Presseclub Concordia: Ochrona wolności prasy.

  • Österreichische Journalisten Club: Wsparcie dziennikarzy i szkolenia.

Instytucje samoregulujące**

  • Austriacka Rada Prasowa: Dbałość o standardy etyczne w dziennikarstwie.