kartkówka historia
- \n ○ wojna totalna - wojna, w której obie strony stosują wszelkie środki i metody mające na celu pokonanie przeciwnika, \n
- \n ○ taktyka spalonej ziemi - taktyka państw Osi polegająca na niszczeniu wszystkich źródeł zaopatrzenia, które mogą zostać wykorzystane przez przeciwnika, \n
- \n ○ dipisi - błąkający się po zniszczonych miastach bezdomni ludzie, zazwyczaj przesiedleńcy i byli więźniowie, \n
- \n ○ denazyfikacja - odsunięcie od władzy osób związanych z NSDAP oraz ukaranie ich za zbrodnie wojenne, \n
- \n ○ demokratyzacja - wprowadzenie systemu demokratycznego, \n
- \n ○ demilitaryzacja - rozbrojenie armii kraju (Niemiec), \n
- \n ○ dekartelizacja - zlikwidowanie ogromnych niemieckich monopoli przemysłowych, \n
- \n ○ ,,błękitne hełmy” - siły międzynarodowe ONZ, \n
- \n ○ 17 lipca - 2 sierpnia 1945r. - konferencja w Poczdamie, \n
- \n ○ 25 kwietnia 1945r. - konferencja założycielska ONZ, \n
\n ★ Skutki II wojny światowej: \n
\n ○ śmierć 50 mln ludzi (ludobójstwo) i mobilizacja niemal 110 mln żołnierzy, \n
\n ○ straty materialne (największe w Europie), upadek rolnictwa (taktyka spalonej ziemi) → \n \n niedożywienie i głód, \n
\n ○ straty w zdrowiu fizycznym i psychicznym, \n
\n ○ zniszczenie infrastruktury (utrudniona komunikacja), całkowite zniszczenie miast: Warszawa, \n \n Belgrad, Budapeszt, Berlin, Drezno, Hamburg, Hiroszima i Nagasaki, \n
\n ○ wzrost liczby sierot i dzieci urodzonych w wyniku gwałtu, \n
\n ○ bezdomność (dipisi), \n
\n ○ spustoszenie wśród dóbr kultury, \n
\n ★ Konferencja w Poczdamie 17 lipca - 2 sierpnia 1945r., \n
\n ○ Wielka Trójka: Józef Stalin, Harry Truman, Winston Churchill (--> Clement Attlee), \n
\n ○ rozstrzygnięcie powojennych losów Niemiec i świata, \n
\n ○ program ,,czterech D”: denazyfikacja, demokratyzacja, demilitaryzacja, dekartelizacja, \n
\n ○ usankcjonowanie okupacji Niemiec i Austrii → cztery strefy okupacyjne: WB, Francja, USA, \n \n ZSRS, \n
\n ○ Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec, \n
\n ★ Procesy Norymberskie - osądzenie nazistowskich zbrodniarzy wojennych, \n
\n ○ I etap: listopad 1945r. - październik 1946r. 22 nazistów, \n
\n ○ II etap: lata 1946 - 1949 12 kolejnych procesów, \n
\n ○ Międzynarodowy Trybunał Wojskowy sądził za zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie \n \n wojenne i ludobójstwo, \n
\n ○ Hermann Göring, Hans Frank, Joachim von Ribbentrop, \n
\n ○ niektórzy zbrodniarze uciekali do Ameryki Płd. (np. Adolf Eichmann, Josef Mengele) lub \n \n popełniali samobójstwa (Heinrich Himmler, Joseph Goebbels), \n
\n ○ łowcy nazistów prywatnie zbierali informacje na temat byłych nazistów (np. Szymon \n \n Wiesenthal), \n
\n ★ Powstanie ONZ \n
\n ○ konferencja założycielska - 25 kwietnia 1945r. w San Francisco, \n
\n ○ celem ONZ było utrzymanie pokoju i rozwijanie przyjaźni i współpracy między państwami, \n
\n ○ uchwalenie Powszechnej deklaracji praw człowieka - 1948r., \n
ROZPAD KOALICJI ANTYHITLEROWSKIEJ
- \n ○ układ dwubiegunowy - ścieranie się wpływów USA i ZSRS, \n
- \n ○ inkorporacja - włączenie do ZSRS Litwy, Łotwy, Estonii, Kresów Wschodnich, Rusi \n \n Zakarpackiej i Besarabii, \n
- \n ○ sowietyzacja - narzucanie przez ZSRS krajom od niego zależnym sowieckiego systemu \n \n ustrojowego, \n
- \n ○ ,,taktyka salami” - metoda działania ZSRS, polegająca na wieloetapowej eliminacji \n \n przeciwników politycznych i przejmowaniu władzy przez komunistów w państwach Europy \n \n Środkowo-Wschodniej, \n
- \n ○ 12 marca 1947r. - doktryna Trumana - zakładała udzielanie pomocy militarnej, politycznej \n \n oraz wojskowej krajom, w których stabilność rządów była zagrożona przez zbrojne \n \n mniejszości lub naciski zewnętrzne, \n
- \n ○ zimna wojna - stan trwałego napięcia w polityce międzynarodowej, trwający od 1947r. do \n \n 1991r. pomiędzy blokami państwa skupionymi wokół USA i ZSRS, rywalizacja na płaszczyźnie ideologicznej, gospodarczej, wyścigu kosmicznego i wyścigu zbrojeń, nigdy nie doszło do bezpośredniej konfrontacji zbrojnej, \n
- \n ○ 1947r. - plan Marshalla - Europejski Plan Odbudowy, ogłoszony przez Trumana w 1947r. plan amerykańskiej pomocy gospodarczej dla zniszczonej przez wojnę Europy, \n
- \n ○ 1947r. - konferencja w Szklarskiej Porębie, \n
\n ★ Ekspansja komunizmu w Europie: \n
\n ○ inkorporacja, \n
\n ○ sowietyzacja, \n
\n ○ eksterminacja lokalnych elit i masowe przesiedlenia ludności i sprowadzanie na ich miejsce \n \n rosyjskich osadników, \n
\n ○ stacjonowanie Armii Czerwonej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, \n
\n ○ eksport rewolucji i przejmowanie władzy przez lokalnych komunistów, tworzenie \n \n wielopartyjnych rządów z stopniowym przejmowaniem resortów siłowych i nasilaniem \n \n represjii wobec partii niekomunistycznych → ,,taktyka salami”, \n
\n ○ liderzy komunistycznych partyzantów: Jugosławia - Josip Broz - Tito, Albania - Enver Hodża, \n
\n ★ Doktryna Trumana: \n
\n ○ Churchill był pierwszym politykiem zachodnim, który dostrzegł zagrożenie ze strony ZSRS, \n
\n ○ podczas konferencji w Poczdamie Harry Truman atakował działalności Stalina, \n
\n ○ Stalin ogłosił, że dopóki istnieją kraje kapitalistyczne to istnieje zagrożenie konfliktu \n \n zbrojnego, \n
\n ○ 5 marca 1946r. w Fulton Churchill wygłosił przemówienie, które uznaje się za symboliczny \n \n początek konfliktu między dawnymi sojusznikami, \n
■ ,,żelazna kurtyna” jako izolacja krajów, które leżały w sowieckiej strefie wpływów, od
reszty świata niekomunistycznego,
- \n ○ 12 marca 1947r. Harry Truman ogłosił koncepcję zwaną doktryną Trumana, \n
- \n ○ rozpoczęła się zimna wojna - obydwie strony poszerzały strefy wpływów, zbroiły się do walki, \n \n ale nie doszło do bezpośredniej konfrontacji zbrojnej, \n
★ Plan Marshalla 1947r. - Europejski Plan Odbudowy:
- \n ○ ograniczenie wpływów komunistów w zubożałych krajach Europy Zachodniej, \n
- \n ○ poparcie dla radykalnej lewicy wynikało z biedy, \n
- \n ○ brano pod uwagę również przeciwników z II wojny światowej, \n
- \n ○ ZSRS uznał to za spisek i pod ich naciskiem państwa bloku wschodniego zrezygnowały z \n \n udziału, \n
- \n ○ najbardziej skorzystały WB, Francja, Włochy i zachodnie Niemcy, \n
- \n ○ efekty: rozwinięcie europejskiej gospodarki, poprawa położenia materialnego społeczeństwa, \n \n zmniejszenie wpływów partii komunistycznych, \n
★ Konferencja w Szklarskiej Porębie - 1947r.,
\n ○ tajne spotkanie przywódców partii komunistycznych: ZSRS, Bułgarii, Czechosłowacji, Jugosławii, Polski, Rumunii, Węgier, Francji i Włoch, \n
\n ○ odpowiedź Stalina na plan Marshalla, \n
\n ○ kierował współpracownik Stalina - Andriej Żdanow, \n
\n ○ powstanie Biura Informacji Partii Komunistycznych i Robotniczych - Kominformu, \n
\n ○ unifikacja krajów komunistycznych, każde państwo musi się ustrojowo, gospodarczo, \n \n społecznie i kulturowo upodobnić do ZSRS, \n
\n ○ przeciwnicy: Józef Broz - Tito, Władysław Gomułka, \n
\n ○ kraje demokracji ludowej - państwa zależne od ZSRS, wprowadzono w nich zmiany polityczne \n \n na wzór sowiecki: \n
\n utworzenie monopartii komunistycznych, \n
\n uchwalenie konstytucji wzorowanej na sowieckiej ustawie, \n
\n ○ 1949r. - powstanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG), która zrzeszała państwa bloku wschodniego, kraje musiały wprowadzić u siebie sowiecki model gospodarki centralnie sterowanej, położyć główny nacisk na industrializację, skolektywizować rolnictwo, wprowadzić sowiecki system oświatowy i narzucić realizm socjalistyczny jako jedyną formę ekspresji artystycznej, \n \n POCZĄTEK ZIMNEJ WOJNY \n
- \n ○ Bundeswehra - armia zachodnioniemiecka, \n
- \n ○ 1947r. - powstanie Bizonii (strefa amerykańska + brytyjska), \n
- \n ○ 1948r. - pierwszy kryzys berliński, \n
- \n ○ 23 na 24 czerwca 1948r. - 12 maja 1949r. - blokada Berlina, \n
- \n ○ most powietrzny - zaopatrywanie przez Amerykanów odciętej części Berlina drogą \n \n powietrzną, \n
- \n ○ kwiecień 1948r. - utworzenie Trizonii, → powstanie RFN - Republika Federalna Niemiec na \n \n czele z kanclerzem Konradem Adenauerem z stolicą w Bonn, \n
- \n ○ NRD - Niemiecka Republika Demokratyczna z Walterem Ulbrichtem na czele i stolicą w \n \n Berlinie, \n
- \n ○ 16 czerwca 1953r. - powstanie berlińskie, \n
- \n ○ 1953r. - śmierć Stalina, \n
- \n ○ 4 kwietnia 1949r. - powstanie NATO, \n
- \n ○ 1955r. - powstanie Układu Warszawskiego (odpowiedź ZSRS na dołączenie RFN do NATO), \n
- \n ○ 12/13 sierpnia 1961r. - budowa muru berlińskiego, \n
- \n ○ ,,polowanie na czarownice” - bezpodstawne oskarżanie wielu osób o współpracę z \n \n komunistami, kierował temu Joseph McCarthy, \n
- \n ○ makkartyzm - nadgorliwe szukanie szpiegów komunistycznych przy jednoczesnym \n \n kreowaniu atmosfery strachu i zagrożenia społecznego, \n
★ Okupacja Niemiec:
- \n ○ państwo oraz stolicę podzielono na cztery strefy okupacyjne, \n
- \n ○ różne państwa miały inne zamiary wobec Niemiec: \n
| ZSRS | USA | WB | FRANCJA |
|---|---|---|---|
| zjednoczenie Niemiec i wprowadzenie komunistycznej dyktatury, traktowanie strefy jak terenu podbitego, nacjonalizacja przemysłu, kolektywizacja rolnictwa, powstanie Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec (SED), która sfałszowała wybory i przejęła całkowitą władzę, | demokracja, rezygnacja z reparacji, pomoc socjalna i gospodarcza, reforma oświaty - wychowanie w duchu demokratycznych wartości, odtworzenie dawnych partii: CDU (chadecka), SPD (socjalistyczna), FDP (liberalna) | rezygnacja z reparacji, pomoc socjalna i gospodarcza, | polityczne rozbicie państwa na kilka suwerennych jednostek, powiązanie przemysłu z gospodarką francuską, rezygnacja z reparacji, pomoc socjalna i gospodarcza, |
\n ★ I kryzys berliński - 1948r., \n
\n ○ napięcie w stosunkach między USA i ZSRS, \n
\n ○ 1947r. - powstanie Bizonii (strefa amerykańska + brytyjska), \n
\n ○ reforma walutowa bez wiedzy ZSRS, \n
\n ○ w nocy z 23 na 24 czerwca 1948r. Stalin zarządził blokadę Berlina = wstrzymanie dostawy do \n \n zachodnich sektorów miasta, \n
\n ○ Truman nie zmienił swojej polityki, stworzono most powietrzny, którym zaopatrywano \n \n odcięte miasto, \n
\n ○ 12 maja 1949r. Stalin zniósł nieskuteczną blokadę, \n
\n ★ Powstanie dwóch państw niemieckich: \n
\n ○ w kwietniu 1949r. do Bizonii dołącza strefa Francuska - utworzenie Trizonii i przeprowadzenie \n \n demokratycznych wyborów do parlamentu, \n
\n ○ kanclerzem został Konrad Adenauer i proklamowana została Republika Federalna Niemiec \n \n (RFN) z stolicą w Bonn (niewielkie miasteczko jako symbol tymczasowości rozwiązania), \n
\n ○ sowieci utworzyli Niemiecką Republikę Demokratyczną (NRD) z Walterem Ulbrichtem na \n \n czele i stolicą w Berlinie, \n
\n ★ Powstanie berlińskie - 16 czerwca 1953r.: \n
\n ○ reformy komunistów doprowadziły do kryzysu ekonomicznego, \n
\n ○ sowieci wywozili z NRD ogromny majątek, \n
\n ○ po śmierci Stalina w 1953r. mieszkańcy NRD liczyli na złagodzenie terroru, lecz stało się \n \n przeciwnie, \n
\n ○ wybuch zamieszek we wschodnim Berlinie 16 czerwca 1953r., → sowieci zrezygnowali z \n \n reparacji wojennych, zmniejszyli kontyngent sił zbrojnych w Niemczech, udzielili NRD kredytów na rozwój gospodarczy, rozbudowano przemysł lekki, \n
\n ★ Powstanie NATO - 4 kwietnia 1949r.: \n
\n ○ kraje zachodnie dostrzegły konieczność zjednoczenia się przeciwko komunizmowi, \n
\n ○ 4 kwietnia 1949r. układ obronny, na mocy którego powstała Organizacja Paktu \n \n Północnoatlantyckiego zawarły: Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, \n \n Luksemburg, Norwegia, Portugalia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy, \n
\n ○ charakter polityczno-wojskowy, \n
\n ○ zobowiązanie do niesienia sobie pomocy w razie agresji z zewnątrz, \n
\n ○ w 1955r. parlament zachodnio-niemiecki zatwierdził udział Bundeswehry w NATO, \n
\n ○ w 1955r. kraje komunistyczne zawarły Układ Warszawski - usankcjonowanie \n \n podporządkowania ZSRS państw bloku wschodniego, \n
\n ★ Budowa muru berlińskiego - 12/13 sierpnia 1961r.: \n
\n ○ aby zapobiec ucieczkom z NRD, komunistyczne władze niespodziewanie rozpoczęły budowę \n \n muru 12/13 sierpnia 1961r., oddzielał on Berlin Zachodni od reszty miasta, \n
\n ○ początek II kryzysu berlińskiego, \n
\n ○ John F. Kennedy nie nakazał zburzenia muru, złożył tylko oficjalne protesty, wysłał czołgi oraz \n \n posiłki drogą powietrzną, \n
\n ○ w 1963r. Kennedy odwiedził Berlin → ,,Ich bin ein Berliner”, \n
\n ★ Rywalizacja mocarstw: \n
\n ○ komuniści przejęli władzę w Chinach we wrześniu 1949r., \n
\n ○ ZSRS poinformował o pierwszej próbie jądrowej, co zaskoczyło Amerykanów, \n
\n ○ w USA zaczęto na wielką skalę poszukiwać sowieckich szpiegów → ,,polowanie na \n \n czarownice” - bezpodstawne oskarżanie wielu osób o współpracę z komunistami, kierował \n \n temu Joseph McCarthy, \n
\n ○ makkartyzm - nadgorliwe szukanie szpiegów komunistycznych przy jednoczesnym \n
kreowaniu atmosfery strachu i zagrożenia społecznego,