Exam

Hanes – Rhyfel Byd Cyntaf

Roedd Yr Almaen, Prydain a Ffrainc yn bwerus cyn y rhyfel. Dechreuodd y rhyfel ar 28 Gorffennaf 1914 a daeth i ben ar 11 Tachwedd 1918. Roedd y brwydrau i'w gweld yn bennaf yn Ffrainc, gan gynnwys y lle oedd yn cael ei alw'n "No Man’s Land". Y llofruddiaeth o Franz Ferdinand gan y Black Hand oedd yr achos y tu hwnt i'r rhyfel, oherwydd roedd Awstria wedi cymryd drosodd Bosnia. Roedd y cynghreiriaid ar gyfer y rhyfel yn cynnwys Ffrainc, Rwsia, a Prydain.

I gryfhau'r ymgyrch, defnyddiwyd propaganda, gan gynnwys posteri fel "God Save The King," a oedd yn gwneud i ddynion deimlo’n euog. Gellid galw dynion oedd ddim yn mynd i'r rhyfel yn "cowards". Roedd peryglon y ffosydd yn gyfan gwbl difrifol, gan gynnwys weiriau bigog, saethu, ffrwydron, oerfel, trenchfoot, nwy gwenwynig, llidogydd, a newyn.

Un o'r brwydrau pwysig oedd Brwydr y Somme, a gynhaliwyd ar 1 Gorffennaf 1916, dan arweiniad Syr Douglas Haig. Roedd Prydain yn methu â gwybod faint o filwyr oedd gan yr Almaen. Cadwyd y frwydr mewn amgylchiadau erchyll gydag ymladd law i law, coed tywyll, seiliau felus, dagrau, a phentwr o gyrff.

Diwedd y rhyfel ddaeth yn 1918, pan ymunodd yr UD a'r rhyfel, a gwanhawyd yr Almaen gan y ffliw. Canlyniad hwn oedd Cytundeb Versailles, lle roedd yr Almaen yn gorfod talu £6.6 biliwn, yn cael ei gyfyngu ar ei llongau ac awyrennau rhyfel, yn gorfod rhoi tir yn ôl i Ffrainc, a chafodd ei gyfyngu’n filwrol.

Hanes – Hawliau Genethod

Cyfyngiadau: Dim hawl i bleidleisio, dim hawl i ysgaru (ond gan y dyn), dyn yn cadw’r plant. Rolau traddodiadol: Edrych ar ôl plant, glanhau, dim gwaith. Suffragettes: Protestwyr treisgar am hawl pleidleisio. Dulliau: posteri, gorymdeithiau, torri ffenestri, rhwygo lluniau, torri gwifrau ffôn.

Emily Davison

Digwyddiad: Rhedodd mewn ras ceffylau yn Epsom Derby (Mehefin 4, 1913), taro ceffyl y brenin, marw wedi coma. Neges: Gwisgodd scarff yn dweud “Heddwch i Genethod”. Roedd ganddi docyn i fynd adref – ddim yn bwriadu lladd ei hun. Ymateb y cyhoedd: Rhai’n ei chanmol, eraill yn anfon llythyrau cas gan ei galw’n “stiwpid”.

Hanes – Caethwasiaeth

Ar y llong: Afiechydon fel diarrhoea a smallpox, pobl wedi’u gwasgu, dim gweld tir am 8 diwrnod, ond yn cael digon i fwyta i oroesi. Ar y planhigfeydd: Byw’n dlawd mewn tai gorlawn, cosbau creulon (torri coes, chwipio), cysgu’n sefyll gyda chosbau ychwanegol.

Crefyddol – Bedydd Baban

Pwrpas: Cam cyntaf tuag at fywyd Cristnogol; bod yn rhan o deulu Duw. Trefn: Rhieni a rhieni bedydd yn cyflwyno’r baban, dweud addewidion, enw’r baban yn cael ei gyhoeddi. Symbolau: Croes ar dalcen gyda dŵr a olew, canwyll – Iesu fel goleuni’r byd.

Crefyddol – Dyletswyddau Rhieni Bedydd

Addewidion: Plentyn yn tyfu i fyny’n Gristion, mynd i eglwys, dilyn Duw. Problemau posib: Plentyn ddim eisiau bod yn Gristion, eisiau bod yn anffyddiwr, ddim yn gallu mynd i’r eglwys oherwydd clwbiau.

Crefyddol – Bedydd Oedolyn

Paratoi: Dosbarthiadau gyda gweinidog, astudio’r Beibl. Seremoni: Dillad gwyn, cerdded i’r fedyddfaen, drochi yn y dŵr (symbol o fywyd newydd), gwneud addewidion. Arwyddocâd: Dangos ymrwymiad i Dduw, dechrau llwybr newydd fel Cristion.

Crefyddol – Y 5 K (Sikhiaeth)

Kirpan: Clefydd, symbol o urddas a hunan-barch – achosi problemau gyfreithiol. Kangha: Crib pren, symbol o lanweithdra a threfn – ddim yn ffasiynol. Kesh: Gwallt heb ei dorri, symbol o ufudd-dod – caiff ei dacluso mewn twrban. Kachera: Trowsus byr gwyn, dillad isaf, symbol o adael hen syniadau – hen ffasiwn. Kara: Breichled ddur, cylch diddiwedd – atgoffa i wneud daioni. Gwyneb problemau mewn ysgolion sy’n gwahardd gemwaith.

Crefyddol – Bar a Bat Mitzvah (Iddewiaeth)

Bar Mitzvah (Bechgyn, 13), Bat Mitzvah (Merched, 12). Ystyr: Mab / Merch y Gorchymyn – yn oedolyn yn y gymuned Iddewig. Seremoni: Yn y Synagog ar y Shabbat, darllen o’r Torah, dathliad gyda teulu a ffrindiau. Uniongred: Dathlu Bat Chayil – dim darllen y Torah, derbyn cwpan Kiddush yn lle.