GESCHIEDENIS H7

De Romeinen worden vaak afgebeeld als succesvolle veroveraars die heersen over een uitgestrekt rijk.
De politiek en het bestaansrecht van Rome zijn echter het resultaat van complexe historische factoren, niet enkel goddelijke wil.
Twee centrale vragen zullen onderzocht worden:
1. Hoe kwam het Romeinse grootrijk tot stand?
2. Hoe werd de stadstaat Rome bestuurd?

Toen (ca. 1000 v.C.): Rome was een landbouwnederzetting.
Vervolgens (ca. 500 v.C.): Een stadstaat.
Kenmerken stadstaat:
- Bestaat uit een stad en omliggende landbouwgronden
- Politiek onafhankelijk van een grotere staat.
- Tot ca. 500 v.C. een onopvallende stadstaat in de mediterrane wereld.

Begin (ca. 1000 v.C.): Herdergroepen vestigden zich in de drassige Tibervallei.
Ondanks onzekere woonomstandigheden vestigden zij zich op de heuvels, ontwikkelden sedentair leven, veeteelt en akkerbouw.
Groei populatie: Kleine nederzettingen groeiden samen tot een stadstaat (Rome) rond ca. 500 v.C.
Nergens een aanwijzing voor toekomstige groei naar een enorm rijk.

Verschillende fasen van ontwikkeling:
- Fase 1 (Tussen 1000 v.C. en 500 v.C.): Groei naar stadstaat.
- Fase 2 (Tussen 500 v.C. en 300 v.C.): Oorlogen tegen buren op het Italiaanse schiereiland, met wisselend succes.
- Fase 3 (Tussen 300 v.C. en 100 v.C.): Aggressieve veroveringsoorlogen met het doel om rijke graangebieden te controleren.
Motieven voor oorlog:
1. Economisch: Kringloop van het veroveren van landbouwgronden, controle over grondstoffen en oorlogsbuit.
2. Sociaal en politiek: Verweven met prestige voor generaals en politieke carrière.
Het Romeinse imperialisme versterkte:
- Groei van het leger door populatie uit veroverde gebieden

Romeinen hanteerden een “Verdeel en heers'-strategie.
Behandeling van veroverde steden:
- STAD A (bijvoorbeeld Aletrium): Weinig weerstand, kon zichzelf besturen, kreeg Romaans burgerrecht.
- STAD B (bijvoorbeeld Frusino): Veel weerstand, dus zware straf, zware belastingen, en Romeinse besturing.
- STAD C (bijvoorbeeld Velitrae): Onderwerp na opstand, mannen gesneuveld, overlevenden als slaven naar Rome.
Principes voor controle en verdediging:
- 'Verdeel en heers': Voorkomen van samenwerking tegen Rome.
- Uitgebreid leger en militaire infrastructuur (verdedigingswerken en wegen).

Behandeling varieerde tussen steden, afhankelijk van hun reactie op de verovering.
Natuurlijke grenzen werden hiervoor benut, zoals rivieren, bergen en woestijnen.

Prestige voor generaals en opbouw van politieke carrière.
Feitelijke dominantie van de patriciërs over de plebejers en de sociale ongelijkheden binnen deze standen.
Waarom noemden de romeinen de middellandse zee ‘Mare Nostrum’(Onze Zee):
Ze noemden het zo omdat ze alle landen rond de middellandse zee hadden veroverd

Pater familias (familiehoofd):
- Functie als rechter, priester en baas van de huishouding.
Mater familias:
- Praktische organisator van het huishouden.
Kinderen, schoonkinderen, kleinkinderen en slaafgemaakten:
- Binnen de ruimere familie structurele bescherming en schuld.

Privémacht: Berustte bij de pater familias, die als alleenheerser fungeerde.
Publieke macht: Behoorde toe aan de patriciërs en plebejers, met beperkte inspraak.

De gemeenschappelijke belangen werden samengevoegd in publieke besluiten (openbare werken, voedselvoorziening, etc.).
De macht van de senaat en magistraatfuncties.

Senaat:
- Bestond eerst uit 300, later meer dan 600 en adviseerde over onsamenhangende belangen, waaronder budgetten.
Verscheidene magistraten: Beheersen raadgevende macht.

Speciale aandacht voor hoe Rome hun machtsstructuren samengevoegd heeft en de opkomst van de moderne politieke structuren.

Status en machtsverhoudingen in de Romeinse samenleving, die zijn basis vond in de familia's maar ook in het brede netwerk van cliënten.

Macht van consuls gescheiden en beperkt, uit angst voor machtsmisbruik.
Dictators met tijdelijke macht in tijden van crisis, dat wordt ook vandaag de dag nog op bepaalde manieren door politici getroost.

De Romeinse politiek en de ontwikkeling van Rome naar een groot rijk verliepen door een serie van natuurlijke groei, militaire overwinningen, en gecontroleerd beleid op de veroverde gebieden. Winst op vele niveaus voegde de complexe samenlevingen samen en vormde wat we nu beschouwen als een grote invloed van Rome in de geschiedenis.