ST2-H5-7-Leerdoelen-4H-2324

Renaissance: Periode van vernieuwing in de kunst en wetenschap, gericht op de klassieke oudheid.
Veranderend Mens- en Wereldbeeld:
- De mens wordt gezien als zelfstandig en rationeel.
- Er is een groeiende belangstelling voor de natuur en het individuele denken.
Hernieuwde Oriëntatie op de Oudheid:
- Terugkeer naar de filosofie, literatuur en kunst uit de klassieke Romeinse en Griekse tijd.
Humanisten:
- Wetenschappers en denkers zoals Erasmus die zich richten op humanisme, studie van de klassieke teksten en kritische reflectie op de maatschappij.

Beginselen van de Europese Overzeese Expansie:
- Ontdekkingsreizen die leidden tot een wereldwijde connectie.
Motieven voor Ontdekkingsreizen:
- Economisch: Zoeken naar nieuwe handelsroutes en middelen.
- Politiek: Concurrentie tussen Europese mogendheden.
- Religieus: Verspreiding van het christendom.
Ontdekking van Amerika:
- Oorzaken en gevolgen van deze gebeurtenis.
- Grote sterfte onder indianen door ziekte en geweld.

Protestantse Reformatie:
- Beweging die leidde tot splitsing van de katholieke kerk.
Kritiek op de Katholieke Kerk:
- Misstanden zoals aflatenverkoop en corruptie.
Verschillen tussen Luther en Calvijn:
- Luther: nadruk op geloof en genade.
- Calvijn: nadruk op predestinatie en goddelijke soevereiniteit.
Reacties van de Paus en Karel V op Kritiek:
- Strenge maatregelen en veroordelingen tegen hervormers.

Politieke en Religieuze Oorzaken:
- Verzet tegen Spaanse overheersing en katholieke dwang.
Belangrijke Gebeurtenissen:
- 1566: Beeldenstorm.
- 1568: Begin van de Opstand.
- 1581: Afscheiding van de Nederlanden.
- 1648: Vrede van Münster, einde van de oorlog.

Handelskapitalisme:
- Nieuwe vormen van handel en investeringen.
Ontstaan van een Wereldeconomie:
- Verbindingen tussen verschillende continenten.
VOC vs. WIC:
- VOC: Focus op Aziatische handel.
- WIC: Focus op de trans-Atlantische slavenhandel.

Staatkundige Situatie in de Republiek:
- Bestuur gebaseerd op economische en politieke stabiliteit.
Bloeiende Economie:
- Groei van de handel en de rijkdom van de steden.
Culturele Bloei:
- Vooruitgang op het gebied van kunst, wetenschap en religie.

Wat is Absolutisme?
- Streven van vorsten naar absolute macht en controle.
Lodewijk XIV:
- Verklaring van zijn macht: "L'état, c'est moi".
- Hoe hij Frankrijk absoluut bestuurde.

Nieuw Wereldbeeld:
- Verschuiving naar empirisch onderzoek en rationalisme.
Ontwikkeling van de Wetenschap:
- Overgang van religieuze naar wetenschappelijke verklaringen.
Gevolgen:
- Toepassing van wetenschappelijke methoden en verbeterde technologieën.

Wat is Verlichting?
- Rationeel optimisme en toepassing van rede.
Verbonden met de Wetenschappelijke Revolutie:
- Beide benadrukken het belang van kennis en rationaliteit.
Nieuwe Denkbeelden:
- Veranderingen op het gebied van godsdienst, politiek, en sociale structuren.
Belangrijke Verlichte Denkers:
- Adam Smith, Jean-Jacques Rousseau, Montesquieu, John Locke, Voltaire.

Ancien Régime:
- Kenmerken van het sociaal systeem in Frankrijk.
Verlicht Absolutisme:
- Vorsten proberen het bestuur te moderniseren met verlichting.
Voorbeelden van Verlichte Vorsten.

Kenmerken van Democratische Revoluties:
- Eisen van grondrechten en participatie in de politiek.
Verband met Verlichting:
- Idealen van vrijheid en gelijke rechten.
Amerikaanse, Bataafse en Franse Revoluties:
- Achtergronden, belangrijke gebeurtenissen en gevolgen.

Trans-Atlantische Slavenhandel:
- Oorsprong en werking van de driehoekshandel.
Abolitionisme:
- Beweging voor afschaffing van slavernij en de morele argumenten erachter.
Afschaffing van Slavernij in Nederland:
- Stappen in het afschaffingsproces.

Tijdvakken van 5 t/m 7:
- Belangrijke data en periodes verbinden.
Chronologische Volgorde van Gebeurtenissen:
- Inzicht in historische tijdslijnen.
Toepassen van Historische Vaardigheden:
- Critische analyse van bronnen.