Neurologie Notas

Inleiding tot Neurologie

  • Veelvoudige sklerose (MS):
  • Siekte wat die senuweestelsel aantas.
  • Eerste simptome: swakheid, prikkeling, moegheid, verlies aan koördinasie, versteurde visie.
  • Verdere gevolge: spraak-, visie- en bewegingsprobleme; gevoelloosheid.
  • Inflammasie van miëlienskedes; die immuunstelsel aanval die myelin.
  • 1 miljoen mense in die VSA het MS, algemeen by jong volwassenes (20-40 jaar).
  • Nie aansteeklik; nie erfbaar nie, maar moontlike genetiese komponente.
  • Geen genesing; 45% van gevalle is nie ernstig nie.

Evolusie van die Senuweestelsel

  • Vergelykende studies toon toename in kompleksiteit van senuweestelsels:
  • Cnidaria: basiese senuweenet.
  • Platwurms: leeragtige senuweestelsel, cefalisering.
  • Annelide: brein en segmentale ganglion.
  • Gewerwelde diere: sentrale (brein en rugmurg) en perifere senuweestelsels.

Senuweeweefsel

  • Neurone: drie tipes - sensoriese, motoriese, interneurone.
  • Neurale strukture: selliggaam, akson, dendriete.
  • Motoriese neurone: impuls na spiere/kliere; sensoriese neurone: impulsa van reseptore na SSS.
  • Interneurone: boodskappe tussen SSS-gebiede.

Sentrale Senuweestelsel (SSS)

  • Bestaan uit: brein en rugmurg, beide beskerm deur been en meninges.
  • Grijze stof: neuronselliggame; Witstof: gemiëlineerde aksone.
  • Funksies: ontvang en integreer insette, formuleer motoriese uitset.
  • Refleksaksies: outomatiese reaksies, brein nie altyd betrokke nie.

Perifere Senuweestelsel (PSS)

  • Senuwees lê buiten die SSS, bevat 12 kraniale en 31 spinale senuwees.
  • Bestaan uit somatiese en outonome sisteem; refleksboog speel sleutelrol.
  • Simpatiese en parasimpatiese stelsels regulating stres en ontspanning.

Sensoriese Reseptore

  • Ontwikkel om inligting van omgewing op te spoor.
  • Tipes reseptore: chemoreseptore, elektromagnetiese reseptore (fotoreseptore), meganoreseptore, termoreseptore.

Die Oog

  • Struktuur: 3 lae - sklera, choroïedlaag, retina.
  • Fotoreseptore: staafselle (laag lig) en keëlselle (kleur en helder lig).
  • Optiese senuwee dra impulsa na brein na interpretasie.

Die Oor

  • Drie dele: buitenste oor (pinna, gehoorkanaal), middeloor (gehoorbeentjies), binneoor (koglea, ewewig kanale).
  • Stimulasie van haarselle genereer senuwee-impulse.

Samevatting

  • Sintuig: biologiese sisteem vir sensasie; verskeidenheid van sintuie bestaan.
  • Sensasie en persepsie is fundamenteel tot kognisie en gedrag.