ferr.

  • Bashkimi Sovjetik (1945-1990)
      - Vitet e fundit të periudhës staliniste
        - Pasojat e Luftës së Dytë Botërore për Bashkimin Sovjetik
          - Në vitin 1945, Bashkimi Sovjetik doli nga lufta me pasoja të rënda.
            - Humbjet njerëzore tejkaluan 20 milion jetë.
            - Shifrat e shpërnguljes arritën në 25 milion.
            - Shkatërrimet materiale ishin të pallogarishme.
        - Metoda për rimëkëmbjen e ekonomisë
          - Qeveria shfrytëzoi burimet e brendshme.
          - Procedurat përfshinin:
            - Puna e robërve të luftës (rreth 2 milionë veta).
            - Dëmshpërblimet e luftës dhe mallrat e marra nga vendet e mundura.
            - Importi i mallrave me çmime të ulëta nga vendet e Evropës Lindore.
            - Shfrytëzimi i punës vullnetare.
        - Orientimi industrial
          - Industria e rëndë vazhdoi të kishte përparësi ndaj asaj të lehtë dhe të mallrave të konsumit.
          - Niveli i jetesës ishte shumë i ulët, me paga të vogla dhe orare të zgjatura.
        - Rimëkëmbja ekonomike dhe zhvillimi
          - Në vitin 1950 u tejkalua niveli i prodhimit industrial të paraluftës.
          - Rrjeti hekurudhor u rimëkëmb, por bujqësia mbeti nën nivelin e paraluftës.
        - Plani politik pasluftës
          - Paslufta shënoi zhdukjen e pak leseve për regjimin komunist.
          - Intensifikimi i terrorit dhe persekutimit të shoqërisë sovjetike.
            - Ideologjizimi i jetës shoqërore, kulturore dhe shkencore.
          - Marrëdhëniet me Perëndimin u përkeqësuan, veçanërisht për shkak të ndërhyrjeve sovjetike në vendosjen e regjimeve komuniste.
          - Në vitin 1947, BS prodhoi bombën atomike, duke nisur garën e armatimit me SHBA-në dhe "luftën e ftohtë".
        - Vdekja e Stalinit dhe pasojat
          - Stalini vdiq më 5 mars 1953.
          - Pas vdekjes, shpërtheu një luftë e brendshme për pushtet, rezultati: eliminimi i Lavrentij Beria.
          - Nikita Hrushov doli fitues dhe u bë Sekretar i Parë i Partisë në 1953 dhe kryeministër në 1958.

  • Përpjekja për liberalizim dhe restaurim brezhnjevian
      - Hapat e Hrushovit
        - Konsolidimi i pushtetit të tij solli hapat për liberalizimin:
          - Denoncimi i kultit të individit të Stalinit.
          - Lirimi i shumë të burgosurve politikë.
          - Tkurrja e kompetencave të policisë sekrete.
          - Rritja e hapësirës për kritika në organet partiake dhe shtetërore.
        - Aspekti ekonomik
          - Ideja e decentralizimit të kompetencave mes organeve qendrore dhe lokale.
          - Vëmendje më e madhe për prodhimin e mallrave të konsumit.
          - Rritja e standardit të jetesës, si rezultat i politikave liberale.

  • Destalinizimi dhe ndikimi në jetën shoqërore
      - Liberalizimi në shoqëri dhe kulturë
        - Shfaqje liberalizimi në jetën shoqërore, kulturore, dhe artistike.
        - Botimi i librave mbi tematika të ndaluara më parë.
      - Politika e jashtme
        - Përshtatja e marrëdhënieve me Perëndimin dhe Jugosllavinë.
        - Kriza e Cuban dhe bisedimet me presidentin amerikan, John Kennedy në qershor 1961.

  • Rritja e refuzimit dhe kthimi në autoritarizëm
      - Përfundimi i brezhnjvevianizmit
        - Në tetor 1964, Hrushovi u shkarkua dhe u zëvendësua nga Leonid Brezhnjev.
        - Brezhnjev ndaloi procesin e destalinizimit.
        - Rritja e autoritetit të aparatit burokratik.
        - Politika e mbështetjes së prodhimit bujqësor, por me import të produkteve nga jashtë.
      - Roli i marksizmit-leninizmit
        - Rritja roli i ideologjisë marksiste-leniniste në art, kulturë, dhe shoqëri.
        - Forcimi i represionit ndaj disidencës në art dhe letërsi.
        - Shqiponja në politikë ushtarake dhe poblete i ekspansionizmit.
        - Pushtimi i Çekosllovakisë në 1968 dhe Afganistanit në 1979.

  • E shtypur
      - Era Gorbaçoviane
        - Në 1985, Mihail Gorbaçov u zgjodh Sekretar i Parë.
        - Thellimi i krizës sociale motivoi reformat e Gorbaçovit, duke u fokusuar në:
          - "Glasnost" (transparencë).
          - "Perestroika" (ristrukturim).
      - Reformat politike
        - Inkurajimi i diskutimeve të hapura për jetën, emërimi i kuadrove me frymë liberale, rishikimi i rolit udhëheqës të Partisë Komuniste dhe forcimi i rolit të parlamentit.
        - Rritja e inicativës private në ekonomi dhe mbështetje më të madhe në mekanizmin e tregut, duke e orientuar në kërkesë-ofertë.
        - Lejimi i punës private dhe krijimi i ndërmarrjeve të përbashkëta me kapital të huaj.
      - Ndikimi në politikën e jashtme
        - Përmirësimi i marrëdhënieve me Perëndimin.
        - Tërheqja e trupave sovjetike nga Afganistani dhe nga vendet e Evropës Lindore.

  • SHBA (1945-2000)
      - Vitet e pasluftës - periudha e zhvillimit të shpejtë të SHBA-së
        - Pas Luftës së Dytë Botërore, SHBA fitoi forcim të pozicionit ndërkombëtar.
        - Fillimi i konkurrencës me Bashkimin Sovjetik për dominimin global.
      - Doktrina Truman
        - Në vitin 1947, presidenti Truman shpalli "doktrinën Truman" për të kundërshtuar ekspansionin sovjetik.
          - Krijimi i NATO-s si aleancë ushtarake dhe politike.
          - Zbatimi i planit Marshall për ndihmë ekonomike ndaj Evropës.
            - Dy objektiva të planit:
              - Ndihma për rimëkëmbjen e vendeve evropiane dhe kufizimi i ndikimit sovjetik.
              - Krijimi i tregjeve të reja për mallrat amerikane.
      - Presidenca e Ajzenhauerit
        - Dyfishimi i prodhimit kombëtar dhe rritja e pagave të punonjësve.
          - Zgjerimi i programeve për arsimin dhe sigurimet.
          - Hapa të rëndësishëm drejt eliminimit të diskriminimit racial.
      - Vitet '60-'70
        - Zgjedhjet e 1960: Xh. F. Kenedi (John F. Kennedy) fitoi si president.
          - "Kufiri i Ri": Shfrytëzimi i burimeve njerëzore dhe natyrore për ndihmën ndaj vendeve të varfra.
          - Ulja e papunësisë dhe përpjekje për uljen e tensioneve me BS-në (Detante).
          - Ndihma për vendet e varfra në Amerikën Latine, Afrikë dhe Azi (Korpusi i Paqes).
          - Kenedi u vra më 22 nëntor 1963.
      - Pas Kenedit
        - Lindi administrata e Lyndon Johnson-it, që shpalli programin "Shoqëria e Madhe".
          - Rritje e mirëqenies dhe mundësi të barabarta për të gjithë.
          - Intensifikimi i lëvizjeve për të drejtat civile.
      - Nixon dhe vitet '70
        - Zgjedhjet e vitit 1968: Riçard Nikson (Richard Nixon) si president.
          - Realizimi i një terheqjeje graduale nga Vietnami (deri në mars 1973).
          - Përmirësimi i marrëdhënieve me Kinën dhe skandali Watergate çoi në dorëheqjen e tij.
      - Vitet '80 dhe politika neokonservatore
        - Ronald Regan si president, veprime në mbështetje të individit dhe iniciativës së lire.
        - Politika e uljes së taksave dhe rritjes së punësimit.
          - Intensifikimi i garës së armatimit me BS-në.
      - Kjo periudhë dhe ndryshimet e mëvonshme
        - Zgjedhja e Bill Klintonit në vitin 1992 si president.
          - Rritjen ekonomike dhe mbështetje në teknologji dhe arsim.
          - Mbështetje për luftën çlirimtare të Kosovës.
      - Dekolonizimi
      - Historiku dhe nismat për dekolonizim
        - Në prag të Luftës së Dytë Botërore, mbi 710 milion njerëz jetonin nën sundimin kolonial.
        - Lufta ndikoi në rritjen e ndjenjave kombëtare në kolonitë.
      - Procesi i dekolonizimit
        - Fuqitë evropiane dolën nga lufta të dobësuara.
          - BS dhe SHBA mbështetën lëvizjet lirimtare.
        - Aspiratat për pavarësi:
          - Refuzimi i ideve politike nga Evropa.
          - Perqafimi i ideve të Revolucionit Francez.
          - Frymëzimi nga idetë marksiste dhe nacionalizmi.
      - Pavarësia në rrugë pagësore
        - Disa vende si Iraku, Siria dhe Egjipti fituan pavarësinë gradualisht.
      - Pavarësia si rezultat i luftës
        - Algjeria fitoi pavarësinë pas luftës së armatosur, dhe Vietnami shpalli pavarësinë në vitin 1954.
          - Konflikti i hapur nënkupton se dinamikat ndërkombëtare vazhdojnë të kenë ndikim të thellë.