Notes: การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬาในบุรีรัมย์ด้วยนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะ (Thai)

บทคIntroduction

  • หัวข้อวิจัย: การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬา จังหวัดบุรีรัมยด้วยนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะ บนฐานนโยบายประเทศไทย 4.0
  • ผู้วิจัย: วิไลรัตน ยาทองไชย, ชูศักดิ์ ยาทองไชย, กมลรัตน สมใจ, พวงเพชร ราชประโคน, ปุริม ชฏารัตนฐิติ และ วรินทร พิพัชร วัชรพงษ์เกษม (1) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, บุรีรัมย์ จังหวัด
  • ความสำคัญ: ตอบสนองนโยบาย Thailand 4.0 เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงกีฬาในบุรีรัมย์ผ่านเว็บแอปพลิเคชันที่ผสานข้อมูลสารสนเทศ ทรัพยากรการท่องเที่ยว และการสื่อสารกับนักท่องเที่ยวผ่านแชตบอต
  • บทคัดย่อภาษาอังกฤษปรากฏในเอกสาร (Abstract): เน้นพัฒนาและศึกษาการยอมรับเทคโนโลยีนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงกีฬา จังหวัดบุรีรัมย์ โดยใช้วงจรวิถีพัฒนาระบบ (SDLC) และกระบวนการ 4 ขั้น: (1) รวบรวมความต้องการ, (2) วิเคราะห์ออกแบบระบบโดยหลักการเชิงวัตถุและแบบจำลองฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์, (3) พัฒนานวัตกรรมในรูปเว็บแอปพลิเคชันและประเมินการใช้งาน, (4) ศึกษาการยอมรับเทคโนโลยีของนักท่องเที่ยว
  • โครงสร้างการนำเสนอ: บทนำ, วัสดุ/อุปกรณ์/วิธีการ, ผลการประเมิน (Usability และ TAM), สรุป/ข้อเสนอแนะ, บรรณานุกรม

บทนำ

  • วัตถุประสงค์ของงานวิจัย: พัฒนาและศึกษาการยอมรับเทคโนโลยีนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงกีฬาในบุรีรัมย์
  • บริบทนโยบาย: ประเทศไทย 4.0 เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล
  • ความเป็นมาของท่องเที่ยวเชิงกีฬา: เน้นสุขภาพและการออกกำลังกาย พร้อมเป้าหมายการเป็นศูนย์กลางกีฬาระดับอาเซียน/เอเชีย (Sport Hub)
  • ปัจจัยขับเคลื่อนบุรีรัมย์: โอกาสพัฒนาเขตท่องเที่ยวเชิงกีฬาและการใช้งานช่องทางออนไลน์ในการสื่อสารข้อมูลการท่องเที่ยว
  • ปัญหาที่ต้องการแก้: กระบวนการค้นหาข้อมูลท่องเที่ยวออนไลน์ที่กระจัดกระจาย ขาดการจัดอันดับและการปรับคำแนะนำตามบุคคล เหตุผลสำคัญคือข้อมูลจำนวนมากแต่ไม่ตรงตามความต้องการ
  • แนวคิดหลักของงาน: พัฒนา “นวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะ” บนฐานนโยบายไทย 4.0 โดยมีข้อมูลท่องเที่ยวบุรีรัมย์ การแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวที่ตรงกับบุคคล และสื่อสารผ่านแชตบอตเพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงกีฬา

วัตถุประสงค์เชิงรายละเอียด

  • เพื่อศึกษาและพัฒนาองค์ประกอบของระบบนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะประกอบด้วย 5 ส่วนหลัก:
    • ส่วนแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวโดยรวม
    • ส่วนจัดการข้อมูลท่องเที่ยว
    • ส่วนจัดการสมาชิก
    • ส่วนแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวส่วนนบุคคล
    • แชตบอตส่งเสริมการท่องเที่ยว
  • เพื่อประเมินการใช้งานของระบบ: ประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้าน Usability และออกแบบเพื่อวัดความพึงพอใจและประสิทธิภาพ
  • เพื่อศึกษาการยอมรับเทคโนโลยีของนักท่องเที่ยวตามแบบจำลอง TAM
  • เพื่อสร้างความเข้าใจเชิงธุรกิจ/การตลาดด้วย 7P’s ของการตลาดบริการ (Place, Promotion, Product, Price, People, Process, Physical evidence) เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬาในบุรีรัมย์

โครงสร้างนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะ (Five Components)

  • ส่วนนำเสนอสถานที่ท่องเที่ยวโดยรวม: แนะนำสถานที่ขึ้นอยู่กับความชอบและเงื่อนไขการเดินทาง
  • ส่วนจัดการข้อมูลท่องเที่ยว: เก็บรวบรวมและบริหารข้อมูลสถานที่พัก อาหาร และสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ
  • ส่วนจัดการสมาชิก: ลงทะเบียนสมาชิก สร้างโปรไฟล์ และบันทึกประวัติ
  • ส่วนนำเสนอสถานที่ท่องเที่ยวส่วนนบุคคล: แนะนำสถานที่เฉพาะบุคคลตามคะแนนความชอบที่ผ่านการวิเคราะห์
  • แชตบอตการท่องเที่ยวบุรีรัมย์: สนทนาอัตโนมัติ เพื่อสื่อสารสารสนเทศและช่วยในการวางแผนการท่องเที่ยว
  • ลักษณะการทำงานแบบเว็บแอปพลิเคชัน: รองรับการใช้งานบนอุปกรณ์หลากหลาย (Responsive Design)

ระเบียบวิธีวิจัย (Methodology)

  • ประเภทการวิจัย: งานวิจัยและพัฒนา (R&D) ใช้วงจรการพัฒนาระบบ (System Development Life Cycle: SDLC)
  • ขั้นตอนหลัก (ตาม SDLC):
    1) ศึกษาและกำหนดปัญหาการเข้าถึงสารสนเทศการท่องเที่ยวบุรีรัมย์ของนักท่องเที่ยว พร้อมศึกษาความเป็นไปได้ของนวัตกรรม
    2) เก็บรวบรวมความต้องการและกำหนดรูปแบบ/การใช้งานนวัตกรรมจากนักท่องเที่ยว จำนวน 81 คน ด้วยแบบสอบถามเพื่อพัฒนานวัตกรรมในบริบทปัญหาการเข้าถึงสารสนเทศ
    3) วิเคราะห์และออกแบบนวัตกรรมโดยใช้หลักการเชิงวัตถุและแบบจำลองฐานข้อมูลเชิงสัมพันธภาพ (Relational database model) พร้อมการออกแบบฐานข้อมูลด้วย MySQL และการทำงานหลัก 2 ส่วนคือ: (3.1) การแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวโดยใช้เทคนิคการจัดกลุ่ม (K-Means) และ (3.2) แชตบอตที่เก็บรวบรวมข้อมูลจากคำถาม/โพสต์ของนักท่องเที่ยวในเว็บไซต์ท่องเที่ยว
    4) พัฒนาและทดสอบระบบเป็นเว็บแอปพลิเคชัน โดยเน้นการออกแบบให้ใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ที่หลากหลาย (Responsive) และทดสอบระดับหน่วยงาน (Unit testing) และการรวมระบบ (Integration testing)
    5) ติดตั้งและประเมินผลระบบ: ประเมิน System Usability โดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน ตาม 5 มิติ ได้แก่ ประสิทธิภาพการใช้งาน (Efficiency), ประสิทธิผล (Effectiveness), ความยืดหยุ่น (Flexibility), ความสามารถในการเรียนรู้ (Learnability) และความพึงพอใจของผู้ใช้งาน (Satisfaction). ใช้เกณฑ์จาก Battleson et al. (2001) และ Nielsen (1993)
    6) ศึกษาการยอมรับเทคโนโลยีโดยนักท่องเที่ยวที่ใช้นวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะ ในช่วงตุลาคม-ธันวาคม 2565 จำนวน 40 คน ตาม TAM (Davis, 1989) ใน 4 ด้าน: การรับรู้ถึงประโยชน์ (Perceived usefulness), ความง่ายในการใช้งาน ( perceived ease of use), ความสะดวกในการเข้าถึงบริการ (Access to services) และสิ่งอำนวยความสะดวก (Facilities)
  • แหล่งข้อมูลและการวิเคราะห์: ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติและโมเดลเชิงทฤษฎี (TAM) เพื่อประเมินความยอมรับเทคโนโลยี
  • กรอบทฤษฎีที่ใช้งาน: Technology Acceptance Model (TAM) และองค์ประกอบทางการตลาด (7P’s) เพื่อการสื่อสารและการตลาดของการท่องเที่ยว

โครงสร้างข้อมูลและเทคโนโลยีที่ใช้ออกแบบระบบ

  • ฐานข้อมูล: แบบจำลองฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์ (Relational database model) ใช้ MySQL
  • การออกแบบระบบหลัก 2 ส่วน:
    • 3.1 การแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวโดยใช้ K-Mean clustering และกระบวนการ Analytic Hierarchy Process (AHP) เพื่อสร้างแบบจำลองการจัดลำดับสถานที่ท่องเที่ยวตามความชอบและเงื่อนไขต่างๆ
    • 3.2 แชตบอตการท่องเที่ยวบุรีรัมย์ที่รวบรวมข้อมูลคำถามจากผู้ใช้งานในเว็บไซต์การท่องเที่ยว และคำถามจากผู้ใช้งานจริง เพื่อสร้างการสนทนาที่เป็นมิตรและสมจริง โดยมีการออกแบบโครงสร้างการสนทนาและสคริปต์ตอบอัตโนมัติ
  • โมเดลการทำงานหลักด้านระบบ:
    • Use Case Diagram: ผู้ดูแลระบบ (Administrator) และ นักท่องเที่ยว (Tourist) เป็นผู้เกี่ยวข้องหลัก โดยมี Use Cases เช่น ลงทะเบียนผู้ใช้งาน สืบค้นสถานที่ท่องเที่ยว สนทนากับแชตบอต สร้างสารสนเทศการท่องเที่ยวส่วนบุคคล และการจัดการข้อมูลพื้นฐาน/การแข่งขันกีฬา
    • Use Case Diagram แสดงขั้นตอนการเข้าสู่ระบบ, การเรียกดูข้อมูลทั่วไป, และการสื่อสารผ่านแชตบอต
  • ฟังก์ชันหลักในภาพรวมระบบ (ตามรูปที่อธิบาย):
    • แสดงข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวของบุรีรัมย์ 5 อันดับแรกตามความชอบและเงื่อนไข
    • สามารถเลือกดูสถานที่ท่องเที่ยวจากนวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะในบุรีรัมย์ได้
    • หน้าแดชบอร์ดสำหรับผู้ดูแลระบบประกอบด้วยการจัดการข้อมูลพื้นฐาน, การจัดการข้อมูลการแข่งขันกีฬา, และการบริหารข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยว
    • แชตบอตท่องเที่ยวบุรีรัมย์ ทำงานผ่านหน้าเว็บแอปพลิเคชันและสามารถสื่อสารกับนักท่องเที่ยวได้ตลอดเวลา

ระเบียบวิธีการประเมินผล (Evaluation)

  • ประเมินระบบโดยผู้เชี่ยวชาญด้าน Usability: คะแนนรวมสูงสุดในด้านต่างๆ ดังนี้
    • ความยืดหยุ่นในการใช้งาน (Flexibility): x̄ = 4.45, SD = 0.57
    • ความสามารถในการเรียนรู้ (Learnability): x̄ = 4.40, SD = 0.64
    • ประสิทธิผล (Effectiveness): x̄ = 4.27, SD = 0.47
    • ประสิทธิภาพการใช้งาน (Efficiency): x̄ = 4.13, SD = 0.65
    • ความพึงพอใจของผู้ใช้งาน (Satisfaction): x̄ = 4.07, SD = 0.39
    • ผลรวมเฉลี่ย (Overall Usability): x̄ = 4.26, SD = 0.54
  • ผลการศึกษาการยอมรับเทคโนโลยี (TAM):
    • ระดับโดยรวมของการยอมรับเทคโนโลยี: x̄ = 4.08, SD = 0.72
    • ปัจจัยที่มีค่าสูงสุด: ประโยชน์ที่ได้รับ (Perceived usefulness) x̄ = 4.15, SD = 0.66
    • รองลงมา: ความสามารถในการเข้าถึงบริการ (Access to services) x̄ = 4.11, SD = 0.70
    • ต่อมา: ความง่ายในการใช้งาน (Perceived ease of use) x̄ = 4.08, SD = 0.74
    • สิ่งอำนวยความสะดวก (Facilities) x̄ = 3.97, SD = 0.80
  • ข้อมูลส่วนทดสอบ TAM (คนตอบ 40 คน ตุลาคม–ธันวาคม 2565):
    • เพศหญิง 62.5% (n=25), เพศชาย 37.5% (n=15)
    • อายุ 25–35 ปี มากที่สุด (n=14, 35%)
    • ความถี่เดินทาง 2–5 ครั้ง/ปี มากที่สุด (n=22, 56%)
    • ช่องทางค้นหาข้อมูลหลัก: สื่อสังคมออนไลน์ (n=18, 45%), เว็บไซต์/blog (n=11, 27.5%)
  • การเปรียบเทียบระยะยาว: แนวโน้มการยอมรับเทคโนโลยีสูงโดยรวมอยู่ในระดับมาก และการยอมรับในด้านประโยชน์และความสะดวกมีความสำคัญต่อการใช้งานจริง
  • การตีความและความหมาย: ความยอมรับสูงสนับสนุนการนำเทคโนโลยีไปใช้งานจริงในการวางแผนท่องเที่ยวเชิงกีฬา และแชตบอตเป็นช่องทางหลักในการสื่อสารข้อมูลท่องเที่ยว

ความเข้าใจเชิงทฤษฎีและการประยุกต์ (Theoretical and Practical Connections)

  • เชื่อมโยงกับ Thailand 4.0: เน้นการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและข้อมูลในการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนและตรงตามพฤติกรรมผู้บริโภคยุคดิจิทัล
  • เชื่อมโยงกับแนวคิดการตลาดบริการ 7P’s: Place, Promotion, Product, Price, People, Process, Physical evidence เพื่อเสริมการมอบคุณค่าให้แก่นักท่องเที่ยวผ่านระบบดิจิทัล
  • เทคโนโลยีที่นำมาประยุกต์:
    • K-Means clustering สำหรับการจัดกลุ่มสถานที่ท่องเที่ยวตามลักษณะและความชอบของผู้ใช้
    • Analytic Hierarchy Process (AHP) เพื่อช่วยในการเรียงลำดับสถานที่ท่องเที่ยวตามเงื่อนไขของนักท่องเที่ยว
    • MySQL-based relational database เพื่อจัดการข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยว จุดข้อมูลสมาชิก และกิจกรรมกีฬา
    • แชตบอตที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อจำลองการสนทนากับนักท่องเที่ยวและช่วยวางแผนการเดินทาง
    • แบบจำลอง TAM เพื่อวัดการยอมรับเทคโนโลยีในระยะยาว
  • ความสำคัญทางจริยธรรมและการใช้งาน:
    • ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยของข้อมูลผู้ใช้งาน
    • ความเข้าถึงและความสามารถในการใช้งานของกลุ่มผู้ใช้งานที่หลากหลาย
    • ความโปร่งใสในการนำเสนอข้อมูลและการโฆษณา/ประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว
  • ผลกระทบเชิงพฤติกรรมต่อการตลาดการท่องเที่ยว:
    • การสื่อสารผ่านแชตบอตตลอด 24 ชั่วโมง ลดเวลาค้นหาข้อมูล และเพิ่มความสะดวกในการวางแผน
    • ความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลที่เหมาะกับบุคคลมากขึ้น ช่วยลดอุปสรรคในการตัดสินใจเดินทาง
    • ส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนด้วยการให้ข้อมูลที่ตรงกับความต้องการจริงและสนับสนุนการตัดสินใจ

รายละเอียดเพิ่มเติมของข้อมูลวิจัย (Key Details)

  • เอกสารอ้างอิงสำคัญและกรอบงานที่ใช้:
    • Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly.
    • Nielsen, J. (1993). Usability Engineering. Academic Press.
    • Battleson et al. (2001). Usability testing of an academic library web site: a case study. Journal of Academic Librarianship.
    • Ooi & Tan (2016). Mobile technology acceptance model: An investigation using mobile users to explore smartphone credit card. Journal of Expert Systems with Applications.
  • แหล่งข้อมูลภูมิภาค/นโยบายที่เกี่ยวข้อง:
    • สำนักงานจังหวัดบุรีรัมย์ (2563). แผนพัฒนาจังหวัดบุรีรัมย์.
    • กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (2559) ที่ระบุแนวทางการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬา.
    • คำกล่าวอ้างถึงการมุ่งสร้าง Sports Hub ของบุรีรัมย์และการใช้แนวทางเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อสนับสนุนความยั่งยืน

ผลกระทบเชิงนโยบายและแนวทางการพัฒนา (Policy implications & Future work)

  • นโยบายสนับสนุนประเทศไทย 4.0 และการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยว
  • สอดคล้องกับวิสัยทัศน์การวางแผนกีฬาในจังหวัดบุรีรัมย์เพื่อเป็นศูนย์กลางกีฬาระดับโลก (World-class Sports City)
  • แนวทางถัดไป: ขยายการใช้งานผ่านช่องทางสื่อสารอื่นๆ เช่น Facebook Messenger และ LINE เพื่อเพิ่มช่องทางการสื่อสารและความสามารถในการเข้าถึง
  • จุดเน้นการตลาด: การสื่อสารผ่าน 7P’s โดยเฉพาะด้าน Place (การจัดจำหน่าย) และ Promotion (การสื่อสารการตลาด)
  • ข้อจำกัด: ความสามารถในการสเกลระบบ, ความเป็นส่วนตัวของข้อมูลผู้ใช้งาน, และความเที่ยงตรงของข้อมูลที่แสดง

นิยามและคำสำคัญ (Keywords)

  • Sport tourism: การท่องเที่ยวเชิงกีฬา
  • นวัตกรรมท่องเที่ยว (Tourism innovation): การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีข้อมูลและ AI เพื่อปรับปรุงการท่องเที่ยว
  • การแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวส่วนนบุคคล (Personalized attraction recommendation)
  • แชตบอตการท่องเที่ยว (Tourism chatbot)
  • Thailand 4.0: นโยบายพัฒนาเศรษฐกิจด้วยดิจิทัลและนวัตกรรม
  • K-Means clustering, AHP, Relational database model, MySQL
  • TAM (Technology Acceptance Model)
  • Use Case Diagram, SDLC (System Development Life Cycle)
  • 7P’s of Services Marketing (Place, Promotion, Product, Price, People, Process, Physical evidence)

บรรณานุกรม/อ้างอิงที่สำคัญ

  • Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly.
  • Nielsen, J. (1993). Usability Engineering. Academic press: San Diego, CA.
  • Battleson, B., Booth, A., & Weintrop, J. (2001). Usability testing of an academic library web site: A case study. Journal of Academic Librarianship. 27(3): 188-198.
  • Ooi, K. B., & Tan, G. W-H. (2016). Mobile technology acceptance model: An investigation using mobile users to explore smartphone credit card. Journal of Expert Systems with Applications. 59: 33-46.
  • สำนักงานจังหวัดบุรีรัมย์. (2563). แผนพัฒนาจังหวัดบุรีรัมย์.
  • กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2559). โครงการศึกษาแนวทางการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬา.
  • ข้อมูลจากบทความวิจัยที่อ้างถึงในเอกสาร (รายงานการประชุม/บทความวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาแอปพลิเคชันนำทางท่องเที่ยวและแชตบอต)

สรุปเชิงนโยบาย/แนวทางปฏิบัติ (Summary for policy and practice)

  • นวัตกรรมท่องเที่ยวอัจฉริยะสำหรับบุรีรัมย์เห็นว่าเป็นวิธีการที่มีศักยภาพในการปรับปรุงการเข้าถึงข้อมูลการท่องเที่ยว และประสบการณ์ผู้ใช้งานผ่านระบบดิจิทัล
  • ความสำเร็จจากการประเมิน usability ที่สูง และการยอมรับเทคโนโลยีในระดับสูงชี้ให้เห็นว่าโมเดลนี้สามารถนำไปขยาย/ปรับปรุงเพื่อใช้ในจังหวัดอื่นๆ ได้
  • แชตบอตเป็นเครื่องมือสำคัญในการสื่อสารข้อมูลท่องเที่ยวแบบเรียลไทม์และสามารถลดภาระในการเลือกสถานที่ท่องเที่ยว พร้อมช่วยสร้างประสบการณ์การวางแผนการเดินทางที่ดีขึ้น
  • จำเป็นต้องติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี