bezpieczenstwo w labo

Celem ćwiczeń jest wykrywanie i badanie mikroorganizmów z różnych środowisk. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa jest kluczowe, aby uniknąć zakażeń i urazów.

Przed przystąpieniem: Zapoznać się z zasadami BHP.
- Nosić fartuch ochronny, jednorazowe ochraniacze na obuwie. Odzież codzienna nie może wystawać spod fartucha.
- Odzież wierzchnią pozostawić w szatni.
- Pamiętać o umytych rękach, związanych włosach, zeszycie, zapałkach/zapalniczce, markerze, ołówku i gumkach recepturkach.
- Zabrania się: malowanych/sztucznych paznokci, biżuterii, mocnego makijażu. Przedmioty osobiste schować pod stół.
- Używanie telefonów i urządzeń elektronicznych jest zabronione.
- Wszystkie czynności wykonuje się w pozycji siedzącej.
Na sali ćwiczeń: Nie wolno pić, jeść, palić, żuć gumy. W przypadku opuszczenia sali umyć ręce.
- Zapoznać się z metodyką ćwiczeń.
- Podczas wykonywania: Przestrzegać zasad jałowej pracy, ostrożnie obchodzić się z materiałami, posiewy wykonywać przy zapalonym palniku.
- Hodowle dokładnie opisywać (nr grupy, inicjały, nazwa mikroorganizmu). Na czas posiewów odłożyć materiały i zeszyty.
- Wynoszenie z sali ćwiczeń: Zabrania się wynoszenia hodowli, preparatów, odczynników i szkła laboratoryjnego.

Narzędzia (ezy, igły, skalpele) zawsze opalać w płomieniu palnika przed użyciem.
Płytki Petriego i probówki z hodowlami otwierać tylko na czas pobierania materiału i natychmiast zamykać.
Każde rozbicie naczyń, kontakt z materiałem badawczym lub skaleczenie/oparzenie należy niezwłocznie zgłosić prowadzącemu.
Używane szkło i hodowle odkładać do wyznaczonych pojemników.
Po zajęciach: Uporządkować stoły, sprawdzić palniki, schować przedmioty, umyć ręce środkiem dezynfekcyjnym.

Uczestnictwo, przestrzeganie BHP, przygotowanie, praktyczne wykonanie, pozytywne oceny z kolokwiów.

Zmywalnia: Mycie i przygotowanie szkła do sterylizacji.
Pożywkarnia: Przygotowanie podłoży, odczynników, barwników.
Sterylizatornia czysta: Termiczne wyjaławianie (autoklaw).
Sterylizatornia brudna: Utylizacja posiewów i hodowli.
Laboratorium mikrobiologiczne: Wykonywanie posiewów, komory laminarne, lampy UV, cieplarki.
Kolekcja szczepów: Przechowywanie w szafach chłodniczych/zamrażarkach.

Stworzenie warunków jałowych poprzez pozbawienie mikroflory.
Metody: Fizyczne (termiczne), Chemiczne (dezynfekcja), Mechaniczne (filtracja).

Sterylizacja Termiczna Sucha: Wysoka temperatura (np. $180ºC$ przez $1$ godzinę) dla naczyń szklanych.
Wyżarzanie: Opalanie ezy/igły w płomieniu palnika.
Sterylizacja Termiczna Mokra (Autoklaw): Para wodna pod ciśnieniem (np. $121ºC$ przez $20-30$ min). Skuteczna dla chorobotwórczych drobnoustrojów (np. $134ºC$ ).

Filtracja: Stosowana dla podłoży wrażliwych na wysoką temperaturę, używa filtrów o porowatości $0,22-0,45$ µm, mechaniczne zatrzymanie mikroorganizmów.

Dezynfekcja: Chemikalia niszczące drobnoustroje (alkohole, aldehydy, fenole). Efektywność zależy od rodzaju związku, gatunku mikroorganizmów, czynników środowiskowych (pH, temperatura).
Weryfikacja skuteczności: Nieszkodliwość dla ludzi/zwierząt, działanie w niskich stężeniach, odpowiedni czas/temperatura kontaktu.

Promieniowanie UV: Efektywne dla mikroorganizmów (optymalnie $250-260$ nm).
Promieniowanie Jonizujące: Sterylizacja promieniowaniem gamma i X, np. dla sprzętu medycznego i preparatów farmaceutycznych.

Budowa: Układ optyczny (oświetlenie, powiększenie) i mechaniczny.
Elementy optyczne: Źródło światła, kondensor, obiektywy, okulary.
Technika mikroskopowania: przebiega w określonej kolejności z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.

Nauka mikroskopowania (rysowanie bakterii, porównanie wielkości, odcisk palców na agarze, obserwacja stref zahamowania wzrostu mikroorganizmów).
Przykładowe dane: Paciorkowce ( $1$ µm) vs Włosy ( $57-90$ µm).