Psychologie - Verstandelijke beperking

Leerdoelen:

Domeinen verstandelijke beperking in DSM-5:

- Conceptuele (onderwijs)domein: o.a. competenties op het gebied van het geheugen, taal, lezen, schrijven, rekenkundig redeneren, het verwerven van praktische kennis, probleem oplossen en het beoordelen van nieuwe situaties.

- Het sociale domein: o.a. besef van de gedachten, gevoelens en ervaringen van anderen (empathie), interpersoonlijke communicatieve vaardigheden, het vermogen om vriendschap te sluiten en het sociale oordeelsvermogen.

- Het praktische domein: o.a. leervermogen en zelfmanagement in verschillende levenssituaties, waaronder zelfverzorging, de verantwoordelijkheden van een baan, geldbeheer, vrijetijdsbesteding, zelfmanagement van gedrag, en het plannen van taken op school en het werk.

Criteria verstandelijke beperking en adaptief gedrag

Geschatte spreiding IQ-score	Pre-schoolleeftijd, 0-5 jaar Rijping en ontwikkeling	Schoolleeftijd, 6-21 jaar Training en opleiding	Volwassen, 21 jaar en ouder Sociale en beroepsmatige bekwaamheid
Licht: 50-70	De vluchtige waarnemer herkent hen vaak niet als verstandelijk beperkt, maar de ze kinderen leren later lopen, zelfstandig eten en spreken dan gemiddeld.	Het kind kan met speciale scholing, praktische vaardigheden en functioneel lezen en rekenen leren tot het niveau van groep 5 tot 8. Kan tot sociale conformiteit worden begeleid.	De volwassene kan meestal sociale en beroepsmatige vaardigheden leren, voldoende om zichzelf te onderhouden; kan incidenteel begeleiding en steun nodig hebben bij ongewone sociale of economische stress
Matig: 35-49	Opvallende vertraging van de motorische ontwikkeling, vooral in de spraak; velen reageren op het aanleren van verschillende activiteiten ten behoeve van de zelfredzaamheid.	Het kind kan eenvoudige communicatie, elementaire hygiënische en veiligheidsgewoonten en eenvoudige handvaardigheden aanleren; vertoont geen progressie en functioneel lezen of rekenen.	De volwassene kan in beschermde omstandigheden eenvoudige taken uitvoeren; neemt deel aan eenvoudige recreatie; reist alleen in een vertrouwde omgeving; meestal niet in staat zichzelf te onderhouden.
Ernstig: 20-34	Opvallende vertraging van de motorische ontwikkeling; weinig of geen communicatievaardigheden; kan soms eenvoudige vaardigheden m.b.t. zelfredzaamheid aanleren, bijvoorbeeld zelf eten.	Het kind leert meestal lopen tenzij er een specifieke handicap is; heeft enig begrip van spraak en enige reactie; kan baat hebben bij het aanleren van systematische gewoonten.	De volwassene kan zich aan dagelijkse routines en repetitieve activiteiten aanpassen, maar heeft voortdurend sturing en toezicht nodig in een bescheurde omgeving.
Diep: lager dan 20	Ernstige verstandelijke beperking minimale capaciteit voor het functioneren op sensomotorische gebied; heeft verpleging nodig.	Het kind vertoont duidelijke vertraging op alle ontwikkelingsgebieden; vertoont basale emotionele reacties; kan reageren op vaardigheidstraining in het gebruik van benen, handen en kaken; heeft strikt toezicht nodig	De volwassene kan lopen, heeft mogelijk verpleging nodig; zal meestal baat hebben bij regelmatige lichamelijke activiteit; niet in staat tot zelfverzorging

Hoe komt het dat mensen een verstandelijke beperking hebben?

- Wordt er mee geboren

- Omstandigheden kunnen wel beïnvloeden

Oorzaak: pre- en perinatale factoren

- Biologisch

- Chromosomale en genetische aandoeningen

§ Downsyndroom

§ Fragiele X-syndroom

- Infecties/drugsgebruik zwangerschap

- Geboortecomplicaties, zuurstoftekort