UROLOGIA Drewa 2023_250526_153621

Stany Nagłe w Urologii

1.1. Krwiomocz

  • Definicja: Obecność powyżej 5 erytrocytów w polu widzenia (powiększenie 400x).
  • Rodzaje:
    • Mikroskopowy (krwinkomocz).
    • Makroskopowy (widoczny gołym okiem).
  • Zabarwienie moczu: Zmienia się w zależności od ilości krwi i kwasowości moczu (krwiste lub brązowe).
  • Etiopatogeneza (przyczyny):
    • Nowotwory:
      • Pęcherza moczowego (5-10% mikroskopowego, 20-25% makroskopowego).
      • Nerki.
      • Górnych dróg moczowych.
      • Gruczołu krokowego.
      • Cewki moczowej.
    • Kamica moczowa.
    • Infekcje i stany zapalne:
      • Bakteryjne.
      • Gruźlica dróg moczowych.
      • Parazytozy (np. schistosomatoza).
      • Spowodowane lekami (np. cyklofosfamid).
      • Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego.
      • Zapalenie gruczołu krokowego.
      • Zapalenie cewki moczowej.
    • Urazy układu moczowo-płciowego.
    • Łagodny rozrost gruczołu krokowego.
    • Przyczyny ogólnoustrojowe lub nefrologiczne:
      • Nadciśnienie tętnicze.
      • Nefropatia IgA.
      • Zapalenie kłębuszków nerkowych.
      • Zapalenie naczyń.
      • Zespół Alporta.
      • Choroba cienkich błon podstawnych.
    • Inne przyczyny:
      • Zaburzenia krzepnięcia (wrodzone lub nabyte, np. antykoagulanty).
      • Krwiomocz indukowany wysiłkiem.
      • Endometrioza.
      • Martwica brodawek nerkowych.
      • Malformacje naczyniowe.
      • Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa.
      • Zawał nerki.
      • Ciało obce w drogach moczowych.
    • Rzadkie przyczyny:
      • Wrodzone lub nabyte wady anatomiczne (wielotorbielowatość nerek, zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego, zwężenie moczowodu, uchyłki lub przetoki dróg moczowych).
  • Diagnostyka:
    • Konsultacja urologiczna.
  • Leczenie:
    • Objawowe (kroplówka hemostatyczna, korekta zaburzeń krzepnięcia).
    • Przyczynowe (diagnostyka przyczyny i specyficzne leczenie).
    • Masywny krwiomocz prowadzący do tamponady pęcherza: wypłukanie pęcherza ze skrzepów, stałe płukanie, doraźny zabieg endoskopowy.

1.2. Kolka Nerkowa

  • Definicja: Silny ból okolicy lędźwiowej, promieniujący do pachwiny i narządów płciowych, związany z chorobami górnych dróg moczowych (nerki i moczowód), nagły początek, nudności i wymioty.
  • Kryza Dietla: Reakcja na rozciągnięcie torebki włóknistej nerki i modulacja aktywności układu autonomicznego.
  • Etiopatogeneza: Utrudniony odpływ moczu z nerki.
  • Patofizjologia Kolki Nerkowej
    • Odlewowy skrzep w moczowodzie z tamponadą pęcherza moczowego
    • Fizjologiczne zwężenia moczowodu utrudniające samoistne wydalenie złogu:
      • Przejście miedniczkowo-moczowodowe.
      • Skrzyżowanie moczowodu z naczyniami biodrowymi.
      • Śródścienny przypęcherzowy odcinek moczowodu.
    • Poszerzony układ kielichowo-miedniczkowy nerki prawidłowej i nerki w przebiegu nefrokalcynozy.
  • Leczenie:
    • Objawowe: leki przeciwbólowe i rozkurczowe (opcja).
      • Przeciwbólowe: niesteroidowe leki przeciwzapalne (metamizol, diklofenak, indometacyna, ibuprofen).
      • Rozkurczowe: hioscyna i papaweryna.
      • Przeciwwymiotne: ondansetron, metoklopramid.
    • Nieskuteczne leczenie farmakologiczne: odbarczenie zastoju moczu poprzez sondowanie moczowodu lub wytworzenie przetoki nerkowej.
    • Leki rozkurczowe hamują naturalny mechanizm ewakuacji kamienia poprzez zaburzenie motoryki moczowodu.
    • Leki rozkurczowe przy małym kamieniu (do 5-7 mm) w przypadku braku ustąpienia dolegliwości po lekach przeciwbólowych.

1.3. Roponercze

  • Definicja: Zakażone wodonercze (obecność treści ropnej w układzie kielichowo-miedniczkowym - UKM) ze współistniejącym odmiedniczkowym zapaleniem nerki.
  • Etiopatogeneza: Przeszkoda w odpływie moczu z UKM prowadząca do wodonercza (zastoju moczu), sprzyjająca zakażeniu moczu (wstępującej lub krwiopochodnej); czynniki predysponujące: immunosupresja (sterydy, chemioterapia, cukrzyca, AIDS, chłoniaki, białaczka itd.).
  • Rozpoznanie: Objawy całościowe, od bezobjawowej bakteriurii (15%), przez objawy typowe dla przyczyny wywołującej, do pełnoobjawowej urosepsy; inne: gorączka, dreszcze, ból w okolicy lędźwiowej; wczesne rozpoznanie (wywiad, badanie fizykalne, badanie laboratoryjne, USG, uro-TK).
  • Leczenie: Drenaż ropnego, zastoinowego moczu powyżej przeszkody (wytworzenie przezskórnej przetoki nerkowej lub sondowanie moczowodu) oraz antybiotykoterapia szerokospektralna ; leczenie przyczynowe po ustabilizowaniu stanu i opanowaniu zakażenia.
  • Etiopatogeneza Roponercza: Wodonercze --> Roponercze
  • Kamica moczowa: Kamica nerkowa, kamica odlewowa, kamica moczowodowa, kamica pęcherza moczowego.
  • Nowotwory: Rak miedniczki nerkowej, rak moczowodu, rak pęcherza moczowego naciekający ujście pęcherzowe moczowodu.
  • Wady wrodzone: Nerka podkowiasta i czynniki predysponujące (immunosupresja).

1.4. Zespół Ostrej Moszny

  • Definicja: Nagły zespół objawów: ból (najczęściej jądra), obrzęk moszny (i/lub elementów w niej zawartych) oraz zaczerwienienie skóry moszny; towarzyszące objawy ogólnoustrojowe (wzrost temperatury ciała, nudności, wymioty itd.).
  • Etiopatogeneza:
    • Skręt jądra.
    • Skręt przyczepków jądra i/lub najądrza.
    • Stany zapalne jądra i/lub najądrza.
    • Urazy moszny i jej zawartości (np. pęknięcie i krwiak jądra).
  • Diagnostyka różnicowa: Uwięźnięta przepuklina pachwinowa, wodniak jądra, torbiel nasienna, guz jądra, żylaki powrózka nasiennego, plamica Schönleina-Henocha.
  • Rozpoznanie: Wywiad, badanie fizykalne, USG moszny.
  • Leczenie: Zależy od przyczyny:
    • Skręt jądra/skręt przyczepka jądra lub najądrza/większość urazów moszny: natychmiastowe leczenie operacyjne.
    • Stany zapalne jądra i najądrza: leczenie zachowawcze.
      W razie wątpliwości diagnostycznych: chirurgiczna eksploracja moszny!

1.5. Skręt Jądra i Powrózka Nasiennego

  • Definicja: Obrót jądra wokół szypuły powodujący ucisk struktur powrózka nasiennego.
  • Etiopatogeneza: Najczęściej u nastolatków i młodych mężczyzn, powodem jest nadmierna ruchomość jąder (najczęściej wrodzona); ucisk naczyń powrózka nasiennego --> niedokrwienie i niedotlenienie jądra --> martwica.
  • Rodzaje:
    • Zewnętrz-osłonkowy: skręt powrózka nasiennego wraz z osłonką pochwową powyżej przyczepu osłonki do jądra.
    • Wewnętrztrzosłonkowy: skręt powrózka nasiennego pomiędzy najądrzem a przyczepem osłonki pochwowej jądra.
    • Skręt pomiędzy jądrem a najądrzem.
  • Rozpoznanie: Wywiad, badanie fizykalne, USG z oceną dopplerowską; objawy: nagły silny ból jądra (z jego obrzękiem) promieniujący do pachwiny, nudności i wymioty, wysokie poprzeczne uniesienie jądra z najądrzem z przodu (objaw Brunzela); wątpliwości diagnostyczne --> eksploracja moszny.
  • Leczenie: Operacyjne w ciągu 6 godzin od wystąpienia pierwszych objawów: odprowadzenie skrętu z jednoczesną fiksacją obu jąder; długotrwały skręt prowadzi do martwicy jądra.
    USG dopplerowskie - zaburzony przepływ. Ostry stan wymagający interwencji chirurgicznej do 6 godzin.
    Nagły, silny ból jądra, zmiana ułożenia jądra w mosznie.
    SKRĘT JĄDRA I POWRÓZKA NASIENNEGO --> NIEDOKRWIENIE JĄDRA

1.6. Zatrzymanie Moczu

  • Definicja: Niemożność opróżnienia pęcherza moczowego.
  • Typy (3):
    • Ostre.
    • Przewlekłe.
    • Paradoksalne (nietrzymanie moczu z przepełnienia).
  • Etiopatogeneza: Wieloczynnikowa; występuje 10-krotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet.
  • Rozpoznanie:
    • Wywiad i badanie fizykalne (bolesny, przepełniony pęcherz moczowy badalny w podbrzuszu / kropelkowe oddawanie moczu może wskazywać na nietrzymanie moczu z przepełnienia).
    • USG (ocena zalegania moczu po mikcji, wodonercza).
    • Ocena czynności nerek (kreatynina, mocznik).
    • Badanie urodynamiczne (ocena czynności pęcherza moczowego) przed planowanym leczeniem operacyjnym.
  • Leczenie:
    • Objawowe: wprowadzenie cewnika do pęcherza moczowego lub wytworzenie przetoki nadłonowej.
    • Ostre zatrzymanie moczu: < 1 litr po założeniu cewnika.
    • Przewlekłe zatrzymanie moczu: > 1 litra po założeniu cewnika.
    • Przyczynowe: w zależności od czynnika wywołującego (np. łagodny rozrost gruczołu krokowego).
    • WPŁYW ZATRZYMANIA MOCZU NA GÓRNE DROGI MOCZOWE: Dystensja pęcherza moczowego (nadmierne wypełnienie pęcherza prowadzące do wzrostu ciśnienia wewnątrz pęcherza) --> Zwiększone ciśnienie śródpęcherzowe przełamuje mechanizm antyodpływowy i prowadzi do poszerzenia górnych dróg moczowych (moczowodu i układu kielichowo-miedniczkowego).

1.7. Tamponada Pęcherza Moczowego

  • Definicja: Zablokowanie odpływu moczu spowodowane dużą ilością skrzepów w pęcherzu moczowym powstałych w wyniku krwiomoczu.
  • Etiopatogeneza: Najczęstsza przyczyna: krwawiący guz pęcherza moczowego, krwiomocz w przypadku zaburzeń krzepnięcia krwi (pacjenci przewlekle leczeni przeciwzakrzepowo) itp. Tamponada pęcherza moczowego prowadzi do jego dystensji (rozciągnięcia), co paradoksalnie zwykle nasila krwawienie z nadmiernie rozciągniętych naczyń żylnych ściany pęcherza moczowego.
  • Leczenie:
    • Opróżnienie pęcherza ze skrzepów (cewnik Couvelaire'a lub Tiemanna o możliwie największej średnicy i obfite płukanie jałową, zimną solą fizjologiczną).
    • Stałe płukanie pęcherza przez cewnik trójdrożny zimną solą fizjologiczną + kroplówka hemostatyczna.
    • Brak efektu: leczenie endoskopowe w celu koagulacji krwawiących naczyń.

1.8. Priapizm

  • Definicja: Nieustępujący i trwający ponad 4 godziny wzwód prącia.
  • Etiopatogeneza:
    • Zaburzenie odpływu krwi z ciał jamistych (priapizm niskoprzepływowy).
    • Wzmożony napływ krwi tętniczej do ciał jamistych (priapizm wysokoprzepływowy).
  • PRIAPZM NISKOPRZEPŁYWOWY:
    • Etiopatogeneza: często (95%), najczęściej idiopatyczny, choroby hematologiczne (białaczka), neurologiczne, metaboliczne, nowotwory, leki (inhibitory 5-fosfodiesterazy).
    • Ultrasonografia - brak przepływu krwi w ciałach jamistych.
    • Kolor aspiratu krwi - ciemna.
  • Priapizm WYSOKOPRZEPŁYWOWY:
    • Etiopatogeneza: rzadko (5%), najczęściej związany z urazem, w czasie którego dochodzi do powstania przetoki tętniczo-jamistej.
    • Ultrasonografia: prawidłowy lub wzmożony przepływ krwi w ciałach jamistych, możliwe uwidocznienie przetoki.
    • Kolor aspiratu krwi: jasna.
  • Leczenie priapizmu niskoprzepływowego:
    • Aspiracja krwi z ciał jamistych + podanie sympatykomimetyków
    • Leczenie operacyjne (połączenie „shunt” między ciałami jamistymi i ciałem gąbczastym w dystalnym odcinku prącia).
  • Leczenie priapizmu wysokoprzepływowego:
    • Zachowawcze (okłady z lodu).
    • Hormonalne.
    • Arteriografia i selektywna embolizacja przetoki.
    • Operacyjne (usunięcie przetoki).

1.9. Załupek

  • Definicja: Niemożność sprowadzenia napletka z powrotem na żołądź.
  • Etiopatogeneza: Najczęściej związany ze zwężeniem napletka (stulejki); obrzęk przez zablokowanie odpływu krwi z żołędzi i jej niedokrwienie.
  • Rozpoznanie: Dolegliwości bólowe żołędzi, obrzęk żołędzi oraz napletka dystalnie od przewężonego napletka; konsultacja urologiczna.
  • Leczenie: Odprowadzenie napletka w znieczuleniu miejscowym; w razie trudności - nacięcie przewężonego napletka w znieczuleniu przewodowym; zwłoka w leczeniu może doprowadzić do niedokrwienia lub martwicy żołędzi.

1.10. Dysrefleksja Autonomiczna

  • Definicja: Zespół objawów występujących w przebiegu uszkodzenia rdzenia kręgowego na poziomie Th6 i powyżej.
  • Etiopatogeneza: Choroby układu moczowo-płciowego (ponad 80% przyczyn); główny patomechanizm: nadaktywacja unerwienia współczulnego poniżej uszkodzenia z odruchową nadaktywacją nerwu błędnego.
  • Rozpoznanie: Objawy kliniczne związane z zaburzeniem czynności komponenty współczulnej i przywspółczulnej autonomicznego układu nerwowego.
    • Postać łagodna: skurczowe ciśnienie tętnicze krwi (CTK) wzrasta o 20-40 mm Hg powyżej normy dla danego pacjenta.
    • Postać umiarkowana: skurczowe CTK wzrasta o ponad 40 mm Hg, ale nie przekracza 180 mm Hg.
    • Postać ciężka: skurczowe CTK przekracza 180 mm Hg.
  • Leczenie:
    • Usunięcie/złagodzenie czynnika wywołującego.
    • Leczenie objawów oraz zapobieganie powikłaniom.
  • Następstwa nieleczonych objawów: drgawki, krwotok podpajęczynówkowy, udar krwotoczny mózgu, encefalopatia nadciśnieniowa, zaburzenia rytmu serca, neurogenny obrzęk płuc i zgon.

1.11. Zespół Poresekcyjny

  • Definicja: Zespół objawów klinicznych związanych z nadmierną absorpcją płynu płuczącego stosowanego podczas zabiegu przezeewkowej elektroresekcji gruczołu krokowego (TURP - Transurethral Resection of the Prostate) przez otwarte naczynia żylne gruczołu krokowego.
  • Etiopatogeneza: Przeciążenie układu sercowo-naczyniowego (hiperwolemia) oraz przewodnienie hipotoniczne (zatrucie wodne): hiponatremia z rozcieńczenia i hipoosmolarność osocza.
  • Rozpoznanie: Pierwsze objawy do 24 godzin po zabiegu; objawy z dysfunkcji układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerek; dodatkowo zaburzenia metaboliczne oraz powikłania hematologiczne; spadek poziomu Na+ o 3-10 mEq/l.
  • Stężenie Na+ >120 mEq/l: dezorientacja, osłabienie/niedociśnienie, bradykardia/szeroki QRS.
  • Stężenie Na+ >115 mEq/l: nudności, senność/depresja układu sercowego, bradykardia/szeroki QRS, uniesienie odcinka ST.
  • Stężenie Na+ >110 mEq/l: drgawki, śpiączka/niewydolność krążenia/częstoskurcz koniorowy, migotanie komór.
  • Leczenie:
    • Zakończenie zabiegu endoskopowego + wstrzymanie dożylnej podaży płynów.
    • Tlenoterapia bierna.
    • Atropina/leki adrenergiczne w bradykardii i niedociśnieniu.
    • Benzodiazepiny w leczeniu drgawek.
    • Farmakoterapia z /bez intubacji i sztucznej wentylacji w przypadku niewydolności oddechowej i obrzęku płuc.
    • Monitorowanie ośrodkowego ciśnienia żylnego.
    • Kontrola elektrolitów, morfologii krwi, gazometrii z krwi tętniczej:
      Postać łagodna zespołu (gdy poziom Na+ >120 mEq/l): wstrzymać podaż płynów + diuretyki pętlowe (np. furosemid).
      Postać ciężka zespołu (gdy poziom Na+ $ 120 mEq/l): roztwór 3% NaCl dożylnie, przepływ <100 ml/godz.

1.12. Zgorzel Fourniera

  • Definicja: Martwicze zapalenie tkanek miękkich okolicy krocza, narządów płciowych zewnętrznych oraz odbytu, które może szerzyć się w kierunku jamy brzusznej i prowadzić do rozwoju uogólnionego zakażenia (sepsy).
  • Etiopatogeneza: Martwicze zapalenie powięzi typu I, u podłoża którego leży zakażenie tkanek miękkich mieszaną florą bakteryjną (Staphylococcus aureus, Klebsiella, Escherichia coli, bakterie beztlenowe); czynniki ryzyka: cukrzyca (60% przypadków), gruźlica narządów moczowo-płciowych, kiła, AIDS, przewlekła steroidoterapia, chemioterapia, kacheksja, alkoholizm, otyłość, traumatyczne cewnikowanie pęcherza moczowego lub zabiegi chirurgiczne w obrębie krocza itd.
  • Rozpoznanie: Bolesny obrzęk moszny/prącia i/lub krocza z obszarami martwicy z towarzyszącymi objawami uogólnionej odpowiedzi zapalnej organizmu (SIRS - Systemie Inflammatory Response Syndrome) do objawów sepsy włącznie; w zaawansowanych stadiach stwierdza się krepitację oraz cuchnącą wydzielinę w obszarze objętym zapaleniem martwiczym; ocena rozległości martwicy (ocen tkanek okołoodbytniczych): TK lub MRI jamy brzusznej i miednicy.
  • Leczenie:
    • Stabilizacja stanu ogólnego z jednoczasowym leczeniem operacyjnym (często rozległe usunięcie tkanek martwiczych + drenaż < 24 godziny) i antybiotykoterapia o szerokim spektrum działania.
    • Leczenie wspomagające: terapia hiperbaryczna; przy wczesnym i agresywnym leczeniu wyleczenie sięga > 70%.

2.1. Uraz Nerki

  • Etiopatogeneza:
    • Urazy tępe: wypadki komunikacyjne (gwałtowne przyspieszanie/zwolnienie może skutkować uszkodzeniem lub oderwaniem szypuły nerkowej), wypadki z udziałem pieszych, mocne uderzenia w okolicę lędźwiową, upadki z małej wysokości, urazy sportowe.
    • Urazy penetrujące: postrzały z broni palnej lub rany kłute okolicy lędźwiowej; urazy narządów wewnątrzotrzewnowych towarzyszą 80% penetrujących uszkodzeń nerek; rany postrzałowe powodują znacznie większe uszkodzenia tkanek (efekt rozciągania/rozrywania).
    • Duże zaotrzewnowe krwiaki, moczokrwiaki mogą być powikłaniem operacji endoskopowych (przezskórna nefrolitotrypsja; PCNL - Percutaneous Nephrolithotripsy) lub pozaustrojowego kruszenia kamieni nerkowych (ESWL - Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy).
  • Klasyfikacja: Skala Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgii Urazowej (AAST -American Association for the Surgery of Trauma).
  • Rozpoznanie: Uszkodzenie nerki należy wziąć pod uwagę, jeśli wystąpił uraz brzucha lub okolicy lędźwiowej; hipotensja, tachykardia, wstrząs krwotoczny; duży zaotrzewnowy krwiak może być wyczuwalny jako masa.
  • Stopień 1: stłuczenie nerki lub krwiak podtorebkowy bez uszkodzenia miąższu nerki.
  • Stopień 2: uszkodzenie miąższu nerki < 1 cni głębokości bez uszkodzenia układu kielichowo-miedniczkowego.
  • Stopień 3: uszkodzenie miąższu nerki > 1 cm głębokości bez uszkodzenia układu kielichowo-miedniczkowego.
  • Stopień 4: uszkodzenie układu kielichowo-miedniczkowego z wyciekiem moczu lub uszkodzenie żyły bądź tętnicy nerkowej; zakrzepica żył segmentowych.
  • Stopień 5: całkowite rozkawałkowanie nerki lub oderwanie szypuły nerki.
  • Leczenie: Pacjenci stabilni hemodynamicznie zwykle leczeni zachowawczo, a niestabilność hemodynamiczna jest wskazaniem do zabiegu operacyjnego.

2.2. Uraz Moczowodu

  • Etiopatogeneza: Urazy tępe (wypadki komunikacyjne) lub penetrujące (rany postrzałowe bądź kłute), obrażenia jatrogenne (najczęściej podczas operacji w obrębie jamy brzusznej i miednicy), ureterorenoskopia (URS).
  • Lokalizacja:
    1. Na wysokości wejścia do miednicy
    2. Pod tętnicą maciczną
    3. W miejscu połaczenia mocz Woodwardowo-pęcherzowego
  • Rozpoznanie: Początkowo bezobjawowe; przedłużająca się gorączka, zwiększony drenaż (oznaczenie poziomu kreatyniny w wydzielinie z drenu), wyciek treści moczowej z rany pooperacyjnej, krwinkomocz lub krwiomocz; po kilku dniach: ból okolicy lędźwiowej lub brzucha, gorączka, nudności i wymioty, niedrożność porażenna i urosepsa; USG (wstępne), uro-TK lub urografia (decydujące).
  • Leczenie: Zależy od czasu zdiagnozowania uszkodzenia, lokalizacji i stopnia przerwania moczowodu:
    • Częściowe przerwanie ciągłości moczowodu: założenie cewnika Double J (na 3-6 tygodni) z ewentualnym wytworzeniem przezskórnej nefrostomii.
    • Całkowite uszkodzenie moczowodu: zaopatrzenie bezpośrednio po urazie.
    • Późne zdiagnozowanie: odroczenie rekonstrukcji moczowodu nawet o kilka miesięcy, wytworzenie przezskórnej nefrostomii i drenaż moczokrwiaka.

Możliwości leczenia całkowitego przerwania ciągłości moczowodu:

  1. Uretero-ureterostomia.
  2. Transuretero-ureterostomia.
  3. Wszczepienie moczowodu do pęcherza moczowego (ureterocysto-neoanastomoza).
  4. Reimplantacja moczowodu do pęcherza moczowego wspomagane psoas hitch lub sposobem Boariego.
  5. Autotransplantacja nerki do miednicy.
  6. Zastąpienie brakującego odcinka moczowodu fragmentem jelita cienkiego.

2.3. Uraz Pęcherza Moczowego

  • Etiopatogeneza: Urazy tępe i penetrujące; wewnętrz- i zewnątrzotrzewnowe.
    • Tępe: ucisk z zewnątrz wypełnionego pęcherza moczowego.
    • Otwarte: rany postrzałowe lub zadane ostrym narzędziem.
    • Złamane kości miednicy.
    • Jatrogenne: operacje urologiczne (TURBT, TURP, TOT/TVT), ginekologiczne (cesarskie cięcie, histerektomia itd.) czy chirurgiczne (resekcja odbytnicy).
  • Rozpoznanie: Makroskopowy krwiomocz; mniej charakterystyczne: bóle podbrzusza cz utrudnienie mikcji, zatrzymanie moczu; uszkodzenia wewnątrzotrzewnowe: objawy zapalenia otrzewnej; uszkodzenia zewnątrzotrzewnowe: ból podbrzusza oraz narastający obrzęk podbrzusza; cystografia.
  • Leczenie:
    • Zachowawcze (drobne, zewn trzotrzewnowe uszkodzenia): utrzymanie cewnika w pęcherzu moczowym (przez co najmniej 2 tygodnie).
    • Operacyjne (natychmiastowe): rewizja pęcherza i dwuwarstwowe zszycie perforacji pęcherza moczowego z pozostawieniem cystostomii nadłonowej i drenaem okolicy okołopęcherzowej lub jamy otrzewnej.

2.4. Uraz Cewki Moczowej

  • Etiopatogeneza: Urazy cewki dzielone są na urazy cewki przedniej (część prąciowa i opuszkowa) i tylnej (część błoniasta i sterczowa).
  • Przyczyny urazów:
    • Jatrogenne : Cewnikowanie, instrumentacja cewki moczowej (cystoskopia;TURBT, TURP, URS).
    • Niejatrogenne:
      • Uraz tępy: Upadek na krocze okrakiem, wypadki komunikacyjne (przemieszczające odłamy złamanej miednicy powodują oderwanie części błoniastej cewki moczowej i często prowadzą do oderwania gruczołu krokowego).
      • Uraz penetrujcy: Rany kłute i postrzałowe, ugryzienie przez zwierzęta amputacja prącia.
  • Rozpoznanie :
    • Wyciek krwi z cewki („krwawy bezmocz”), krwiak krocza, brak możliwości wyczucia gruczołu krokowego w badaniu per rectum, niestabilność kości miednicy, trudności lub brak możliwości wprowadzenia cewnika, dystansja pęcherza moczowego.
    • Uraz cewki przedniej: wyciek krwi z cewki, krwiak krocza w kształcie motyla, zatrzymanie moczu.
    • Uretrografia wsteczna.
  • Leczenie: Zależy od rozległości urazu, przemieszczenia się odłamów miednicy i stanu pacjenta, ale na ogół polega na jedno- bądź dwuetapowej rekonstrukcji cewki moczowej.

2.5. Uraz Moszny

  • Etiopatogeneza: Urazy otwarte (kłute, szarpane) i zamknięte (stłuczenie); stłuczenie jądra może być powikłane krwiakiem jądra; należy wykluczyć pochodzenie ogólnoustrojowe obrzęku moszny.
  • Leczenie:
    • Zamknięte urazy moszny: leczenie zachowawcze (brak uszkodzenia jądra lub obecności krwiaka moszny).
    • Otwarte urazy: leczenie operacyjne (rewizja rany, usunięcie z rany tkanek martwiczych i ciał obcych, dokładna hemostaza, zszycie osłonki białawej jądra, odświeżenie rany moszny itd.); antybiotykoterapia o szerokim spektrum oraz profilaktyka przeciwtężcowa.

2.6. Uraz Prącia

  • Etiopatogeneza: Złamanie prącia (uraz cewki moczowej), ciała obce zakładane na prącie (żaby, pierścienie, kółka na klucze), iniekcje podskórne substancji w celu powiększenia, rozległe urazy penetrujące (obrażenia wielonarządowe, oparzenia itd.), amputacje i oderwanie (wypadki komunikacyjne, samookaleczenia).
  • Rozpoznanie: Złamaniu prącia towarzyszy charakterystyczny dźwięk („trzask”), natychmiastowe zwiotczenie, krwiak prącia i moszny, możliwy