Untitled

Elektrik Makineleri ve Manyetik Alanlar

  • B+ ve B+ Nüvesi
      - Nüvenin kolici mıknatıslık kozonma yeteneği, bir nüve için 1ẞ+1 tutma oranı olarak tanımlanır.
      - Tutma oranı, verimlilikle ilişkili değildir ve elektrik makinelerinin AC veya DC durumunda farklılık gösterir.

  • Tutma Oranı
      - AC makinelerde düşük, DC makinelerde ise yüksek tutma oranları tercih edilir.
      - Endüklemeye dayalı deney doğrudan gerçekte yapılır.

  • Endükleme EMK (Etkili Elektromotor Kuvvet)
      - Bir iletkende indüklenen EMK'nın formülü:
    e=BimesLimesVe = B imes L imes V
        - Burada,
          - ee: Endüklenen EMK
          - BB: Manyetik alan yoğunluğu
          - LL: Nötr eksenin uzunluğu
          - VV: Akı hızı

  • Hareketli İletkenin Durumu
      - Nötr ekseninde iken, bir çubuk belirli bir açıda hareket ettiğinde indüklenen EMK değeri ee olur.

  • Örnek Uygulama
      - Bir çubuk 80 cm uzunluğunda ve manyetik alan yoğunluğu 11extweber/m211 ext{ weber/m²} olduğu durumda, 0,5m/s0,5 m/s hızla hareket edilmektedir.
      - İndüklenen EMK'nın değeri hesaplanacaktır.

  • Açıların Etkisi
      - Açılar: 0°,45°,90°,135°,180°,225°,270°,315°0°, 45°, 90°, 135°, 180°, 225°, 270°, 315° ve 360°360°.
      - EE değerleri, bu açılar için belirlenmiştir.

İletken Çerçeve ve Endükleme

  • İletken Çerçeve
      - Nötr eksenine göre indüklenen EMK oluşum gereksinimleri.
      - 045°,90°,135°,180°,225°,270°,315°,360°045°, 90°, 135°, 180°, 225°, 270°, 315°, 360° açılarındaki ee değerleri.

  • Döner İletken ve Elde Edilen Sinüsoidal EMK
      - Elde edilen EMK'nın ilk dalga şekli sinüsoidal olarak tanımlanır.
      - EMK'nın ortalama ve etkin değerleri arasındaki ilişkiler:
      - E:E: Etkin değer
      - Eor:E_{or}: Ortalama değer

AC ve DC Motorların Yapısı

  • Döner İletken Makineleri
      - Çok sayıda iletken çerçeve döner yapıya yerleştirildiğinde endükleme EMK elde edilen endüvi (dinamo çalışması) meydana gelir.
      - Dışarıdan akım verildiğinde MMK (manyetomotor kuvvet) ile motor çalışması gerçektir.

  • Makine Bileşenleri
      - Makinenin dış gövdesi ferromanyetik olmayan malzemeden yapılmalıdır.
      - Endüvi, karbon fırça, rulman, klemens kutusu gibi parçalar prosesi içerir.

Bileziki ve Kollektörlü Endükleme Makineleri

  • Bilezikli Endükleme Makinesi
      - Endüklenen sinüsoidal EMK, bileziklerin ve firgoletten yardımıyla elde edilir.
      - Alternatörlerin modeli olarak tanımlanır.

  • Kollektörlü Endükleme Makinesi
      - Negatif yarı saykıl sinüs dalgası kollektör ve fırçalar yardımıyla yukarı taşınarak doğrultma işlemi yapılır.

  • DC Dinamo
      - Tek iletken çerçeveli endükleme makinesi yerine çok sayıda iletkenin kullanılmasıyla elde edilen sinüsoidal EMK doğrultulduğunda, elde edilen DC akım/gerilim düzgün doğrusal bir biçime yaklaşır.
      - DC dinamo veya DC jeneratör asıl yapı olarak tanımlanır.

DC Makinelerinin Yapısı ve Fonksiyonları

  • DC Motor ve Dyno
      - DC makinelerinin temel yapı taşları, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür.
      - Motor ile elektrik dönüşümü sağlanır, çoğu durumda DC dinamo olarak adlandırılır.

  • Kısımlar
      - Stator ve Endüvi: Elektrik motorunun iki temel bileşeni.
      - Kollektör: Endüvi iletkenlerinin dış devre ile irtibatını sağlamaktadır.
      - Fırçalar ve rotor gibi parçalar varyasyonlar oluşturur.

  • Özellikler
      - Ferromanyetik malzemeler kullanılır, örneğin alüminyum gibi, elektrik kayıplarını azaltmaktadır.
      - Dış gövde sıcaklık denetimi yaparak makinenin verimliliğini artırır.