Les pronoms compléments "lui, leur" (COI)

เข้าใจ "lui" และ "leur" ในภาษาฝรั่งเศส (Pronoms COI)

ลองนึกภาพว่าเรากำลังพูดประโยคในภาษาไทย แล้วอยากจะย่อให้สั้นลง แต่คนฟังยังเข้าใจได้ดี

ในภาษาฝรั่งเศสก็เหมือนกัน เรามีคำที่ใช้แทน "คน" ที่เราพูดถึง เพื่อไม่ต้องพูดชื่อซ้ำๆ บ่อยๆ หรือพูดคำยาวๆ เช่น "ถึงคุณพ่อ" หรือ "กับเพื่อนๆ"

คำว่า "lui" และ "leur" เป็นคำที่เราใช้แทน "คน" ในประโยค เมื่อคำว่า "คน" เหล่านั้นมาพร้อมกับคำว่า "à" (อา) ซึ่งแปลว่า "ถึง", "แก่", "กับ", "หา"

• "lui" (ลุย): แปลว่า "เขา/เธอ" ใช้แทน คนแค่ 1 คน (ไม่ว่าคนนั้นจะเป็นผู้หญิงหรือผู้ชาย)

• "leur" (เลอร์): แปลว่า "พวกเขา/พวกเธอ" ใช้แทน คนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป (ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิงหรือผู้ชาย)

วาง "lui" หรือ "leur" ไว้ตรงไหนในประโยค?

ตำแหน่งของ "lui" และ "leur" มักจะอยู่ "หน้าคำกริยา" (คำที่แสดงการกระทำ เช่น พูด, เขียน, โทร) เสมอ

• ประโยคบอกเล่า/ปฏิเสธปกติ:

  • สูตร: ประธาน + lui/leur + กริยา

  • ตัวอย่าง: $\text{Victor} \mathbf{lui} \text{ parle.}$ (วิคเตอร์พูดกับเขา/เธอ)

• ประโยคคำถาม (แบบใช่/ไม่ใช่):

  • วิธีง่ายๆ คือใส่ "Est-ce que… ?" ไว้ข้างหน้า แล้วตามด้วยประโยคเหมือนเดิม

  • ตัวอย่าง: $\text{Est-ce que Victor} \mathbf{lui} \text{ parle ?}$ (วิคเตอร์พูดกับเขา/เธอไหม?)

• ประโยคปฏิเสธ:

  • สูตร: ne + lui/leur + กริยา + pas

  • ตัวอย่าง: $\text{Victor} \text{ `ne lui parle pas.`}$ (วิคเตอร์ไม่ได้พูดกับเขา/เธอ)

กริยาที่มักใช้กับ à + คน และแทนด้วย lui/leur

มีคำกริยาหลายคำที่เวลาใช้แล้วมักจะตามด้วย à + คน (หรือ à quelqu’un) ซึ่งในกรณีนี้ เรามักจะใช้ lui หรือ leur มาแทนกลุ่มคำนั้น เพื่อให้ประโยคสั้นลงและฟังดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น

ตัวอย่างกริยาที่พบบ่อย (มักจะเกี่ยวกับการสื่อสารหรือการให้):

• dire (พูด), donner (ให้), écrire (เขียน), envoyer (ส่ง), parler (คุย), raconter (เล่า), demander (ถาม), répondre (ตอบ), sourire (ยิ้ม), téléphoner (โทรศัพท์) ฯลฯ

ลองดูตัวอย่าง:

• คุณเขียนจดหมาย ถึงพ่อแม่ของคุณ บ่อยไหม? (à tes parents)

  • $\text{Est-ce que tu écris souvent } \underline{\text{à tes parents}} \text{ ?}$

  • ใช่, ฉันเขียนถึงท่านบ่อยๆ (แทน à tes parents ด้วย leur เพราะเป็นคนหลายคน)

  • $\text{Oui, je } \mathbf{leur} \text{ écris souvent.}$

• คุณโทรศัพท์ หาแม่ของคุณ หรือยัง? (à ta mère)

  • $\text{Tu as téléphoné } \underline{\text{à ta mère}} \text{ ?}$

  • ใช่, ฉันโทรหาท่านแล้ว (แทน à ta mère ด้วย lui เพราะเป็นคนคนเดียว)

  • $\text{Oui, je } \mathbf{lui} \text{ ai téléphoné.}$

ข้อควรระวัง! ไม่ได้ใช้ "lui/leur" เสมอไป

มีกริยาหรือสำนวนบางตัวที่แม้จะใช้ à + คน แต่ จะไม่ใช้ lui/leur แต่จะใช้คำว่า moi, toi, lui, elle, nous, vous, eux, elles แทน คำเหล่านี้เราเรียกว่า "pronoms toniques" (คำสรรพนามสำหรับเน้น)

กริยา/สำนวนเหล่านี้ เช่น:

• penser à (คิดถึง), faire attention à (ใส่ใจ), s’intéresser à (สนใจ), tenir à (ห่วงใย), être à (เป็นของ)

ตัวอย่าง:

• ฉันคิดถึง ลูกชายของฉัน

  • $\text{Je pense } \underline{\text{à mon fils.}}$

  • เราจะไม่พูดว่า Je lui pense. แต่จะพูดว่า Je pense à lui. (ใช้ lui ตัวเดิมแต่ยังคงมี à นำหน้า)

• ฉันคิดถึง ลูกสาวของฉัน

  • $\text{Je pense } \underline{\text{à ma fille.}}$

  • เราจะพูดว่า Je pense à elle.

สรุปความต่างระหว่าง COD (le/la/les) กับ COI (lui/leur)

มันคือเรื่องของ "กรรมตรง" กับ "กรรมรอง" ในประโยค

• COD (Complément d’Objet Direct): le/la/les

  • คำที่ทำหน้าที่เป็นกรรมโดยตรง ไม่ต้องมีคำบุพบท à มานำหน้าคำนามนั้น

• COI (Complément d’Objet Indirect): lui/leur

  • คำที่ทำหน้าที่เป็นกรรมโดยอ้อม ต้องมีคำบุพบท à นำหน้า คำนามนั้น (โดยเฉพาะถ้าคำนามนั้นเป็นคน)

ข้อสังเกตสำคัญ:

• ถ้าในประโยคเดิมเห็น à + คน เมื่อไหร่ ให้คิดถึง lui/leur เป็นอันดับแรก

• ถ้าเป็นคน แต่ ไม่มี à นำหน้า ให้คิดถึง `