Egyptian Civilization – Page-by-Page Summary

Pahina 1 - Paksa: Heograpiya at Sibilisasyong Egyptian. Nakatuon sa paano hinubog ng heograpiya ang lipunan, na ang Nile ang sentro para sa agrikultura, transportasyon, at proteksyon, at ang disyerto bilang hadlang.

Pahina 2 - Lower Egypt: hilaga, kung saan ang Nile ay dumadaloy sa Mediterranean. - Upper Egypt: timog ng lambak ng Nile. - Kabuuan: lambak ng Nile, mula Libyan Desert hanggang Abu Simbel.

Pahina 3 - Pangunahing rehiyon: Lower Egypt, Upper Egypt. - Kalapit: Kush (Nubia), Red Sea.

Pahina 4 - Ang Egypt ay "Regalo ng Nile" dahil sa matabang lupa at agrikultura. - Aswan High Dam: kuryente, regulasyon ng tubig. - Nile delta: matabang sediment, mahalaga sa irigasyon. - Nagtayo ng mga imbakan ng tubig at kanal. - Ang Nile ay ruta ng paglalakbay at kalakalan.

Pahina 5 - Pangunahing termino: Pharaoh (pinuno), Egyptologist (iskolar). - Kasaysayan ng sibilisasyon: hinahati batay sa mga dinastiya.

Pahina 6 - Pangunahing panahon (tinatayang):

Pre-dynastic Period (bago ang $3100$ BCE)
Early Dynastic Period
Old Kingdom
First Intermediate Period
Middle Kingdom
Second Intermediate Period
New Kingdom
Third Intermediate Period
Late Period

Pahina 7 - Panahon ng Pre-Dynastic: mga komunidad sa Nile bago ang $3100$ BCE. - Pampulitikang organisasyon: lokal na pinuno; unti-unting sentralisadong estado.

Pahina 8 - Hieroglyphics: sagradong inukit na iskrip. - Hieratic: cursive na anyo para sa pang-araw-araw na pagsulat.

Pahina 9 - Nomoi (Nomes): dibisyong pampulitika. - Nomarchs: pinuno ng nomes; nag-ambag sa pagbuo ng estado.

Pahina 10 - Maagang Panahon ng Dinastiya (circa $3100$ – $2670$ BCE):- Paglitaw at pagkakaisa ng Upper at Lower Egypt. - Pinag-isa ni Menes ang Upper at Lower Egypt; itinatag ang Memphis bilang kabisera.

Pahina 11 - Menes: unang pharaoh ng Unang Dinastiya; simbolo ng pagkakaisa; Memphis ang kabisera.

Pahina 12 - Lumang Kaharian (circa $2670$ – $2150$ BCE):- Panahon ng pagtatayo ng pyramid; libingan at simbolo ng kapangyarihan. Umunlad mula sa mastaba.

Pahina 13 - Halimbawa: Dakilang Pyramid ni Khufu (Cheops) sa Giza, nagpapakita ng kagalingan ng inhinyeriya.

Pahina 14 - Pagbaba ng pagtatayo ng pyramid pagkatapos ng dalawang siglo. - Humigit-kumulang $80$ lugar ng pyramid ang umiiral. - Pyramids: iconic na labi; konektado sa Seven Wonders.

Pahina 15 - Pepi II: huling pharaoh ng Ikaanim na Dinastiya; naghari nang humigit-kumulang $94$ na taon; sumampa sa edad na $6$ . Nauugnay sa paghina ng sentral na awtoridad.

Pahina 16 - Unang Intermedyang Panahon (circa $2150$ – $2040$ BCE):- Tunggalian sa pagitan ng Lower Egypt (Heracleopolis) at Upper Egypt (Thebes), nagpapakita ng desentralisasyon. - Dynasties $7$ – $11$ ang naglaban.

Pahina 17 - Pinuno ng Heracleopolis: Akhtoy. - Pinuno ng Thebes: Inyotef/Antef.

Pahina 18 - Gitnang Kaharian (circa $2040$ – $1650$ BCE):- Naibalik ang sentral na awtoridad sa ilalim ni Mentuhotep I; ginintuang panahon para sa panitikan at sining. - Inilipat ang kabisera sa Itjtawy; muling namayagpag ang Egypt.

Pahina 19 - Kilalang pinuno: Senusret I (Sesostris I), Sesostris III (militar na kampanya), Amenemhet II (nagpalawak ng impluwensiya).

Pahina 20 - Pagsalakay ng Hyksos sa Ikalawang Intermediate Period; Hyksos = "mga prinsipe mula sa mga dayuhang lupain," nagdala ng bagong teknolohiyang militar.

Pahina 21 - Ikalawang Intermediate Period (circa $1650$ – $1550$ BCE):- Mga Dinastiya $14$ – $17$ ; pinamahalaan ng Hyksos ang mga bahagi ng Egypt. Pinatalsik ng Dinastiya $17$ ang Hyksos.

Pahina 22 - Bagong Kaharian (circa $1550$ – $1070$ BCE):- Panahon ng Imperyo; pagpapalawak at malalakas na pharaoh. Nagtatag ng hukbo, nagtayo ng mga templo. - Kilalang pinuno: Thutmoses II, Thutmoses III, Amenhotep III, Ramses II.

Pahina 23 - Ang Bagong Kaharian ang tuktok ng pagpapalawak, konstruksyon, at diplomatikong relasyon ng Egypt.

Pahina 24 - Hatshepsut: pinakamatagumpay na babaeng pinuno. - Akhenaten (Amenhotep IV): tinangkang itaguyod ang Aten bilang tanging diyos, relihiyosong reporma, at monoteistikong tendensya; naglipat ng kabisera.

Pahina 25 - Tutankhamun: nagsimulang mamuno sa edad na siyam; pharaoh ng pagpapanumbalik pagkatapos ni Akhenaten, kilala sa pagtuklas ng kanyang libingan. - Ramesses II (Ramses II): lumaban sa mga Hittite (Kadesh); nauugnay sa Exodus; kilala sa malalaking proyekto sa pagtatayo.

Pahina 26 - Ikatlong Intermediate Period (circa $1070$ – $664$ BCE):- Mga Dinastiya $21$ – $25$ ; nagsimulang mamuno ang mga Tanite sa Lower Egypt, nagpapakita ng pagkakawatak-watak. - Kalaunan, kinontrol ng mga pinunong Libyan ang mga bahagi ng Nile delta.

Pahina 27 - Shoshenq I: tagapagtatag ng Ika-22 Dinastiya (Libyan). - Tefnakhte: karibal ni Piye. - Piye: pinuno ng Kushite na nagpalawak ng kapangyarihan pahilaga.

Pahina 28 - Huling Panahon (circa $664$ – $330$ BCE):- Mga Dinastiya $26$ – $31$ ; tinangkang ibalik ang sentralisadong awtoridad (Saite renaissance). - Pinag-isa ni Psammetichus ang Middle at Lower Egypt sa ilalim ng Ika-26 na Dinastiya.

Pahina 29 - Apries: hinarap ang mga puwersa ng Griyegong Cyrene; panloob na alitan. - Amasis II: umakyat sa kapangyarihan pagkatapos ng pagkatalo ni Apries; ipinagpatuloy ang kontrol ng Persia.

Pahina 30 - Cambyses II: Haring Persian na nagtatag ng Ika-27 Dinastiya. - Ika-30 Dinastiya: panahon ng pagpapanumbalik ng Persia; maikling muling paglilipat ng kontrol sa Egypt.

Pahina 31 - Alexander the Great: sinakop ang Egypt noong $332$ BCE; isinama sa kanyang imperyo; tinanggap bilang tagapagpalaya.

Pahina 32 - Ptolemy: heneral ni Alexander; itinatag ang Dinastiyang Ptolemaic; namuno bilang pharaoh at nagtatag ng Hellenistiko na pamamahala; ginawang sentro ng pag-aaral ang Alexandria.

Pahina 33 - Cleopatra VII: huling aktibong pinuno ng Dinastiyang Ptolemaic; simbolo ng sinaunang Egypt; kilala sa mga alyansa sa mga pinuno ng Roma.

Pahina 34 - Pamana at kontribusyon: Kalendaryo ( $365$ araw); Hieroglyphics; Pyramids; Papyrus; Mummification; Mastaba (maagang libingan); Arable na agrikultura at irigasyon (Fayum); Kontribusyon sa medisina, matematika, astronomiya.

Pahina 35 - Huling buod ng pamana: Pagpapatuloy ng mga inobasyon sa pagtatala ng oras, pagsulat, arkitektura, agrikultura, at gawaing panrelihiyon. - Ang rehiyon ng Fayum ay nag-ambag sa pamamahala ng tubig.

Egyptian Civilization – Page-by-Page Summary

Pahina 1 - Paksa: Heograpiya at Sibilisasyong Egyptian. Nakatuon sa paano hinubog ng heograpiya ang lipunan, na ang Nile ang sentro para sa agrikultura, transportasyon, at proteksyon, at ang disyerto bilang hadlang.

Pahina 2 - Lower Egypt: hilaga, kung saan ang Nile ay dumadaloy sa Mediterranean. - Upper Egypt: timog ng lambak ng Nile. - Kabuuan: lambak ng Nile, mula Libyan Desert hanggang Abu Simbel.

Pahina 3 - Pangunahing rehiyon: Lower Egypt, Upper Egypt. - Kalapit: Kush (Nubia), Red Sea.

Pahina 4 - Ang Egypt ay "Regalo ng Nile" dahil sa matabang lupa at agrikultura. - Aswan High Dam: kuryente, regulasyon ng tubig. - Nile delta: matabang sediment, mahalaga sa irigasyon. - Nagtayo ng mga imbakan ng tubig at kanal. - Ang Nile ay ruta ng paglalakbay at kalakalan.

Pahina 5 - Pangunahing termino: Pharaoh (pinuno), Egyptologist (iskolar). - Kasaysayan ng sibilisasyon: hinahati batay sa mga dinastiya.

Pahina 6 - Pangunahing panahon (tinatayang):

Pahina 7 - Panahon ng Pre-Dynastic: mga komunidad sa Nile bago ang 310031003100 BCE. - Pampulitikang organisasyon: lokal na pinuno; unti-unting sentralisadong estado.

Pahina 8 - Hieroglyphics: sagradong inukit na iskrip. - Hieratic: cursive na anyo para sa pang-araw-araw na pagsulat.

Pahina 9 - Nomoi (Nomes): dibisyong pampulitika. - Nomarchs: pinuno ng nomes; nag-ambag sa pagbuo ng estado.

Pahina 10 - Maagang Panahon ng Dinastiya (circa 310031003100–267026702670 BCE):- Paglitaw at pagkakaisa ng Upper at Lower Egypt. - Pinag-isa ni Menes ang Upper at Lower Egypt; itinatag ang Memphis bilang kabisera.

Pahina 11 - Menes: unang pharaoh ng Unang Dinastiya; simbolo ng pagkakaisa; Memphis ang kabisera.

Pahina 12 - Lumang Kaharian (circa 267026702670–215021502150 BCE):- Panahon ng pagtatayo ng pyramid; libingan at simbolo ng kapangyarihan. Umunlad mula sa mastaba.

Pahina 13 - Halimbawa: Dakilang Pyramid ni Khufu (Cheops) sa Giza, nagpapakita ng kagalingan ng inhinyeriya.

Pahina 14 - Pagbaba ng pagtatayo ng pyramid pagkatapos ng dalawang siglo. - Humigit-kumulang 808080 lugar ng pyramid ang umiiral. - Pyramids: iconic na labi; konektado sa Seven Wonders.

Pahina 15 - Pepi II: huling pharaoh ng Ikaanim na Dinastiya; naghari nang humigit-kumulang 949494 na taon; sumampa sa edad na 666. Nauugnay sa paghina ng sentral na awtoridad.

Pahina 16 - Unang Intermedyang Panahon (circa 215021502150–204020402040 BCE):- Tunggalian sa pagitan ng Lower Egypt (Heracleopolis) at Upper Egypt (Thebes), nagpapakita ng desentralisasyon. - Dynasties 777–111111 ang naglaban.

Pahina 17 - Pinuno ng Heracleopolis: Akhtoy. - Pinuno ng Thebes: Inyotef/Antef.

Pahina 18 - Gitnang Kaharian (circa 204020402040–165016501650 BCE):- Naibalik ang sentral na awtoridad sa ilalim ni Mentuhotep I; ginintuang panahon para sa panitikan at sining. - Inilipat ang kabisera sa Itjtawy; muling namayagpag ang Egypt.

Pahina 19 - Kilalang pinuno: Senusret I (Sesostris I), Sesostris III (militar na kampanya), Amenemhet II (nagpalawak ng impluwensiya).

Pahina 20 - Pagsalakay ng Hyksos sa Ikalawang Intermediate Period; Hyksos = "mga prinsipe mula sa mga dayuhang lupain," nagdala ng bagong teknolohiyang militar.

Pahina 21 - Ikalawang Intermediate Period (circa 165016501650–155015501550 BCE):- Mga Dinastiya 141414–171717; pinamahalaan ng Hyksos ang mga bahagi ng Egypt. Pinatalsik ng Dinastiya 171717 ang Hyksos.

Pahina 22 - Bagong Kaharian (circa 155015501550–107010701070 BCE):- Panahon ng Imperyo; pagpapalawak at malalakas na pharaoh. Nagtatag ng hukbo, nagtayo ng mga templo. - Kilalang pinuno: Thutmoses II, Thutmoses III, Amenhotep III, Ramses II.

Pahina 23 - Ang Bagong Kaharian ang tuktok ng pagpapalawak, konstruksyon, at diplomatikong relasyon ng Egypt.

Pahina 24 - Hatshepsut: pinakamatagumpay na babaeng pinuno. - Akhenaten (Amenhotep IV): tinangkang itaguyod ang Aten bilang tanging diyos, relihiyosong reporma, at monoteistikong tendensya; naglipat ng kabisera.

Pahina 25 - Tutankhamun: nagsimulang mamuno sa edad na siyam; pharaoh ng pagpapanumbalik pagkatapos ni Akhenaten, kilala sa pagtuklas ng kanyang libingan. - Ramesses II (Ramses II): lumaban sa mga Hittite (Kadesh); nauugnay sa Exodus; kilala sa malalaking proyekto sa pagtatayo.

Pahina 26 - Ikatlong Intermediate Period (circa 107010701070–664664664 BCE):- Mga Dinastiya 212121–252525; nagsimulang mamuno ang mga Tanite sa Lower Egypt, nagpapakita ng pagkakawatak-watak. - Kalaunan, kinontrol ng mga pinunong Libyan ang mga bahagi ng Nile delta.

Pahina 27 - Shoshenq I: tagapagtatag ng Ika-22 Dinastiya (Libyan). - Tefnakhte: karibal ni Piye. - Piye: pinuno ng Kushite na nagpalawak ng kapangyarihan pahilaga.

Pahina 28 - Huling Panahon (circa 664664664–330330330 BCE):- Mga Dinastiya 262626–313131; tinangkang ibalik ang sentralisadong awtoridad (Saite renaissance). - Pinag-isa ni Psammetichus ang Middle at Lower Egypt sa ilalim ng Ika-26 na Dinastiya.

Pahina 29 - Apries: hinarap ang mga puwersa ng Griyegong Cyrene; panloob na alitan. - Amasis II: umakyat sa kapangyarihan pagkatapos ng pagkatalo ni Apries; ipinagpatuloy ang kontrol ng Persia.

Pahina 30 - Cambyses II: Haring Persian na nagtatag ng Ika-27 Dinastiya. - Ika-30 Dinastiya: panahon ng pagpapanumbalik ng Persia; maikling muling paglilipat ng kontrol sa Egypt.

Pahina 31 - Alexander the Great: sinakop ang Egypt noong 332332332 BCE; isinama sa kanyang imperyo; tinanggap bilang tagapagpalaya.

Pahina 32 - Ptolemy: heneral ni Alexander; itinatag ang Dinastiyang Ptolemaic; namuno bilang pharaoh at nagtatag ng Hellenistiko na pamamahala; ginawang sentro ng pag-aaral ang Alexandria.

Pahina 33 - Cleopatra VII: huling aktibong pinuno ng Dinastiyang Ptolemaic; simbolo ng sinaunang Egypt; kilala sa mga alyansa sa mga pinuno ng Roma.

Pahina 34 - Pamana at kontribusyon: Kalendaryo (365365365 araw); Hieroglyphics; Pyramids; Papyrus; Mummification; Mastaba (maagang libingan); Arable na agrikultura at irigasyon (Fayum); Kontribusyon sa medisina, matematika, astronomiya.

Pahina 35 - Huling buod ng pamana: Pagpapatuloy ng mga inobasyon sa pagtatala ng oras, pagsulat, arkitektura, agrikultura, at gawaing panrelihiyon. - Ang rehiyon ng Fayum ay nag-ambag sa pamamahala ng tubig.

Pahina 7 - Panahon ng Pre-Dynastic: mga komunidad sa Nile bago ang $3100$ BCE. - Pampulitikang organisasyon: lokal na pinuno; unti-unting sentralisadong estado.

Pahina 10 - Maagang Panahon ng Dinastiya (circa $3100$ – $2670$ BCE):- Paglitaw at pagkakaisa ng Upper at Lower Egypt. - Pinag-isa ni Menes ang Upper at Lower Egypt; itinatag ang Memphis bilang kabisera.

Pahina 12 - Lumang Kaharian (circa $2670$ – $2150$ BCE):- Panahon ng pagtatayo ng pyramid; libingan at simbolo ng kapangyarihan. Umunlad mula sa mastaba.

Pahina 14 - Pagbaba ng pagtatayo ng pyramid pagkatapos ng dalawang siglo. - Humigit-kumulang $80$ lugar ng pyramid ang umiiral. - Pyramids: iconic na labi; konektado sa Seven Wonders.

Pahina 15 - Pepi II: huling pharaoh ng Ikaanim na Dinastiya; naghari nang humigit-kumulang $94$ na taon; sumampa sa edad na $6$ . Nauugnay sa paghina ng sentral na awtoridad.

Pahina 16 - Unang Intermedyang Panahon (circa $2150$ – $2040$ BCE):- Tunggalian sa pagitan ng Lower Egypt (Heracleopolis) at Upper Egypt (Thebes), nagpapakita ng desentralisasyon. - Dynasties $7$ – $11$ ang naglaban.

Pahina 18 - Gitnang Kaharian (circa $2040$ – $1650$ BCE):- Naibalik ang sentral na awtoridad sa ilalim ni Mentuhotep I; ginintuang panahon para sa panitikan at sining. - Inilipat ang kabisera sa Itjtawy; muling namayagpag ang Egypt.

Pahina 21 - Ikalawang Intermediate Period (circa $1650$ – $1550$ BCE):- Mga Dinastiya $14$ – $17$ ; pinamahalaan ng Hyksos ang mga bahagi ng Egypt. Pinatalsik ng Dinastiya $17$ ang Hyksos.

Pahina 22 - Bagong Kaharian (circa $1550$ – $1070$ BCE):- Panahon ng Imperyo; pagpapalawak at malalakas na pharaoh. Nagtatag ng hukbo, nagtayo ng mga templo. - Kilalang pinuno: Thutmoses II, Thutmoses III, Amenhotep III, Ramses II.

Pahina 26 - Ikatlong Intermediate Period (circa $1070$ – $664$ BCE):- Mga Dinastiya $21$ – $25$ ; nagsimulang mamuno ang mga Tanite sa Lower Egypt, nagpapakita ng pagkakawatak-watak. - Kalaunan, kinontrol ng mga pinunong Libyan ang mga bahagi ng Nile delta.

Pahina 28 - Huling Panahon (circa $664$ – $330$ BCE):- Mga Dinastiya $26$ – $31$ ; tinangkang ibalik ang sentralisadong awtoridad (Saite renaissance). - Pinag-isa ni Psammetichus ang Middle at Lower Egypt sa ilalim ng Ika-26 na Dinastiya.

Pahina 31 - Alexander the Great: sinakop ang Egypt noong $332$ BCE; isinama sa kanyang imperyo; tinanggap bilang tagapagpalaya.

Pahina 34 - Pamana at kontribusyon: Kalendaryo ( $365$ araw); Hieroglyphics; Pyramids; Papyrus; Mummification; Mastaba (maagang libingan); Arable na agrikultura at irigasyon (Fayum); Kontribusyon sa medisina, matematika, astronomiya.