Biologia układ ruchu

Dlaczego się ruszamy → dzięki skurczom i rozkurczom mięśni

Układ ruchu dzielimy na:

• bierny (szkielet)

• czynny (mięśnie)

Szkielet składa się z kości, chrząstek i więzadeł. Dzieli się on na

• szkielet obwodowy (obręcze górne i dolne)

• szkielet osiowy (czaszka, klatka piersiowa, kręgosłup)

Chrząstki → Składają się z komórek chrzęstnych ułożonych w jamkach. Wokół jamek znajduje się substancja międzykomórkowa zawierająca wiele włókien kolagenowych.
Role:

- ułatwia ruch kości w stawach (chrząstka na powierzchniach stawowych kości),

- umożliwia ruchy oddechowe klatki piersiowej (chrząstka żebrowa),

- w rozwoju zarodkowym tworzy szkielet zarodka,

- buduje małżowinę uszną,

- bierze udział artykulacji dźwięków (chrząstka krtani).

Budowa czaszki:
Mózgoczaszka:
- kość czołowa
- kość ciemieniowa
- kość klinowa
- kość skroniowa
- kość potyliczna
Trzewioczaszka:
- kości nosowe
- kości jarzmowe
- żuchwa
- szczęka

Budowa obręczy górnej

obojczyk → łopatka → kość ramieniowa → kość łokciowa → nadgarstek → śródręcze → paliczki

Budowa obręczy dolnej

Miednica (zrośnięte kości łonowe, biodrowe, kulszowe + kość krzyżowa kręgosłupa) → kość udowa → rzepka → kość promieniowa → kość strzałkowa → kość stepu → śródstopie → paliczki

Budowa kręgosłupa

ŁĄCZNIE 33 lub 34 kręgi

a) odcinek szyjny: 7 kręgów,

b) odcinek piersiowy: 12 kręgów,

c) odcinek lędźwiowy: 5 kręgów,

d) odcinek krzyżowy: 5 kręgów,

e) odcinek ogonowy (guziczny): 4 lub 5 kręgów.

Budowa kości
-okostna
-trzon
-jama szpikowa z szpikiem kostnym
-nasada dolna i nasada górna
Rodzaje łączeń kości

• ścisłe → te połączenia kości dzieli się na więzozrosty, kościozrosty i chrząstkozrosty

• ruchome → Ruchome połączenia kości noszą nazwę stawów.

Budowa stawu:

• powierzchnie stawowe

• torebka stawowa

• jama stawowa (wypełniona mazią stawową)

Rodzaje kości

• długie → kość udowa, ramieniowa

• krótkie → kość nadgarstka, paliczki

• płaskie → łopatki, mostek, kości biodrowe, kości czaszki

• wielokształtne → kręgi, żebra

Rola szkieletu

• nadaje kształt

• chroni narządy wewnętrzne

• utrzymuje pozycje pionową

• magazyn fosforu i wapnia

Charakterystyka mięśni szkieletowych |
Poprzecznie prążkowane, zależne od naszej woli, wiele jąder

Rola układu mięśniowego → umożliwia ruch

Wady postawy i choroby

• skolioza - skrzywienie boczne kręgosłupa

• lordoza (np szyjna) nadmierne wygięcie odcinka kręgosłupa ku przodowi

• kifoza (np. piersiowa) nadmierne wyciągnięcie odcinka kręgosłupa ku tyłowi

• płaskostopie