Geography
World population distribution
- polityka ludnościowa mająca na celu zwiększenie liczby urodzeń (kraje skandynawskie, polska)
- polityka ludnościowa nastawiona na ograniczanie liczby urodzeń i zmniejszanie tempa przyrostu naturalnego (china - one child)
DRENAŻ MÓZGÓW - proces polegający na wyjeździe wykwalifikowanej i wykształconej kadry (inteligencja) ze swojej ojczyzny do innego kraju z celach zarobkowych
natural factors influencing the population distribution
- distribution of raw material
- goverment policy
- conflicts/wars
- migration
- employment opportunities
- living standards (education, healthcare, social care etc.)
division od the world based on population distribution
ekumena - stale wykorzystywane i stale zamieszkiwane przez człowieka
subekumena - okresowo zamieszkały i okresowo wykorzystywany przez człowieka
anekumena - niezamieszkały i niewykorzstywany przez człowieka (oceany, bieguny, obszary górskie)
population distribution on specific continents
North America
Most populated:
- Nowa Anglia
- wilgotny klimat → żyzna gleba → rolnictwo
- mocno uprzemysłowione
- vermont, new hampshire - rezorty zimowe
- Mexico city
- rolnictwo
- duży dostęp do wody
- historia - dolina
- dolina kalifornijska
- los angeles - corporacje, hollywood
- silicon valley - zatrudnienie
- stanford - dostęp do dobrej edukacji
Least populated:
- północ kanady
- dni i noce polarne
- surowy klimat - max 10*C
- tundra - brak surowców
- Alaska
- odmienność kulturowa - większość rdzennych mieszkańców
- duża amplituda temperatur od -51C do + 33C*
- dni i noce polarne
- pustynia przy mexico city
- pustynia → piasek → 0 rolnictwa
- brak zasobów naturalnych
- gorące temperatury
South America
Most populated
- wyżyna bazylijska
- dobry dostęp do wody
- porty
- ryby
- la plata
- dobre rolnictwo
- dużo obszarów nizinnych
- miejsce na łąki i pastwiska
- ???
Least populated
- Amazonia
- choroby przez owady
- większość - lasy
- ogromna wilgotność
- pustynia atakama
- sucho
- pustynia
- słaby klimat
- Andy
- wysokość - duże ciśnienie
- skrajnie niskie temperatury
- góry - jak to mieszkać w górach trochę słabo
Africa
Most populated
- Egipt
- industrializacja
- dostęp do wody
- delta nilu
- Nigeria
- rolnictwo
- dostęp do wody
- klimat podrównikowy
- Rwanda
- bogaty na tle Afryki
- mocne rolnictwo
- wojny plemienne
Least populated
- Angola
- terroryzm kolonizatorski
- mała industralizacja
- mało surowców
- sahara
- piasek - słabe rolnictwo
- burze piaskowe
- przy równiku (wysokie temperatury)
- Półwysep arabski
- sucho
- pustynia
- mało surowców
Europe
Most populated
- nizina środkowoeuropejska
- belgia - centrum dyplomatyczne europy
- turystyka
- mocno uprzemysłowione
- nizizna francuska
- dostęp do wody
- turystyka
- paryż
- nizina padańska
- dobra technologia i ośrodki kultury - mediolan i turyn
- dostęp do wody - ryboustwo
- dobry klimat
Least populated
- alpy
- góry - ciśnienie
- skrajnie wysokie temperatury
- góry - słabe do mieszkania
- północ norwegii
- dni i noce polarne
- słabo z uprawami
- wieczny śnieg, super zimno
- islandia
- koło podbiegunowe - dni i noce polarne
- słaba gleba = słabe rolnictwo
- super zimno
Asia
Most populated
- nizina chińska
Least populated
- tybet
- syberia
Model przejścia geograficznego
Przyrost naturalny
Pn+ → wyż demograficzny → społeczeństwo młode
Pn- → niż demograficzny → społeczeństwo starzejące się → 20/30 lat → społeczeństwo stare
^^Współczynnik przyrostu naturalnego^^
𝑾𝒔𝒑.𝒑.𝑵𝒂𝒕. = 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝑼𝒓𝒐𝒅𝒛𝒆ń − 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝒁𝒈𝒐𝒏ó𝒘 : 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝑳𝒖𝒅𝒏𝒐ś𝒄𝒊 ∗ 𝟏𝟎𝟎𝟎 ‰
‰ - promile
^^współczynnik urodzeń^^
𝑾𝒔𝒑.𝑼𝒓𝒐𝒅𝒛𝒆ń = 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝑼𝒓𝒐𝒅𝒛𝒆ń : 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝑳𝒖𝒅𝒏𝒐ś𝒄𝒊 ∗ 𝟏𝟎𝟎𝟎 ‰
^^współczynnik zgonów^^
𝑾𝒔𝒑.𝒁𝒈𝒐𝒏ó𝒘 = 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝒁𝒈𝒐𝒏ó𝒘 𝑳𝒊𝒄𝒛𝒃𝒂 𝑳𝒖𝒅𝒏𝒐ś𝒄𝒊 ∗ 𝟏𝟎𝟎𝟎 ‰
stages of the demographic transision model
| STAGE 1 | STAGE 2 | STAGE 3 | STAGE 4 | STAGE 5 |
|---|---|---|---|---|
| no longer any countries, tribes, small societies | industrial revolution, medical revolution, cultural lag | urbanization, mind change, economical change (no money for kids), improved medicine | feminizm, being a badass = not having time for kids, mind change (kids are not that cool), urbanization | debated stage??, aging population (japan, russia), too much elderly - cant afford them - death |
| - very high - very high - very low | - very high - lowering - very high | - lowering - more lowering - lowering still up just not high, moderate | - low - low - very low, even zerono growthkinda like stage 1 | - lowering - low but increases - even negative |
CBR - crude birth rates
CDR - crude death rates
NIR - natural increase rated
Age and gender pyramids
productive age groups:
- do 15, 16 roku życia - grupa przedprodukcyjna
- od 16 roku życia do 65/67 roku życia - grupa produkcyjna
- od 65/67 roku życia - grupa poprodukcyjna
Types of pyramids
1. piramida progresywna
- mała góra, duży dół, typowa piramida
- społeczeństwo młode - dużo kids
- najczęściej reprezentuje państwa słabo rozwinięte
- duży death rate - słaba medycyna, pomimo że dużo dzieci się rodzi większość z nich niedożywa starości
2. piramida zastojowa
- największa grupa w wieku średnim
- społeczeństwo starzejące się
- za 20/30 lat potencjał w przeistoczenie się w społeczeństwo stare
- polska
3. piramida regresywna
- duża góra mały dół
- społeczeństwo stare
- najczęściej reprezentuje kraje mocno rozwinięte
- mały death rate - dobra medycyna, większa świadomość obywateli - mało dzieci
^^szara gospodarka^^ - opiera się na ludziach w wieku poprodukcyjnym, powoduje popyt na potrzeby luksusowe przez seniorów jak wyjazdy, sanatoria itp.