Griekse Theater Notes

Grieks Theater

  • Het ontstaan van westers theater.

Eredienst van Dionysos (Bacchus)

  • Ontstaan, de basis van het Griekse theater.

Optochten met dithyramben

  • Evolutie naar theater.
  • Ontstaan.

6de eeuw v.C.: Peisistratos

  • Dionysia: Theatraal festival.
  • Ontstaan.

Opvoering

  • Theaters bestonden uit:
    • Orchestra: De ruimte waar het koor zingt en danst.
    • Theatron: De tribune/zitplaatsen voor het publiek.
    • Skènè: Het toneelgebouw, achtergrond.
    • Proskenion: Ruimte voor de skene, mogelijk verhoging/platform direct voor de skene.
    • Parodoi: De ingangen aan de zijkant van het theater.

Theater van Dionysus

  • Illustratie van hoe een Grieks theater eruitzag:
    • Tempel.
    • Theatron.
    • Orchestra.
    • Skene.

Theater van Epidauros

  • Een goed bewaard gebleven voorbeeld van een Grieks theater.

Praktijk Acteurs

  • Enkel mannen traden op.
  • Openluchttheaters vereisten duidelijkheid:
    • Kostuums in felle kleuren en met opvulling.
    • Cothurnen (schoenen met hoge zolen).
    • Maskers.

Deus ex machina

  • Betekent letterlijk "god uit de machine".
  • Verwijst naar een goddelijke interventie om een uitzichtloze situatie op te lossen.

De 3 grote tragediedichters

  • Aischylos (525 v.C.):
    • Introduceerde de antagonist versus protagonist.
    • Protagonist maakt een fout, vaak hybris (overmoed), leidend tot inzicht.
    • Thema's: goden en noodlot.
    • Werken: Oresteia.
  • Sofocles (496 v.C.):
    • Introduceerde de derde acteur (tritagonist).
    • Minder nadruk op het noodlot, meer op de mens.
    • Werken: Oedipus en Antigone.
  • Euripides (480 v.C.):
    • Focus op psychologie, met name de vrouw.
    • Werken: Elektra en Medea.

Inspiratie

  • Nieuwe toneelstukken vereisten nieuwe verhaalstof.
  • Inspiratiebronnen:
    • Mythologie.
    • Realiteit.
    • Belangrijke mensen/families.
    • Democratie in Athene: Toneel als leerschool.

Wet van drie eenheden

  • Plaats: Eén enkele locatie.
  • Tijd: Handeling binnen één dag.
  • Handeling: Eén verhaallijn.
  • Doel: Katharsis (reiniging van emoties).
  • Geformuleerd door Aristoteles.

Medea

  • Mythologisch verhaal:
    • Jason = prins uit Iolkos (Griekenland).
    • Medea = prinses uit Colchis, kleindochter van zonnegod Helios, met toverkracht.
    • Jason en de Argonauten zoeken naar het gulden vlies, in bezit van koning Aietes (vader van Medea).
    • Medea helpt Jason, wordt verliefd, en verraadt haar vader en volk.
    • Ze vluchten naar Iolkos, waar Medea de koning vermoordt.
  • Ze vluchten naar Korinthe en krijgen twee kinderen.
  • Jason wordt verliefd op prinses Creüsa en verlaat Medea.
  • Medea, gekwetst, vermoordt Creüsa en haar eigen kinderen.
  • Medea vervloekt Jason en wordt gered door haar grootvader Helios (deus ex machina).

Medea op de planken

  • Medea van Euripides (5de eeuw v.C.).
  • Mamma Medea van Tom Lanoye (2001).

Een vergelijking

  • Dramatis personae.
  • Openingsscène.
  • Slotscène.
  • Theorie van klassiek theater.

Mamma Medea

  • Waar gaat het stuk over volgens Tom Lanoye?
  • Wat zet hij centraal?