С.Датұлы бастаған көтеріліс
- Уақыт: 1783-1797 жж.
- Ресей империясына қарсы алғашқы ұлт-азаттық көтеріліс.
- Негізгі қозғаушы күш: шаруалар.
Көтеріліс себептері
- Жайық казак әскерлерінің озбырлығы.
- Хандық биліктің әлсіреуі.
- Казактардың қазақтардың 4 мыннан астам жылқысын тартып алуы.
Реформалар мен оқиғалар
- 1784 жылы: Орынбор губерниясының бастығы О.А. Игельстром сайланды.
- 1786 жылы: Игельстром реформасы - хан билігін жою, шекаралық сот құру.
- 1786 жылы старшындардың съезі өтті.
- Нұралы хан 1786 жылы Уфаға жер аударылды.
Көтеріліс нәтижелері
- 1792 жылы С.Датұлы Елек қорғанысына шабуыл жасады.
- 1797 жылы хандық билік қайта енгізілді, хан ретінде Айшуақ сайланды.
- 1801 жылы патша өкіметі қазақ руларына Жайық өзенінің оң жағасына өтуіне рұқсат берді.
Көтеріліс барысында маңызды оқиғалар
- 1797 жылы С.Датұлы хан сарайына шабуыл жасап, Есім ханын өлтірді.
- С.Датұлы 1797 жылы Хиуа хандығына көшуге мәжбүр болды.