@@Epoki i ich ramy czasowe@@
Prehistoria: do 4000 r. p.n.e
Starożytność: od 4000 r. p.n.e do 476 r.n.e
Średniowiecze: od 476 r.n.e. do 1492r.
Nowożytność: od 1942r. do 1918r.
Współczesność: od 1918r.
==Źródła Historyczne==
==Źródła pisane:==
Źródła narracyjne (prace nukowe spisane przez historyków, listy, pamiętniki, biografie)
Źródła dokumentowe i aktowe (spicy praw, dekrety, akta)
Oraz
==Źródła niepisane==
Materialne (budowle, monety, dzbanki itp.)
Ustne (relacje ustne)
^^Droga ewolucyjna człowieka:^^
Sahelantrop→ Australopitek→ Człowiek uzdolniony→ Człowiek wyprostowany→ Neandertalczyk→ Człowiek rozumny
%%Położenie geograficzne i warunki naturalne cywilizacji Sumerów, Egipcjan, Fenicjan, Izraelitów, Indii i Chin:%%
%%Sumerowie:%% Mezopotamia leżała na Bliskim Wschodzie, w jej południowej części nad rzekami Tygrys i Eufrat narodziła się pierwsza cywilizacja, do jej powstania przyczyniały się wiosenne wylewy rzek
%%Egipcjanie:%% Egipt leżał w północno-wschodniej Afryce, powstanie swojej cywilizacji zawdzięczał rzece Nil, tylko przy ujściu rzeki znajdywały się obszary uprawne, wokół kraju rozciągały się pustynie chroniące jego mieszkańców. Egipt dzielił się na Dolny (ziemie uprawne ciągnące się wzdłuż rzeki) i Górny (obszar przy ujściu rzeki)
%%Fenicjanie:%% Fenicja obejmowała przybrzeżne tereny dzisiejszego Libanu i Izraela, ich mieszkańcy nie stworzyli zjednoczonego państwa, położenie kraju czyniło z Fenicjan naturalnych pośredników w handlu między Bliskim Wschodem a krajami śródziemnomorskimi. Tworzyli także kolonię – Kartaginę
%%Izraelici:%% Abraham przybył z sumeryjskiego miasta do leżącej na zachód Mezopotamii ziemi Kanaan – kraina ta obejmowała Palestynę, Fenicję i Syrię
%%Indie:%% Cywilizacja ta narodziła się w dolinie Indusu na terenie dzisiejszego Pakistanu między rzekami Ganges i Indus. Kres wcześniejszej cywilizacji potoczył napływający z północy lud Ariów, którzy przejęli te tereny i utworzyli na nich swoje państwo
%%Chiny:%% Najstarsze państwo powstało w Dolinie Huang He po czym rozciągnęło się o Mandżurię i tereny południowe ciągnące się do Jangcy
pismo (klinowe, piktograficzne i ideograficzne), posługiwanie się kołem (transport i garncarstwo), budowa sieci irygacyjnych, rozwinięcie nauki,
stworzenie pism (hieroglificzne, hieratyczne, demotyczne), wynalezienie papirusu, rozwój matematyki i geometrii, monumentalne budownictwo
pismo alfabetyczne, wytapianie szkła, rozpoczęcie wytapiania monet, wynalezienie purpury
stworzenie nowoczesnego systemu administracyjnego, umocnienie i rozwinięcie judaizmu, zbudowanie świątyni jerozolimskiej, 10 przykazań
własny system podatkowy, opracowanie cyfr, kalendarz, pismo obrazkowe
wynalezienie pisma, papier, najdłuższy na świecie mur (wielki Mur Chiński), wyznaczenie nachylania ekliptyki
==Wierzenia ludów Mezopotamii, Egiptu i Indii:==
==Mezopotamie:== (politeizm) Czcili boga Marduka i boginię Isztar, za bogów uważano także władców osad
==Egipcjanie:== (politeizm) Czcili bogów pod postaciami zwierząt, najważniejszym bogiem był Re (bóg słońca), Egipcjanie czcili również Ozyrysa (bóg świata umarłych) i Izydę (bogini nieba i ziemi)
==Indianie:== Hinduiści wierzyli w reinkarnację, Braminiści uważali Brahmę za najwyższego boga stwórcę, zaś Buddyści podążali za Buddą twierdząc, że wszystko podlega nieustannym zmianow, człowiek ma zaś wpływ na to jaką stronę obierze przemiana
^^Podział społeczeństwa starożytnego Egiptu:^^
Faraon
|
\/
Wezyr
|
\/
Kapłani
|
\/
Urzędnicy
|
\/
Rzemieślnicy i kupcy
|
\/
Żołnierze
|
\/
Chłopi
|
\/
Niewolnicy
@@Rodzaje pisma i materiał pisarski u Sumerów, Egipcjan, Chińczyków:@@
@@Sumerowie:@@ piktogramy, pismo ideograficzne i klinowe; tabliczki gliniane
@@Egipcjanie:@@ pisma hieroglificzne, hieratyczne i demotyczne; papirus
@@Chińczycy:@@ piktogramy; jedwab, a następnie papier
==Prehistoria-== Epoka przed wynalezieniem pisma.
Historia- Dzieje, wszysto się zdażyło lub nakuka zajmująca badaniem tych dziejów.
Antropologia- nauka zajmująca się człowiekiem w kontekście historycznym.
Paleolit - starszy okres epoki kamienia
Neolit - młodszy okres epoki kamienia
Rewolucja Neolityczna -
Lascaux - jaskinia w któres znajdują się malowidła z okresu epoki kamienia
Stonehenge - krąg kamienny wzniesiony w III i II tysiącleciu p.n.e. w Anglii.
Żyzny półksiężyc - pas górzystych, urodzajnych terenów od doliny Nilu do dorzecza Tygrysu i Eufratu.
Cywilizacja -
Mezopotamia - żyzna kraina położona pomiędzy Tygrys i Eufrat o korzystnym klimacie i glebach.
Jerycho -
Tora - pięcioksiąg mojżesza
Zikkurat - wieża świątynna pełniąca funkcje miejsca kultu i siedziby bogów.
Satrapia-
Nirwana- stan wyzwolenia od cierppienia w hinduiźmie i buddyźmie.
Judaizm- religia żydowska
Sieć irygacyjna- rowy w ziemi dzięki którym rozprowadzano wodę w mezopotamii
Politeizm - wiara w wielu Bogów
Kasta - system hieratyczny w indiach
Monoteizm- wiara w jednego boga
Kodeks Hammurabiego- zbiór 300 orzeczeń/praw
Wezyr- najwyższy użędnik w Egibcie
Papirus - najpopularniejszy w Egibcie materiał pisarski pozyskiwany z rośliny nad brzegiem Nilu
Nomomarch- naczelnik na czele każdego nomu.
Mastab - grobowiec w postaci niskiej budowli pod którą znajdowały się komory grobowe.
Piramida- monumentalny grobowiec faraonów.
Ariowie - Lud któty zajął dolinę indus
Buddyzm- wiara w Buddę i nirwanę