İmmün Sistem Notları

İmmün Sistemin Gelişimi, Hümoral İmmünite, Doğal ve Kazanılmış Bağışıklık I

• Bağışıklık (İmmünite): İnsan vücudunun doku ve organlara zarar verecek her türlü organizma veya toksine karşı direnç gösterme yeteneğidir.

Yabancı Maddelere Karşı Savunma (İmmünoloji

• İmmün savunma mekanizmaları ile:
  • Virüs, bakteri, mantar ve parazit gibi mikropların yaptığı enfeksiyona karşı korunma sağlanır.
  • Mikrobik olmayan yabancı maddeler ayrılır veya uzaklaştırılır.
  • İmmün gözetim ile vücutta oluşan kanser hücreleri ortadan kaldırılır.
• Bağışıklık Türleri
  • Edinsel Bağışıklık (Spesifik)
  • Doğal Bağışıklık (Non-spesifik)
• İmmün Sistemin Özellikleri:
  • Özgün yanıt oluşumundan sorumludur (uyaranın tipine göre gelişir).
  • Bellek özelliği vardır (ikincil yanıt farklıdır).
  • Oto (öz) ayrımını yapar (kendi özelliklerini tanır).
  • Çeşitliliği geniştir (reseptör sayısı kadar farklı sayıda yanıt gelişir).
• Bağışıklık Sistemi Fonksiyonları:
  • Yabancı maddeleri tanımak (recognition).
  • Yabancı - zararlı olduklarına karar vermek (decision).
  • Kendi vücut hücrelerinden üst düzey doğrulukla ayırt etmek (specification) (yanlışlıkla kendi dokularına karşı bir bağışıklık yanıtı gelişirse otoimmün hastalıklar).
  • Bu maddeleri zararsız hale getirme - yok etmek (destruction).

Lenfoid Organlar

• Lenfositler kanda dolaşır ve lenfoid organlarda bulunurlar.
• Primer Lenfoid Organlar:
  • Kemik iliği ve timustur. Olgun lenfositleri sağlarlar.
• Sekonder Lenfoid Organlar:
  • Lenf düğümleri, dalak, tonsiller, sindirim, solunum, genital ve boşaltım sistemi yüzeylerinde bulunan lenfosit odakları.
    • Bronşla ilişkili lenfoid doku
    • Mukoza ile ilişkili lenfoid doku
    • Bağırsakla ilişkili lenfoid doku

Doğal ve Kazanılmış Bağışıklık

• Doğal ve kazanılmış bağışıklık sistemleri birbirine zıt işlev ve zamanlamalara sahip olmalarına rağmen birlikte çalışırlar. Enfeksiyöz ajanların yerleşme ve uzun süreli sağ kalımlarını bu şekilde önlerler. Bu durum, Çin'in YİN ve YANG sembolü ile örneklendirilir.
• Doğal Bağışıklık:
  • Kimlik aranmaksızın vücudun kendisine yabancı olanın içeriye girişini engellemesi ya da yok etmesidir.
  • Vücudun bir antijene temas etmeden önce gösterdiği dirençtir.
  • Özgül değildir.
  • Yanıt daha mükemmel hale gelmez.
  • Bellek yoktur.
  • Mekanik engeller, hücreler, proteinler, ateş ve yangı gibi savunma mekanizmalarından oluşur.

Doğal Bağışıklıkta Bulunan Savunmalar

• Bakteri veya diğer saldırganın fagositozu.
• Ağız yoluyla alınan organizmaların sindirim enzimleri ile parçalanması.
• Derinin direnci.
• Kanda yabancı organizma ve toksinlere bağlanıp zarar veren kimyasal aracıların bulunması:
  • Lizozim (bakterilere saldırıp parçalayan).
  • Bazik polipeptidler (bazı Gram (+) bakterilerle etkileşip inaktif hale getiren).
  • Kompleman sistemi (bakterileri haraplamak için aktiflenen 20 kadar protein).
  • Doğal Katil (NK) hücreler (yabancı hücre, tümör hücresi ve bazı enfekte olmuş hücreleri tanıyıp öldürme yeteneği olan lenfositler).
• Mekanik engeller
• Hücresel engeller
• Proteinler

İnaktif B-Lenfosit Yapımı

• Kanatlılarda ve memelilerde ayrı ayrı organlarda meydana gelir.
• Kuşlarda Bursa Fabricius denen organda gerçekleşir. B lenfositler buradan adını alır.
• T lenfositler ise timüs bezinde olgunlaşır.

Kazanılmış Bağışıklık

• Lenfositler sorumludur.
• Lenfositler saldıran maddeyi tanımalıdır.
• Antijen (immünojen): Kendisine karşı özgül yanıt oluşumunu tetikleyen herhangi bir yabancı molekül.
• Antijenlerin çoğu protein veya büyük polisakkarit yapısındadır.
• Haptenler: Bağışıklık sistemini aktive etmeyen antijenlerdir. Bir taşıyıcı moleküle bağlandıklarında immünojenik hale gelirler.
• Nötrofil ve monositler ortak bir öncülden oluşurken, megakaryositler, Lenfositler, alyuvarlar ve eozinofiller ve bazofiller için ayrı hücre havuzları vardır.
• Hemopoietik kök hücrelerden kemik iliği lenfosit prekürsörlerinden B ve T hücreleri oluşur.

Haptenler (Detaylı)

• Nonprotein yapıda küçük moleküllerdir (< 1500 dalton).
• Uyarı yapmaları için büyük taşıyıcı molekül ile birleşmeleri gerekir.
• Yardımcı T hücreleri (küçük oldukları için) uyaramaz (immünojenik değildir).
• MHC proteinlerine bağlanamaz.
• Taşıyıcı protein ile B hücrelerindeki IgM antikorlarına bağlanmaktadır.
• Hapten – Taşıyıcı Protein immünojenik hale gelir.
• Aşırı duyarlılık tepkimelerinde birçok hapten – taşıyıcı molekül IgE’lerle çapraz bağlanır.
• Haptenler Neden Tek Başına Uyarı Yapamaz?
  • Antikor sentezi için immünojenin 2 uyarı yapması gerekir:
    1. Antikor üretecek B hücreleri
    2. Sitokinler ile B hücrelerine aktivasyon sinyalleri gönderecek olan T lenfositini uyarmalı
  • Haptenler bu iki uyarıyı birden yapamadığı için tek başına uyaramaz.
• Hapten –taşıyıcı konjugatın hapten parçası IgM molekülü ile etkileşir.
• B Hücresi epitop için özgül MHC taşıyan T Hücresine taşıyıcı proteinin epitopunu sunar.
• Etkinleşmiş Yardımcı T Hücresi haptene karşı antikor üretmek üzere B Hücresini Plazma Hücresine dönüştürmek üzere interlökinler üretir.

Antijen (Detaylı)

• Edinsel bağışıklık, yabancı organ veya toksinle karşılaşmadan önce gelişmediğine göre vücudun ilk saldırıyı algılayan mekanizmaları olmalıdır.
• Her toksin yada organizma kendisine özgül en az bir veya daha fazla kimyasal bileşik taşırlar. Çoğu protein ve polisakkarit yapısındadır.
• Edinsel bağışıklığı bu yapı taşları başlatır. Bu maddelere antijen denir.
• Antikorlarla tepki veren moleküllerdir.
• Epitop (Antijenik Belirleyici):
  • Antijen molekülünün yüzeyinde bulunan ve kendi özgül antikorları ile birleşmeyi sağlayan, böylece antijenin özgüllüğünü belirleyen kimyasal uç yapılardır.
  • Epitop tüm antijen molekülüne oranla oldukça küçüktür.
  • Bir antijen molekülünde aynı veya farklı kimyasal yapıda birçok epitop bulunabilir.

Molekülün İmmünojenliğini Belirleyen Nitelikler

• Bir maddenin antijen olabilmesi için:
  • Organizmaya Yabancılık
  • Molekül büyüklüğü (yüksek molekül ağırlığı > 8000 dalton).
  • Kimyasal/yapısal karmaşıklık (Homopolimer/Heteropolimer).
  • Tek çeşit a.a/2 veya daha fazla a.a ten oluşmuşsa karmaşıklığı oranında antijenitesi artar.
  • Antijenik Belirleyiciler (epitop).
  • Molekülün yüzeyinde düzenli tekrarlanan molekül grupları.
  • Antijenin Dozu.
  • Antijenin organizmada kalış süresi.
  • Konağa giriş yolu olması gerekir.

Kazanılmış Bağışıklık (Detaylı)

• Belirli patojenleri hedef alacak özel antikorlar ve T hücreleri üreterek vücut belirli patojenlere karşı özel bir bağışıklık geliştirebilir.
• Bu tür bir yanıtın gelişmesi günler alabilir ve ilk saldırıyı önlemede pek etkili değildir, fakat normalde daha sonraki enfeksiyonları önler ve uzun süreli enfeksiyonların temizlenmesine yardımcı olur.
• Yabancı bir madde ile temastan sonra oluşur.
• Özgüldür.
• Yinelenen temaslardan sonra daha mükemmel bir hal alır.
• Çeşitleri:
  1. Etkin Bağışıklık: Yabancı antijenlerle temas sonucu kamçılanır. Enfeksiyon, canlı/ölü enfeksiyon ajanları (antijenleri) ile yapılan aşılama, mikrop ürünlerine maruz kalma ile sağlanır.
     • Avantaj: Oluşan direnç uzun sürelidir.
     • Dezavantaj: Yavaş başlar.
  2. Edilgen (Pasif) Bağışıklık: Kişiye antijen enjeksiyonu yapmadan da geçici bağışıklık sağlanabilir. Bu antijene aktif bağışıklanmış bir kişinin kanından veya hayvandan elde edilen antikorlar (antitoksin).
     • Avantaj: Büyük miktarda antikor el altında bulunabilir.
     • Dezavantaj: Antikorların yaşam süresi kısadır.

Doğal ve Kazanılmış Bağışıklığın Bileşenleri

• Doğal Katil Hücreler (Natural Killer, NK hücreleri):
  • Doğal bağışıklık sisteminin parçasıdır.
  • Lenfositlerin farklı bir grubunu oluştururlar.
  • Olgunlaşma için timustan geçmezler.
  • Bellekleri bulunmaz.
  • Önemli hedefleri: virüsle enfekte hücreler ve kanser hücreleri.
  • Sitotoksik T hücresinden farklı olarak seçici değillerdir ve hedefteki hücreye saldırırlar.

Notlar

• Yardımcı hücreler (CD4) lenfokinler ve interlökinlerle plazma hücrelerine dönüşür.
• Makrofajlar doğal bağışıklıkta bakteri öldürür fakat bazen bakterileri öldüremediklerinde T hücrelerinden yardım alarak bakteri ve mantarları inhibe edebilir.
• Kan boyaları ile boyanmış preparatlarda B- ve T- lenfositleri birbirlerinden ayırmak olanaksızdır, ancak immünolojik yöntemlerle tanınabilirler.
• Antijenlerle aktive olmuş hücreler elektron mikroskopunda incelendiklerinde:
  • B- lenfositlerin granüllü retikulumdan,
  • T- lenfositlerin ise bağımsız ribozom ve polizomlardan zengin oldukları görülür.

Lenfositlerin Kaynağı

• B lenfositleri ve B hücreleri kemik iliğinde olgunlaşır ve kanla sekonder lenfoid organlara taşınırlar.
• T lenfositleri ve T hücreleri fetal yaşamda ve doğum sonrasının erken döneminde kemik iliğini henüz olgunlaşmamış olarak terkederler ve timusa taşınırlar. Sekonder lenfoid organlara gitmeden önce burada olgunlaşırlar.
• Sekonder lenfoid organlardaki hücrelerin bölünerek çoğalmasından kaynaklanan tüm lenfosit kuşakları ebeveyn hücreyle özdeş olup (B veya T) hücre klonu adını alır.
• B ve T hücrelerine ek olarak diğer bir farklı lenfosit topluluğu Doğal Katil Hücreler (NK hücresi)dir. Bu hücreler kemik iliğinden kaynaklanır, ancak öncü hücreleri ve yaşam hikayeleri belirsizdir.
• B lenfositleri kemik iliğinde olgunlaşırlar ve kanla sekonder lenfoid organlara taşınırlar. T lenfositler fetal dönemde ve doğum sonrasının erken döneminde kemik iliği olgunlaşmamış olarak terk ederler, timusa taşınırlar. Sekonder lenfoid organlara gitmeden önce burada olgunlaşırlar.

B ve T Hücrelerinin İşlevleri

• B hücreleri aktifleşerek plazma hücrelerine dönerler ve tüm vücuda yayılarak antijenlere ulaşan protein yapısındaki antikor moleküllerini sentezler. Antikorlar, hücre dışı sıvısındaki antijenleri bağlar ve yokedilmesini sağlayacak saldırılarda rehberlik eder.
• Antikor aracılı yanıtlar humoral yanıtlar olarak da bilinir. (Humoral: Çözünmüş durumdaki kimyasal habercilerle iletişimi, kandaki antikorlar aracılığı ile).
• Hedef kitle: başlıca bakteri, virüs, ekstraselüler sıvıdaki diğer mikroplar ve toksinler.
• T hücreleri:
  • Sitotoksik T (saldırı hücreleri özellikle kanser, virüslere karşı).
  • Yardımcı T (B ve T işlevlerinin düzenlenmesinde).
  • Baskılayıcı T.
• Hücre aracılığı immüniteden T lenfositleri, humoral immüniteden B lenfositleri sorumludur.
• Özgül bir antijen lenfoid dokuda T ve B lenfositleri ile karşılaşırsa aktif T hücreleri oluşturmak üzere belirli T lenfositleri, antikor oluşturmak üzere belirli B lenfositleri uyarılır. Lenfoid dokuda milyonlarca özgül lenfosit depolanır.
• Baskılayıcı T hücreleri:
  • Sitotoksik ve yardımcı T (Th) hücrelerini baskılar.
  • Aşırı immün reaksiyonların baskılanması.
  • Th ile birlikte Düzenleyici T hücre.
  • Hücrelerin bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırma yeteneğini sınırlayan immün toleransı sağlıyor olabilirler.

Çok Sayıda Lenfosit Klonunun Kökeni

• Milyonlarca farklı Antikor ve T lenfositlerini birkaç 100-1000 kadar gen kodlar. Her bir farklı protein yapımında bir gen gerektiği düşünüldüğünde bu durumun nasıl olduğu bilinmiyordu.
• T ve B hücre tiplerinin oluşumu için gerekli genler tam olarak bağışıklık sisteminin hücrelerini oluşturan ana kök hücrede bulunmamaktadır.
• Tam gen yerine çok sayıda gen bölümü (bu bölümlerden yüzlerce) bulunur.
• T ve B’ nin gelişim aşamalarında bu gen bölümleri rastgele birleşir ve tam genleri oluşturur.
• Milyonlarca T ve B lenfosti lenfoid dokuda depolanmaktadır. Bunlar tek bir antijeni tanıyan tek bir T veya tek tip antikor oluşturma yeteneğindedirler.
• Özgül uyarı gerçekleşince uyarılan lenfosit olağanüstü artar.
• Tek tip antikor üretimi ya da T hücre gelişimine kaynaklık edebilen farklı lenfositlerin her biri bir lenfosit klonu olarak adlandırılır.

Bir Lenfosit Klonunu Uyarma Mekanizması

• B lenfositlerin hücre zar yüzeyinde yalnızca tek tip özgül antijen ile özgül olarak bağlanabilecek $100.000$ kadar antikor bulunur.
• T lenfositlerde yüzey reseptör proteinleri bulunur ve bu proteinler özgül antijeni bağlar.
• Lenfosit Reseptörleri: Lenfositlerin, bir antijeni diğerinden ayırabilme yatenekleri, sahip oldukları lenfosit reseptörleri ile sağlanır.
• B Hücre: B hücreleri aktifleşerek plazma hücrelerine dönerler ve tüm vücuda yayılarak antijenlere ulaşan protein yapısındaki antikor moleküllerini sentezlerler. B hücre Reseptörü (BCR) ve plazma hücresi antikorları Immünglobulin (Ig) olarak bilinen protein ailesini yaparlar.
• T Hücre
  1. İşlevlerine göre; Sitotoksik T, Yardımcı T ve Baskılayıcı T hücreleri olarak 3 gruba ayrılır.
  2. Plazma membranında bulunan proteinlere göre; Plazma membranında CD4 ve CD8 sahip olup (CD8+ hücreler) Yardımcı T hücreleri CD4 proteinine sahip olup (CD4+ hücreleri) olmak üzere ikiye ayrılır.
• T Hücre Reseptörü (TCR):
  • Antijenler için T hücresi reseptörleri iki zincirli proteinlerdir.
  • T hücreleri düzenli olarak vücutta devriye gezerler ve antijen varlığını kontrol ederler.
  • Antijen ancak MHC proteinleri kombinasyonu içinde APC (antijen sunan hücreler) tarafından sunulduğunda TCR ‘ye bağlayabilir.
  • MHC
  • CD
• BÜYÜK DOKU UYUŞUMU KOMPLEKSİ (Major histokompatibilite kompleksi - MHC):
  • Antijenin T hücresine tanıtılmasına aracılık eden organizmaya ait plazma membran proteinidir.

MHC Proteinleri

1. MHCI, sitotoksik T hücrelerine antijen sunar (eritrositler hariç tüm vücut hücre yüzeyinde bulunur).
2. MHCII, yardımcı T hücrelerine antijen sunar (sadece makrofaj, B hücreleri ve makrofaj benzeri (dendritik) hücrelerde bulunur).
3. Farklı T hücre alt gruplarının tümü aynı sınıf MHC proteini içermez.
4. Sitotoksik T hücreleri antijenle bağlanmak için MHCI’i, Yardımcı T’ (Th) nin ise MHCII proteinine ihtiyacı vardır.
5. Bu farklılığın nedeni, CD4 proteinlerinin yardımcı T’ de olması, CD8’ in ise sitotoksik T hücrelerinde olmasıdır.
6. MHCI sitotoksik T hücre zarındaki CD8 proteinine bağlanır.
7. MHCII yardımcı T hücre zarındaki CD4 proteinine bağlanır.

• CD8, MHCI pr- lerini bağlayan sitotoksik T hücrelerinin; CD4, MHCII proteinlerini bağlayan Thelper’in yüzeyinde bulunur.
• CD4 ve CD8, MHC pr-lerinin T hücre almaçlarına bağlanmasını ve aynı zamanda lenfosit gelişmesine yardımcı olur.
• Etkinleşmiş CD8 sitotoksik T hücreleri hedeflerini doğrudan öldürürken, etkinleşmiş CD4 yardımcı T hücreleri diğer lenfositleri etkinleştiren sitokinleri salar.

İnsan Lökosit Antijenleri (HLA) gen kompleksi (MHC Proteinleri)

• MHC molekülleri ilk kez lökositlerde rastlandığı için HLA (İnsan lökosit antijeni) ismi de verilir. Bunlar bir kişinin doku tipini oluştururlar.
• Tek yumurta ikizleri hariç iki bireyde aynı MHC olmaz. Bu yüzden MHC proteinleri bir yerde biyolojik kimlik etiketi gibidir.
• Aynı türün bireyleri arasında farklılık gösterir.
• Bu moleküllerin genetik kodu 6. kromozom üzerinde bulunur.

B Lenfositlerin Ön İşlenmesi

• Fetal dönemin ortasında karaciğerde
• Geç fetal dönem ve doğum sonrası kemik iliğinde
• Antijenlere yanıtı kendisi değil salgıladığı antikorlar ile gerçekleştirir.
• Antijenlere bağlanıp yok eden büyük protein moleküllerine antikor denir.
• B lenfositler milyonlarca antijene karşı antikor geliştirebilir.

B Hücrelerinin Özgül İşlevleri (Hümoral Bağışıklık)

• Özgül antijen ile karşılaşmadan önce B lenfosit klonları sessizdir. Yabancı antijenin girişiyle lenfoid dokudaki makrofajlar antijeni fagosite eder ve onu B lenfositlerine sunar. Antijen aynı zamanda T hücresine de sunulur.
• T lenfositlere de antijen sunulmasıyla, aktif yardımcı T hücreleri oluşur.
• Makrofajların antijen sunumuyla B lenfositler, lenfoblast ve plazmoblastlara dönüşür (stoplazma genişler, granüllü ER çoğalır).
• Plazmoblastlar her 10 saatte bir bölünür.
• 4 günde yaklaşık dokuz bölünme ile 500 plazmoblasttan oluşan topluluklar meydana gelir.
• Olgunlaşan plazma hücresi inanılmayacak hızla gama globülin yapısındaki antikorları üretir.
• Her plazma hücresi saniyede $2000$ molekül üretir.

B Lenfositlerin Uyarılmasında T Hücrelerinin Rolü

• "Yardımcı hücre" adı verilen bir grup T hücresi, lenfokinler aracılığı ile B lenfositlerin antikor salgılamasını uyarır.

T Lenfositlerin Ön İşlenmesi

• Kemik iliğinde geliştikten sonra timus bezine göç eder.
• Her özgül antijeni tanıyan ayrı bir lenfosit olgunlaşır.
• Vücudun kendi dokularına zarar vermemesi için programlanır.
• T lenfosit işlenmesi doğumdan hemen önce ya da hemen sonra olur.
• T lenfositleri timustaki farklılaşmaları sırasında onları karakterize eden glikoprotein yapıda bazı yüzey işaretleri kazanır. Bunlar CD (Cluster of Differentiation - farklılaşan grup) ile ifade edilir.
• CD4-CD8 (T lenfositlerin alt gruplarını belirleyen en önemli yüzey işaretleridir).

Lenfokinlerin İşlevleri

• Sitotoksik T hücreleri ve baskılayıcı T hücrelerinin büyüme ve çoğalmalarını uyarma (IL-2).
• B hücrelerinin büyümesini ve farklılaşarak plazma hücrelerini antikorları oluşturmalarını uyarma (IL-4,5,6).
• Makrofaj sistemini uyarma.
• Geri bildirim ile yardımcı hücrelerin kendilerini uyarmaları (IL-2).
• Antijen makrofaj tarafından parçalara bölünür. İşlenmiş antijenler ve MHC’ler yardımcı T hücresine sunulur. Yardımcı T hücresi antijene bağlandıktan sonra çeşitli lenfokinler sağlar. Bu lenfokinler sitotoksik T hücresi ve baskılayıcı T hücresini aktifleştirir. Ayrıca lenfokinler çoğalma ve farklılaşmayla B lenfositlerden plazma hücresi aracılığıyla çeşitli immünoglobinler açığa çıkarır.

Uyarma Sürecinde Makrofajların Rolü

• Lenfoid dokuda lenfositlerin yanında milyonlarca makrofaj da bulunur.
• Vücuda giren saldırganların büyük kısmı önce makrofajlar tarafında fagositoz edilir, burada kısmen sindirime uğrar ve saldırgandan kaynaklanan antijenik yapılar makrofajın sitozolünde açığa çıkar.
• Makrofajların saldırganları fagositozu sonucu ortaya çıkan antijenik yapılar, hücreden hücreye temas ile lenfositlere geçirilir.
• Makrofajlar ayrıca IL-1 (özgül lenfositlerin büyüme ve çoğalmasını kolaylaştıran özel bir aktivatör madde) salgılarlar.
• Yardımcı T hücrelerine Sunum
  • Makrofajlar, B hücreleri ve Makrofaj benzeri hücreler (dendritik) tarafından yapılır
• Makrofaj hücresinin antijeni işlemesi ve T hücresine sunumu: Antijen makrofaj tarafından alınır ve peptid parçalarına ayrılır. Endozomlarda sınıf 2 MHC proteinine antijen parçaları bağlanır ve hücre zarına yerleşir, böylece yardımcı T hücresine antijen sunulur.
• B hücresinin antijeni işlemesi ve T hücresine sunumu: Antijen immünoglobin B almacına bağlanır ve B hücresi tarafından içeri alınır. Sınıf 2 MHC proteinine antijen parçaları bağlanır ve hücre zarına yerleşir, böylece yardımcı T hücresine antijen sunulur.

Bir Bakteri Enfeksiyonu Gelişimine Bağlı Lenfoid Organlarda Antikor Sentezi

• Yardımcı T hücresi işlev görebilmek için Sınıf II MHC proteinlerine ihtiyaç duyarlar. MHC II sadece makrofaj ve benzeri hücrelerle ve B hücrelerince sentezlenir.
• Makrofajlar, özgün ve özgün olmayan savunmada bir köprü şeklinde Th hücresine sunumu gösteriyor.
• B hücresi antijeni bağlar ama aktivasyon için yeterli gelmez. Yakındaki T hücrelerinden interstisyel alana sitokin salınması gerekir.

T Hücresi Olgunlaşması - Timus

• Timus 3. ve 4. faringeal yarıktan oluşur. Gelişim kortekste olur. Göğsün üst bölümünde yerleşmiştir.
• Timüs bezi bağ dokusundan yapılmış ince bir kapsülle çevrilmiştir. Kapsül, diğer lenfoit organlarda olduğu gibi bezin içine girerek onu bölmelere ayırır. Her bölüm (lobül) korteks ve medulla adı verilen sırasıyla koyu ve açık renkte bölgelere sahiptir.
• Kortekste yoğun bir T lenfosit popülasyonu ve aralarında epitelyal retiküler hücreler ve az sayıda makrofaj vardır. Küçük lenfositlerden zengin olduğu için medulladan daha koyu boyanır. Kan, lenf damarları ve sinirler bağ doku bölmeleri boyunca uzanır.
• Timus, T lenfositlerin çoğalma ve farklılaşmasını sağlayan birkaç faktör salgılar.
• Gelişim kortekste olur. Retiküler hücreler bazı maddeler salgılar.
• Endodermal kökenli hücreler: epitelositler, epiteliyal retikülosit
• Mezodermal kökenli hücreler: lenfoid hücreler (timosit)
• Timotaksin (Kemotaktik)
• Timopoetin, Serum timik faktör, timosin (Lenfoid hücre olgunlaşması)

T Hücreleri - Timus Eğitimi

• T hücre öncülleri timusta T hücrelerine farklılaşır.
• Sitotoksik ve Yardımcı T hücreleri yüzey almaçları ile birbirlerinden ayrılabilir.
  • Yardımcı T Hücre: CD4 Hücre
  • Sitotoksik T Hücre: CD8 Hücre
• İki tip hücrede ortak almaç : T Hücre Reseptörü (TCR)

Timus Eğitimi

• I: Kök hücrelerin hücre zarlarında Başlangıçta ne CD4 ne de CD8 bulunur (ÇİFT -). Gelişim sırasında : İlk olarak her iki almacı da ifade ederler (ÇİFT +).
• II: Son aşamada Kendi dokusuna ait yüzey antijenleri için TCR taşıyan CD4 ve CD8 hücreler apoptoz ile öldürülür (EKSİ SEÇİM).- Otoimmün tepkiler önlenir. Kendi dokusuna ait MHC proteinlerine tepki vermeyen TCR’lere sahip CD4 ve CD8 hücreler de öldürülür (ARTI SEÇİM).
• III: CD4 ve CD8 almaçlarını birlikte taşıyan hücreler ya CD4 ya da CD8 almacını ifade ederler. Hücreler Sınıf II MHC proteini taşıyan hücre ile temas ederse CD4, Sınıf I MHC proteini taşıyan hücre ile temas ederse CD8 olarak farklılaşır.