Samenvatting van de oorzaken van WOI

Inleiding: De Grote Oorlog (1914-1918)

  • Herdenking van 100 jaar Groote Oorlog
  • Diverse posters uit die tijd, waaronder:
    • "REMEMBER BELGIUM"
    • "ENLIST TO-DAY"
    • "YOUR COUNTRY NEEDS YOU"
    • "Help Uncle Sam Stamp Out The Kaiser!"
    • Aankoop van U.S.GOVT Bonds

Oorzaken WOI

Rivaliteit tussen grootmachten

  • De relatie tussen Frankrijk en Duitsland
  • De rivaliteit tussen Oostenrijk-Hongarije en Rusland: De Balkankwestie
  • De rivaliteit tussen Duitsland en Groot-Brittannië

Dieperliggende oorzaken

Blokvorming in Europa

Balkancrisis

Rivaliteit tussen Frankrijk en Duitsland

  • Verwijzing naar de Frans-Duitse Oorlog van 1870 en de annexatie van Elzas-Lotharingen door Duitsland.
  • Franse postkaart uit 1914 toont een meisje (symbool voor de Elzas) tussen een Duitse en Franse soldaat, verwijzend naar de Franse pogingen om de Elzas te heroveren.

Rivaliteit tussen Oostenrijk-Hongarije en Rusland

  • Conflict over invloed op de Balkan.
  • Congres van Berlijn (1878): Roemenië, Servië en Montenegro worden onafhankelijk.
  • Het Vorstendom Bulgarije werd autonoom, maar bleef wel onder het formele bewind van het Ottomaanse Rijk staan.
  • Bosnië-Herzegovina kwam onder Oostenrijks bestuur.
  • Verzwakking van het Ottomaanse Rijk door interne problemen en oorlogen met Rusland.
  • Na WOI grote verliezen voor het Ottomaanse Rijk.

Rivaliteit tussen Duitsland en Groot-Brittannië

  • Wapenwedloop, met name op het gebied van vloten.
  • Engels en Duits vlootbouwprogramma als indicatie van de rivaliteit.
  • De introductie van de "Dreadnought" in 1905 als aanjager van de maritieme wapenwedloop.

Dieperliggende oorzaken

Nationalisme

  • Aanzetten tot patriottisme en superioriteitsdenken.

Imperialisme

  • Koloniale ambities en concurrentie om grondgebied, zoals te zien in Afrika.
  • Keizer Willem II's "Weltpolitik" en ontevredenheid over het beperkte aantal Duitse kolonies.
  • Ook Rusland (Tsaar Nicolaas II had imperialistische ambities (Constantinopel, Korea en Mantsjoerije).
  • Keizer Frans-Jozef was tegen Slavische volkeren.
  • Voorgestelde Berlijn-Bagdad spoorweg als voorbeeld van Duitse expansieplannen.

Militarisme en bewapeningswedloop

  • Groei van leger- en marinepersoneel in de periode 1880-1914.
  • Stijging van oorlogsschepen in tonnages tussen 1880 en 1914 (cijfers voor Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Rusland).
  • De quote "Zonder oorlog geen vooruitgang".

Blokvorming

  • Triple Entente (Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland) vs. Triple Alliantie (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italië).
  • Kaart van Europa na het Congres van Berlijn (1878) illustreert de verdeling van invloedssferen.

De Balkankwestie

  • De Balkan als "kruitvat" van Europa.
  • Kaart van de Balkan toont de etnische diversiteit en de complexe grenzen.
  • Bulgarije scheurt zich af van het Ottomaanse Rijk en Oostenrijk-Hongarije annexeert Bosnië en Herzegovina.
  • Overzicht van de grenzen op de Balkan in 1912, na de Eerste en Tweede Balkanoorlog.

De aanleiding

  • Moordaanslag op Aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914.

Oostenrijk-Hongarije stelt een ultimatum aan Servië

  • Eis tot onderdrukking van anti-Oostenrijkse propaganda en samenwerking bij het onderzoek naar de moord.
  • De harde eisen leidden tot een escalatie van het conflict.

Het verdere verloop

  • Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Servië.
  • Rusland mobiliseert.
  • Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland en Frankrijk, en valt België binnen.
  • Groot-Brittannië kiest de kant van de geallieerden.