Graad 4 Lewensvaardigheid Opsommings

Hoofstuk 7 - Emosies

  • Belangrike woorde om te ONTHOU!

    • Emosies: Dit wat ons voel.
    • Angstig: Voel bekommerd, onseker of senuagtig.

  • Wat moet jy weet in hierdie hoofstuk?

    • Ons voel almal verskillende emosies en gevoelens.
    • Ons weet nie altyd wat om die gevoel te noem of wat om daarmee te maak nie.
    • Verskillende emosies wat ons ervaar:
      • Woede
      • Liefde
      • Angs
      • Vrees

Woede / Kwaad

  • Wanneer kan jy Kwaad raak?
    • Wanneer jou geluk bedreig word en jy nie meer veilig voel nie.
    • Wanneer jou gevoelens seergemaak is.
    • Wanneer jy dink iets is onregverdig.
  • Wat om te doen as jy kwaad voel:
    • Tel stadig tot by 10 voordat jy besluit om iets te doen.
    • Skop 'n bal, gaan draf of speel totdat jy moeg is.
    • Probeer ophou dink hoe kwaad jy is en voel.
    • Praat met iemand oor hoe jy voel.
    • Besef woede is 'n natuurlike emosie en ons almal ervaar dit.
    • Maak jou kamer netjies, of Doen iets. Harde werk is 'n goeie manier om van woede ontslae te raak.

Liefde

  • Wat is liefde?
    • Dis 'n emosie wat jou gelukkig maak.
    • Jy is lief vir mense en dinge wat jou veilig en gelukkig laat voel.

Angs

  • Wat is Angs?
    • Jy voel senuweeagtig (nervous in engels) en baie bang.
  • Wanneer gaan dit weg?
    • Jy sal ophou so voel wanneer dit waaroor jy bekommerd is, weggaan.

Vrees

  • Wat is vrees?
    • Vrees = Bang
    • Jy voel so wanneer jy bang is vir iets/iemand.
    • Wanneer jy onveilig of seergemaak voel kan jy vrees ook voel.
    • Soms is dit waarvoor jy bang is/vrees regtig en soms nie.
    • As jy bang is, kan jy weghardloop of dit in die oo kyk.
  • Hoe maak ons?
    • STAAN JOU MAN TEEN VREES.
      • As jy 'n toets moet skryf en bang is, moenie maak of jy siek is en by die huis bly nie.
    • WEGHARDLOOP.
      • Soms moet jy weghardloop! As iemand jou volg of jou wil seermaak, dan hardloop jy weg.
    • WAT JY KAN DOEN.
      • As jy bang is, praat met 'n volwassene wat jy vertrou.
      • Ouer mense het meer ervaring en kan soms die probleem uitsorteer of goeie raad gee.

Hoofstuk 8 - Leer saam om in 'n groep te werk

  • Belangrike woorde om te ONTHOU!
    • Projek: 'n Beplande taak waarby gewoonlik meer as een persoon betrokke is.
  • Wat moet jy weet in hierdie hoofstuk?
    • Verskillende mense is goed in verskillende dinge. Wanneer ons almal saam werk kan ons mekaar help en die taak klaar maak.
    • Onthou hierdie wenke wanneer jy jou volgende groep werk doen.
      • Onthou om te luister na mekaar.
      • Gee almal 'n kans.
      • Gee almal 'n werk/taak om te doen in die projek.
      • Wees geduldig met mekaar.
      • Verdeel die taak gelyk op tussen almal.
  • SPAN = Saam Probeer Almal Nou

Hoofstuk 9 - Afknouery

  • Belangrike woorde om te ONTHOU!
    • Afknouery: Om deur dinge wat gesê of gedoen word iemand seer te maak.
    • Bullebak: 'n Persoon wat ander dreig, seermaak of op hulle pik.
  • Wat moet jy weet in hierdie hoofstuk?
    • Afknouery kom in verskillende vorms voor.
    • Verskillende vorms van AFKNOUERY = Voorbeeld hoe
      • Slaan of seermaak = Trek jou hare / slaan jou
      • Mense sê aaklige goed oor jou = Jou tande is lelik / jy stink
      • Wanneer iemand goed by jou afvat = Hulle gryp/vat net jou goed vir hulle
      • Daar is iemand voor wie almal bang is = Bang vir iemand, die iemand maak gewoonlik ander seer vir geen rede nie.
  • Wat kan jy doen as jy Afgeknou word? Hoe hanteer ons bullebakke?
    • Ignoreer hulle = As jy nie reageer nie, sal hul dalk belangstelling verloor
    • Stap weg = As jy nie daar is nie, kan niemand jou afknou nie
    • Moenie terugbaklei nie = Dis nooit die moeite werd om terug te baklei nie
    • Wees voorbereid = As jy weet daar is iets wat die bullebak aanval van jou, hou solank 'n antwoord reg.
    • Vermy die situasie = As daar 'n plek is waar die bullebak jou afknou, bly eerder daar weg.
    • Bly in 'n groep = Probeer nie op jou eie wees nie, bullebakke pik gewoonlik om iemand wat alleen is.
    • Moenie wys jy is bang nie = As jy selfversekerd optree, glo mense dit soms
    • Hou 'n rekord = Hou 'n dagboek van wanneer dit gebeur en hoe, dis later maklik om dan te bewys.
    • Vertel iemand = Dis BAIE BELANGRIK om iemand te vertel. (jou ouers/onderwyser/maats)
  • KINDERLYN NOMMER: 0800 0 55 55 5

Hoofstuk 10 - Kinderregte en verantwoordelikhede

  • Belangrike woorde om te ONTHOU!
    • Regte: Iets wat die wet mense toelaat om te doen.
    • Voeding: voedingskrag of kos
    • Mishandeling: slegte behandeling, wreedheid of skade
    • Nasionaliteit: die land waar jy gebore is
    • Verantwoordelikhede: iets wat jou 'n diens laat verrig
  • Die 6 regte wat jy as kind het in Suid-Afrika (Grondwet beskerming)
    1. Gesinsorg of ouersorg.
      • Kinders het liefde en sekuriteit nodig.
      • By jou ouers of enige ander sorg as jy by jou ouers verwyder word.
    2. Basiese Voedsel, skuiling, gesondheidsorg en maatskaplike dienste.
      • Jy het die reg tot kos, 'n huis en gesondheidsorg. (dokter as jy siek is)
    3. Mag nie geslaan, seksueel misbruik word nie.
      • Jy mag nie seergemaak word nie. Nie in enige manier nie.
    4. 'n Opvoeding = Mag skooltoe gaan.
      • Jy het die reg tot opvoeding. Jy mag skooltoe gaan en leer.
    5. 'n Naam en nasionaliteit van geboorte af.
    6. Beskerming teen uitbuitende arbeidspraktyke.
      • Kinders mag nie gedwing word om groot mens werke te doen nie.
  • Saam al jou regte kom verantwoordelikheid.
    1. Jy het die reg om skooltoe te gaan, maar daar word verwag dat:
      • Jy moet huiswerk doen
      • Betyds wees vir skool
      • Moet boeke oppas en in goeie kondisie hou
      • In die klas luister en respek hê
      • Ander leerders wat sukkel ook help
    2. Jy het die reg op liefde en sekuriteit, maar daar word verwag dat:
      • Jou kamer netjies hou
      • Maniere, sê asseblief en dankie
      • Jou besittings oppas
      • Na jou versorgers luister
      • As jy iewers heen gaan, jou versorgers vertel daarvan
      • Help met huishoudelik takies. Help in die huis
    • Ons kan rondom die huis ook help!

Toets Vrae en Antwoorde

Toets 1

  1. Noem 4 verskillende emosies wat ons kan ervaar?
    • Woede
    • Liefde
    • Vrees
    • Angs
  2. Wanneer kan ons kwaad raak? Gee 2 voorbeelde.
    • Jou geluk bedreig word
    • Jou gevoelens seergemaak voel
  3. Noem 5 goed wat jy kan doen as jy kwaad voel.
    • Tel tot by 10
    • Wees aktief, gaan speel of skop 'n bal
    • Hou op dink hoe kwaad jy is
    • Besef almal voel woede soms
    • Doen iets, harde werk maak mens moeg en dan vergeet jy
  4. Verduidelik wat Angs is?
    • Jy voel senuweeagtig en baie bang
  5. Noem 3 goed wat jy kan doen as jy Vrees/bang is?
    • Staan jou man teen vrees
    • Hardloop weg indien nodig
    • Praat met iemand wat jy vetrou

Toets 2

  1. Gee die definisie van die volgende woord:
    • Afknouery: Deur dinge wat gesê of gedoen word iemand seer te maak
    • Bullebak: 'n persoon wat ander dreig, seermaak of op hulle pik
  2. Noem 4 maniere van verskillende afknouery.
    • Slaan of seermaak
    • Sê aaklige goed
    • Mense vat goed by jou af
    • Daai een persoon vir wie almal bang is
  3. Noem 5 goed wat jy kan doen as jy afgeknou word.
    • Ignoreer hulle
    • Stap weg
    • Wees voorbereid
    • Vertel iemand
    • Hou 'n rekord
  4. Wat is die kinderlyn nood nommer?
    • 0800 0 55 55 5

Toets 3

  1. Gee die definisie van die volgende woord:
    • Regte: Iets wat die wet mense toelaat om te doen.
    • Mishandeling: Slegte behandeling, wreedheid of skade
    • Nasionaliteit: Die land waar jy gebore is
    • Verantwoordelikhede: Iets wat jou 'n diens laat verrig
  2. Noem 4 regte wat kinders het in Suid-Afrika?
    • Gesinssorg
    • Voedsel, skuiling en gesondheidsorg
    • Opvoeding
    • Beskerming teen Uitbuitende arbeidspraktyke
  3. Noem 3 verantwoordelikhede wat kinders het wat saam al die regte gaan.
    • Maniere
    • Netjies wees
    • Luister en huiswerk doen

Toets 4

  1. Noem 5 maniere waarop bullebakke hanteer kan word.
    • Ignoreer hulle
    • Stap weg
    • Moenie terugbaklei nie
    • Wees voorbereid
    • Vermy die situasie
    • Bly in 'n groep
    • Moenie wys jy is bang nie
    • Hou 'n rekord
    • Vertel iemand
  2. Pas Kolom A by Kolom B.
    • C
    • D
    • E
    • B
    • A
  3. Noem die 6 kinderregte wat daar is.
    1. Gesinsorg of ouersorg.
    2. Basiese Voedsel, skuiling, gesondheidsorg en maatskaplike dienste.
    3. Mag nie geslaan, seksueel misbruik word nie.
    4. 'n Opvoeding = Mag skooltoe gaan.
    5. 'n Naam en nasionaliteit van geboorte af.
    6. Beskerming teen uitbuitende arbeidspraktyke.
  4. Noem 4 goed wat ons daagliks moet doen om skoon en gesond te bly.
    • Oefen
    • Drink skoon water
    • Eet gesond
    • Slaap genoeg