Hoorcollege Anatomie en Fysiologie van het Zenuwstelsel
Hogeschool PXL - Hoorcollege Anatomie en Fysiologie van het Zenuwstelsel
Docent: Dr. Frederik Houben
Academiejaar: 2021-2022
Zenuwcellen
Belangrijke onderdelen van zenuwcellen:
Cellichaam
Axon
Dendrieten
Synaptische knoppen
Nucleus van neuron
Voortgeleiding van Actiepotentialen
Actiepotentiaal:
Een verandering in de elektrische potentiaal over het celmembraan, veroorzaakt door depolarisatie.
Depolarisatie vindt plaats tot aan de drempelwaarde.
Mechanisme:
Ongemyeliniseerd axon:
Voortgeleiding is ononderbroken.
Gemyeliniseerd axon:
Voortgeleiding gebeurt via saltatoire impulsgeleiding.
Figuur 8-9: Illustreert verschillen tussen voortgeleiding langs gemyeliniseerde en ongemyeliniseerde axonen.
Axonstructuur
Componenten:
Axon
Synapsknop
Mitochondria
Synapsblaasjes
Presynaptisch en postsynaptisch membraan
Synaptische Geleiding
Proces:
Stap 1: Activatie van synapsknop door een actiepotentiaal
Stap 2: Ca2+ ionen van buiten de cel komen de synapsspleet binnen.
Stap 3: Dit veroorzaakt de exocytose van acetylcholine (ACh).
Stap 4: ACh bindt zich aan receptoren op het postsynaptische membraan en depolariseert het.
ACh wordt vervolgens verwijderd door acetylcholinesterase (AChE).
Functionele Indeling van het Zenuwstelsel
Afferent: Verwerking van sensorische informatie.
Efferent: Motorcommando's.
Integrerend: Verwerking en integratie van informatie.
Somatisch: Willekeurig zenuwstelsel; controleert skeletspieren.
Autonoom: Onwillekeurig zenuwstelsel; regelt gladde spieren, hartspier en klieren.
Anatomische Indeling van het Zenuwstelsel
Centrale Zenuwstelsel (CZS):
Verbonden met de hersenen en het ruggenmerg.
Verwerkt en integreert informatie.
Perifere Zenuwstelsel (PZS):
Bestaat uit hersenneuralen en ruggenmergzenuwen.
Verbindt het CZS met de rest van het lichaam.
Indeling van de Centrale Zenuwstelsel
Hersenen:
Grote hersenen
Hersenstam
Kleine hersenen
Ruggenmerg: Omgeven door wervelkolom.
Lobben van het Cerebrum
Frontalis: Regelt motorische functies en hogere cognitieve functies.
Parietalis: Sensorische verwerking.
Temporalis: Verwerking van auditieve informatie.
Occipitalis: Verwerking van visuele informatie.
Functionele Gebieden van de Hersenschors
Primaire motorische schors
Centrale sulcus
Primaire sensorische schors
Associatiegebieden: Motorisch en sensorisch.
Zenuwbanen in het Ruggenmerg
Motor- en sensorische banen:
Pyramidaal en extrapiramidaal voor motorische controle.
Dorsale kolom en anterolaterale systemen voor sensorische informatie.
Ruggenmerg en Zenuwbanen
31 paar spinale zenuwen: Elke zenuw verzorgt een lichaamssegment.
Bestaat uit dorsale (sensorische) en ventrale (motorische) wortels.
Gefunctionaliseerde ruimtes van het Zenuwstelsel
Epidurale ruimte: Ruimte gevuld met vetweefsel.
Subarachnoïdale ruimte: Bevat cerebrospinaal vocht (CSV).
Reflexbogen
Betrokken componenten:
Sensorische receptor, sensorische neuron, integratiecentrum, motorneuronen, effector.
Autonoom Zenuwstelsel
Eigenschappen:
Onderdeel van het vegetatieve/unwillekeurige zenuwstelsel.
Sympatisch: Fight or flight reactieve aanpassingen.
Parasympatisch: Rust- en herstelacties.
Neurotransmitters in het Autonoom Zenuwstelsel
Belangrijke neurotransmitters:
Acetylcholine (ACh) voor parasympatisch.
Noradrenaline voor sympatisch.
Belangrijke Hersenzenuwen
Bestaan uit twee functies: sensorisch en motorisch.
Bijv:
Opticus (II): Sensorisch voor het oog.
Oculomotorius (III): Motorisch voor oogbewegingen.
Effecten van het Autonoom Zenuwstelsel
Sympathische reactie (bijv. pupildilatatie) vs. parasympathische reactie (bijv. pupilconstrictie).
Gevolgen voor organen en functies:
Vermindering van spijsvertering door sympathische activatie versus stimulatie door parasympathische activatie.