Volledige Gids tot Franz Schubert en die Erlkönig

Franz Schubert se Lewe en Agtergrond

• Franz Schubert is in $1797$ in Wene gebore.

• Hy het sy eerste musikale onderrig by sy pa ontvang.

• Hy het teorie en komposisie by die bekende komponis A. Salieri studeer.

• Gedurende sy lewe was Schubert nie baie bekend nie en het hy dikwels in relatiewe obscurity gewerk.

• Hy het vinnig siek geword en is op die jong ouderdom van $31$ in $1828$ oorlede.

• Onder sy vriende was hy bekend onder die bynaam 'Little Mushroom'. Hierdie naam is aan hom gegee as gevolg van sy lengte; hy was 'n baie kort man.

Die Musikale Uitset van Schubert

• Ten spyte van sy kort lewe het Schubert 'n enorme hoeveelheid werk geproduseer:

  • Meer as $600$ Lieder (kunsliedere).

  • $9$ simfonieë.

  • $22$ klaviersonates.

  • $35$ kamermusiekwerke.

  • $17$ operas en Singspiel’e.

  • $6$ misse.

  • Meer as $200$ koorwerke.

Klassifikasie van die Lied

• Schubert se liedere kan hoofsaaklik in twee kategorieë verdeel word:

• Strofiese lied:

  • In hierdie vorm word die musiek van een vers herhaal vir die daaropvolgende verse, maar die teks verskil elke keer.

  • Dit kan eenledig, tweeledig of drieledig van struktuur wees.

  • Voorbeelde hiervan sluit in Die Forelle en Das Wandren.

• Deurgekomponeerde lied:

  • Die musiek verskil in elke vers om die veranderinge in die storie of stemming te reflekteer.

  • Hierdie tipe lied is dikwels dramaties of verhalend van aard.

  • Die struktuur kan drieledig of episodies wees.

  • Dit bevat gewoonlik 'n duidelike inleiding en 'n koda.

  • 'n Primêre voorbeeld van hierdie vorm is Erlkönig.

Die Erlkönig (1815)

• Hierdie spesifieke werk is in $1815$ deur Franz Schubert gekomponeer.

• Die teks is gebaseer op 'n gedig deur die beroemde skrywer Johann Wolfgang von Goethe.

• Die Mitologie van die Erlkönig:

  • Die Erlkönig (Elwekoning) word uitgebeeld as 'n boosaardige wese.

  • In sekere interpretasies word hy gesien as 'n god van die dood.

  • Hy bewoon die woud.

  • Volgens Goethe se gedig lok hy en sy dogters mense na hul dood.

Die Verhaallyn en Atmosfeer van Erlkönig

• Die lied vertel die storie van 'n pa en sy seun wat snags te perd deur die nag jaag.

• Die klavierbegeleiding speel 'n kritieke rol deur 'n gevoel van nood en dringendheid te skep, wat die galop van die perd naboots.

• Soos hulle ry, sien die seun die Erlkönig en hy word vreesbevange.

• Die pa probeer deurlopend om die seun te kalmeer deur logiese verduidelikings vir sy verskynings te gee.

• Die Erlkönig probeer die seun verlei om saam met hom te gaan.

• Uiteindelik vertel die seun in angs hoe die Erlkönig hom vasgryp en hom seermaak.

• Aan die einde van die rit, wanneer hulle die bestemming bereik, is die kind dood in sy pa se arms.

Musikale Karakterisering in die Werk

• Schubert gebruik verskillende registers en tonaliteite om die vier karakters in die lied te onderskei, al word dit gewoonlik deur 'n enkele sanger gesing:

• Die Verteller:

  • Word aangebied in 'n middel omvang.

  • Die musiek is in 'n mineur toonsoort.

• Die Vader:

  • Sy stem word in 'n lae omvang (register) geplaas.

  • Die musiek wissel tussen mineur en majeur toonsoorte om sy pogings tot gerusstelling te toon.

• Die Seun:

  • Word in 'n hoë omvang gesing om sy jeugdigheid en angs uit te druk.

  • Die musiek is in mineur.

• Die Erlkönig:

  • Sy melodie is baie beweeglik.

  • Hy sing in 'n majeur toonsoort, wat 'n skerp kontras vorm met die res van die lied en sy vleiende, dog gevaarlike natuur beklemtoon.