Fisiologia: Proprioceptio, Organa Muscularia et Systema Olfactivum

Proprioceptio: Definitio et Organa Sensoria

Proprioceptionis Definitio: Proprioceptio est perceptio sui ipsius et proprii corporis in spatio, quae subconscia manet. Haec determinatur a serie sensorum qui constanter informationes ad Systema Nervosum Centrale (SNC) mittunt vel reflexus activant.
Momentum Functionale: Informatio sensorialis fundamentalis est ad rectam exsecutionem motuum voluntariorum.
Classificatio Organorum Proprioceptivorum: In tria gregia principalia dividi possunt: * Receptores Musculares: Fusi neuromusculares, organa tendinea Golgi, receptores Pacini (collocatio muscularis), et terminationes musculares liberae. * Receptores Articulares: Corpuscula Ruffini et Pacini. * Mechanoreceptores Cutanei: Includunt corpuscula Merkel, Meissner, Ruffini, et Pacini (praesertim in manibus momenti habent).
Functiones Principales Sensorum Muscularium: * Coordinatio motuum ut sequitiales et fluidi reddantur. * Regulatio vis et praecisionis gestuum. * Mantenentia aequilibrii et posturae (e.g., durante intensis contractionibus muscularibus).
Distinctio inter Fusum et Golgi: * Fusus Neuromuscularis: Sentit statum elongationis musculi et velocitatem qua haec fit. * Organum Tendineum Golgi: Sentit tensionem, contractionem musculi, et fundamentaliter eius abbreviationem.

Fusus Neuromuscularis: Structura et Physiologia

Anatomia Fusi: Fusi sparsi sunt inter fibras musculares, capsula connettivali separati a fibris extrafusalibus.
Regiones Fusi: * Regio Equatorialis: Centralis, non striata, non contractilis, innervata a terminationibus sensitivis. * Regiones Polares: Duae, periphericae et contractiles, constitutae a fibris muscularibus striatis (fibrae intrafusales), innervatae a terminationibus nervosis efferentibus.
Genera Fibrarum Intrafusalium: * Fibrae ad catenam nuclearem: Nucleos secundarios secundum axem fusi habent; "sentiunt" elongationem. * Fibrae ad saccum nuclearem: In regione centrali tumidae sunt; "sentiunt" velocitatem elongationis.
Innervatio Afferens: * Typus IA: Terminationes anulo-spirales (informationes staticae et dynamicae). * Typus II: Terminationes "a fiorame" (informationes staticae).
Mechanismas Transductionis: Cum musculus elongatur, fibrae fusi et afferentes distenduntur. Deformatio mechanica activat "stretch receptors", inducens influxum onerum positivorum, depolarizationem, et generationem potentialis actionis.
Innervatio Efferens: * Motoneurones $\alpha$ : Innervant fibras extrafusales (responsabiles pro vi et motu voluntario). * Motoneurones $\gamma$ : Innervant fibras intrafusales. Eorum activatio non producit vim notabilem, sed regulat sensibilitatem fusi, eum tensum servans etiam durante contractione.
Co-activatio $\alpha$ et $\gamma$ : * In conditione quietis, adest scarica basalis. * In elongatione passiva, scarica augetur. * In abbreviatione passiva, fusi relaxantur et scarica evanescit. * In abbreviatione activa, co-activatio $\gamma$ sinit ut pars centralis fusi tensa maneat, servans scaricam basalem et vigilantiam continuam super longitudinem musculi.

Reflexus Miotaticus et Organum Golgi

Reflexus Miotaticus: Mechanismus fundamentalis pro tono musculari. Elongatio musculi activat fusos, qui signa ad medullam spinalem mittunt. Informatio directe ad motoneurones $\alpha$ transmittitur (reflexus monosynapticus), inducens contractionem fibrarum extrafusalium.
Stabilitas Responsae: Co-activatio $\gamma$ impedit ne fusus "vacuus" fiat, praebens contractionem fluidam et stabilem, oscillationes minuens.
Organum Tendineum Golgi: Sita in transitu inter musculum et tendinem, cum terminationibus inter fibras collageni contextis.
Functio Golgi: Rilevat tensionem (contractionem isometricam). Transmissio vis ad tendinem provocat torsionem fibrarum collageni quae terminationes nervosas "strizzant". Hoc auget scaricam afferentem pro monitoraggio tensionis.

Proprioceptio in Systemate Stomatognathico

Proprietates Peculiares: Fusi neuromusculares adsunt tantum in musculis elevatoribus mandibulae (masseter et temporalis), absunt in depressoribus. Hoc sinit imperium subtilius clausurae oris.
Organa Golgi: In hoc systemate valde pauca vel absentia sunt. Tensio ab elevatubus rlevatur a mechanoreceptoribus altae threshold in ligamento parodontali.
Neuroanatomia Trigeminalis: * Afferentiae proprioceptivae (fusi et receptores parodontales) corpus cellulare habent in Nucleo Mesencephalico Trigemini. * Unicus casus in quo neurones sensitivi primarii intra SNC siti sunt.
Via Reflexa et Conscia: * Via Monosynaptica: Proiectio directa ad nucleum motorem trigemini (Reflexus miotaticus masseterinus) pro tono et clausura. * Via Conscia: Proiectio ad nucleum principalem trigemini, deinde decussatio ad Thalamum (Nucleus Ventralis Postero-Medialis - VPM) et ad corticem somatosensorialem.
Controllo Vis Masticatoriae: Mechanoreceptores ligamenti parodontalis proiiciunt ad nucleum motorem trigemini cum synapsibus inhibitoriis pro elevatoribus et excitatoriis pro depressoribus (Reflexus aperturae oris pro protectione).

Olfactus et Neuroepithelium

Chemoreceptores: Neurones olfactivi substantias chimicas (moleculas odorosas) sentiunt. Morfologia differt a pseudounipolaribus: habent unum dendritem cum ciliis et unum axonem.
Neuroepithelium Olfactivum: Sita in parte superiore cavitatum nasalium. Area superficialis in homine est circiter $10\,\text{cm}^2$ . Tantum $5-10\%$ aeris inspirati hoc epithelio attingit (actio "annusandi" hanc partem auget).
Cellulae Epithelii: * Cellulae Sustentaculares: Adminicula. * Glandulae Bowman: Secernunt mucus et enzyma pro degradatione odorum. * Cellulae Basales: Cellulae staminales quae neurones renovant (vita media 1-2 menses).
Capacitas et Discriminatio: * Homo circiter $10.000$ substantias olfactivas sentire potest, sed tantum $1.000$ discriminare. * Threshold perceptionis humilis est, sed range dynamicus limitatus (saturatio cito fit, secus ac in visu ubi $10^{12}$ gradus lucis exstant).

Transductio Olfactiva et Signallatio

Genetica Receptoris: Familia maxima genorum (circa $1.000$ in homine, sed tantum $384$ transcribuntur, ceteri sunt pseudogena).
Regula Unius Receptoris: Quisque neuron unum tantum ex $384$ genis exprimit (expressio monoallelica et selectio zonalis per factores epigeniticos).
Codex Combinatorius: Una substantia plura genera receptorum cum diversis affinitatibus activat; unus receptor a pluribus moleculis stimulari potest.
Processus Transductionis: Receptores cum 7 regionibus transmembranaceis (GPCR). * Ligandum activat proteinum G (subunitas $\alpha$ ). * Subunitatis $\alpha$ activat Adenylatum Cyclasim, quae producit cAMP (AMP-cyclicum). * cAMP aperit canales CNG (Cyclic Nucleotide-Gated). * Influxus $Ca^{2+}$ et $Na^+$ inducit depolarizationem. * $Ca^{2+}$ activat canalem $Cl^-$ (Clorum exit, quia intracellularius in his cellulis est), augens depolarizationem.
Adaptatio et Extinctio: $Ca^{2+}$ ligatur Calmodulinae, activans Phosphodiesterasin (PDE) quae cAMP destruit, signum extinguens.

Bulbus Olfactivus et Proiectiones Centrales

Glomeruli: Structurae ubi axones neuronum olfactivorum synapsim faciunt cum dendritibus neuronum secundi ordinis (Cellulae Mitrales et Cellulae Penicillatae).
Convergentia: Circa $20$ milliones neuronum olfactivorum in $1.000-2.000$ glomerulos convergunt. Quisque glomerulus axones recipit tantum a neuroni qui unum specificum receptorem exprimunt (保持 discriminatio).
Inhibitio Lateralis: Perficitur a Cellulis Periglomerularibus et Cellulis Granularibus per synapsis dendro-dendriticas (GABAergeticas), ad acuendam definitionem signi.
Viae Centrales: * Axones non directe ad Thalamum, sed ad Corticem Olfactivam Primariam (Nucleus olfactivus anterior, Tuberculum olfactivum, Cortex piriformis, Amygdala, Cortex entorhinalis). * Proiectiones ad Hypothalamum (reflexus sicut vomitus), Hippocampum (memoria), Corticem Orbito-frontalem. * Thalamus postea tantum involvitur pro integratione cum aliis sensibus.
Organum Vomeronasale: Responsabile pro pheromonis (communicatio sexualis). In homine durante periodo foetali regreditur; functio in adulto probabiliter nulla est.