Kongres wiedeński

Kongres wiedeński

  1. Rozpoczęcie kongresu - 1814r. stolica Cesarstwa Austriackiego. Głównym celem było ustanowienie nowego międzynarodowego ładu. Największy wpływ na podejmowane decyzje miało zaledwie kilka osób uczestniczących w obradach. Najważniejszą rolę odgrywali władcy i dyplomaci pochodzący z Wielkiej Brytanii, Rosji, Prus oraz Austrii.
PaństwoPrzedstawicielCel
Wielka Brytaniaminister spraw zagranicznych Robert Stewart Castlereaghzapewnienie równowagi sił w Europie wspierając Prusy (obawiali się wzrostu sił Rosji)
Rosjacar Aleksander I Romanowjako główny zwycięzca; zamierzali poszerzyć własne posiadłości
Prusykról Fryderyk Wilhelm III Hohenzollernosłabienie konkurentów (szczególnie Austria i Saksonia)
Austriacesarz Franciszek I Habsburg,minister spraw zagranicznych Klemens Metternichwzmocnienie pozycji dzięki nabytkom terytorialnym
Francjaminister Charles Talleyrandjako pokonane państwo; ograniczenie strat i odbudowanie dotychczasowego znaczenia w Europie

Powrót Napoleona z Elby - marzec 1815r. - na krótko zakłócił obrady kongresu.

  1. Porządek europejski - system wiedeński - opierał się na zasadach ustanowionych przez mocarstwa. Ich głównym celem było przywrócenie stanu sprzed rewolucji francuskiej. Powrót do dawnych zasad życia społeczno-politycznego nazywaną reakcją bądź dawnym porządkiem [fr. ancien regime]. Postanowienia miały zagwarantować stabilność polityczną w Europie oraz dominację państwom, które ten system stworzyły.

  2. Zasada restauracji [łac. restaurare - odbudować]

  • odtworzenie dawnych granic państw z uwzględnieniem terytorialnych roszczeń zwycięzców
  • starania w celu cofnięcia wszystkich reform wprowadzonych po wybuchu rewolucji francuskiej
  • dążenie do przywrócenia dawnych zasad ustrojowych w tym systemu stanowego i władzy absolutnej monarchów

Mimo starań kół konserwatywnych demokratycznie, wiele zmian było nieodwracalnych.

  1. Zasada legitymizmu [łac. legitimus - prawowity]
  • “władza monarchów eur. jest święta i nienaruszalna, a poddanym nie wolno się jej sprzeciwiać”
  • podważenie rodzącej się zasady suwerenności i występowania przeciwko władzy monarchów

Przyjęte zasady traktowano wybiórczo i nie uznawano konieczności przywrócenia niezależnego Królestwa Polskiego, do którego upadku ówcześnie sami doprowadzili.

  1. Zasada równowagi europejskiej
  • żadne europejskie państwo nie mogło mieć przewagi nad pozostałymi
  • najbardziej zależało na niej Wielkiej Brytanii, która toczyła walkę z Francuską dominacją, kompromis zawarty pomiędzy nimi określano jako koncert mocarstw

3. W Wiedniu podjęto decyzje dotyczące również podziału terytorium poza Europą w celu wzmocnienia państw, które pokonały Francję

4. Zmiany, które zaszły w podporządkowanym w większości przez Napoleona Niemczech

  • zastąpiono podległy Napoleonowi Związek Reński na Związek Niemiecki z Austrią na czele

  • Prusy umocniły swoją pozycję polityczną i zyskały

  • część Saksonii

  • pomorze Przednie

  • Rugię

  • Austria otrzymała nalężace do sprzymierzonej z Francuzami Bawarii

  • Tyrol

  • Salzburg

5. Zmiany, które zaszły w Włoszech

  • Austria zajęła

  • Lombardię

  • Wenecję

  • Dalmację

  • Dynastia Habsburgów panowało również w księstwach

  • Modeny

  • Parmy

  • Toskanii

  • przywrócono władzę papieża w Państwie Kościelnym wraz z Rzymem

  • zlikwidowano utworzone przez Napoleona Królestwo Włoch

  • na południu Italii utworzono Królestwo Obojga Sycylii po berłem Burbonów

  • Dynastia sabaudzka utrzymała władze w Królestwie Sardynii, które obejmowało Piemont i wyspę Sardynię

6. Zmiany, które zaszły w innych obszarach Europy;

  • na terenie dzisiejszej Holandii i Belgii powstało Królestwo Zjednoczonych NIderlandów (dom. rola Holendrów)

  • Francja utraciła wszystkie nabytki z okresu Napoleońskiego, granice wróciły do stanu sprzed 1792r. (było toc elem Brytyjczyków, którzy dążyli do osłabienia Francji)

  • Norwegię przyłączono do Szwajcarii

  • Finlandię przekazano Rosji

  • Szwajcara zachowała integralność oraz otzrymała gwarancję wieczystej neutralności mimo działań Austrii w celu uniezależnienia państwa

  • Ziemie Księstwa Warszawskiego znalazły się pod obcymi rządami;

  • Władców Rosji

  • Mazowsze

  • Podlasie

  • Lubelszczyzna

  • część Małopolski, Kujaw i Wielkopolski

  • Władców Prus

  • część Kujaw

  • Wielkopolski

  • ziemia Chełmińska

  • Kraków jako jedyny pozostał wolnym miastem pozostałym pod kontrolą wszystkich trzech zaborców

  • zlikwidowano Wolne Miasto Gdańsk, a jego teren włączono do Prus

7. Po zakończeniu kongresu w wrześniu 1815r Rosja, Prusy oraz Austria nawiązały w Paryżu Święte Przymierze. Inicjatywę tą rozpoczął car Aleksander I chcący utrzymać porządek ustalony w Wiedniu.

Celem sojuszu było przeciwdziałanie powstaniom narodowym i rewolucjom społ. w Europie oraz utrzymanie władzy monarchów. [władza monarchów daną od Boga - Świętą). Odwoływano się w ten sposób w wybiórczo do wiary chrześcijańskiej by móc za ich pomocą uzasadnić swoją władze.

Wkrótce do przymierza dołączyły wszystkie znaczące państwa Europy poza niezaproszoną, muzułmańską Turcją oraz Wielką Brytanią niechętną do zobowiązań na tym kontynencie.

Święte Przymierze stało się politycznym i militarnym gwarantem trwałości postanowień kongresu wiedeńskiego. System ten okazał się skuteczny i przetrwał aż do wybuchu I Wojny Światowej w 1914r.