Kongres wiedeński
Kongres wiedeński
- Rozpoczęcie kongresu - 1814r. stolica Cesarstwa Austriackiego. Głównym celem było ustanowienie nowego międzynarodowego ładu. Największy wpływ na podejmowane decyzje miało zaledwie kilka osób uczestniczących w obradach. Najważniejszą rolę odgrywali władcy i dyplomaci pochodzący z Wielkiej Brytanii, Rosji, Prus oraz Austrii.
| Państwo | Przedstawiciel | Cel |
|---|---|---|
| Wielka Brytania | minister spraw zagranicznych Robert Stewart Castlereagh | zapewnienie równowagi sił w Europie wspierając Prusy (obawiali się wzrostu sił Rosji) |
| Rosja | car Aleksander I Romanow | jako główny zwycięzca; zamierzali poszerzyć własne posiadłości |
| Prusy | król Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern | osłabienie konkurentów (szczególnie Austria i Saksonia) |
| Austria | cesarz Franciszek I Habsburg,minister spraw zagranicznych Klemens Metternich | wzmocnienie pozycji dzięki nabytkom terytorialnym |
| Francja | minister Charles Talleyrand | jako pokonane państwo; ograniczenie strat i odbudowanie dotychczasowego znaczenia w Europie |
Powrót Napoleona z Elby - marzec 1815r. - na krótko zakłócił obrady kongresu.
Porządek europejski - system wiedeński - opierał się na zasadach ustanowionych przez mocarstwa. Ich głównym celem było przywrócenie stanu sprzed rewolucji francuskiej. Powrót do dawnych zasad życia społeczno-politycznego nazywaną reakcją bądź dawnym porządkiem [fr. ancien regime]. Postanowienia miały zagwarantować stabilność polityczną w Europie oraz dominację państwom, które ten system stworzyły.
Zasada restauracji [łac. restaurare - odbudować]
- odtworzenie dawnych granic państw z uwzględnieniem terytorialnych roszczeń zwycięzców
- starania w celu cofnięcia wszystkich reform wprowadzonych po wybuchu rewolucji francuskiej
- dążenie do przywrócenia dawnych zasad ustrojowych w tym systemu stanowego i władzy absolutnej monarchów
Mimo starań kół konserwatywnych demokratycznie, wiele zmian było nieodwracalnych.
- Zasada legitymizmu [łac. legitimus - prawowity]
- “władza monarchów eur. jest święta i nienaruszalna, a poddanym nie wolno się jej sprzeciwiać”
- podważenie rodzącej się zasady suwerenności i występowania przeciwko władzy monarchów
Przyjęte zasady traktowano wybiórczo i nie uznawano konieczności przywrócenia niezależnego Królestwa Polskiego, do którego upadku ówcześnie sami doprowadzili.
- Zasada równowagi europejskiej
- żadne europejskie państwo nie mogło mieć przewagi nad pozostałymi
- najbardziej zależało na niej Wielkiej Brytanii, która toczyła walkę z Francuską dominacją, kompromis zawarty pomiędzy nimi określano jako koncert mocarstw
3. W Wiedniu podjęto decyzje dotyczące również podziału terytorium poza Europą w celu wzmocnienia państw, które pokonały Francję
4. Zmiany, które zaszły w podporządkowanym w większości przez Napoleona Niemczech
zastąpiono podległy Napoleonowi Związek Reński na Związek Niemiecki z Austrią na czele
Prusy umocniły swoją pozycję polityczną i zyskały
część Saksonii
pomorze Przednie
Rugię
Austria otrzymała nalężace do sprzymierzonej z Francuzami Bawarii
Tyrol
Salzburg
5. Zmiany, które zaszły w Włoszech
Austria zajęła
Lombardię
Wenecję
Dalmację
Dynastia Habsburgów panowało również w księstwach
Modeny
Parmy
Toskanii
przywrócono władzę papieża w Państwie Kościelnym wraz z Rzymem
zlikwidowano utworzone przez Napoleona Królestwo Włoch
na południu Italii utworzono Królestwo Obojga Sycylii po berłem Burbonów
Dynastia sabaudzka utrzymała władze w Królestwie Sardynii, które obejmowało Piemont i wyspę Sardynię
6. Zmiany, które zaszły w innych obszarach Europy;
na terenie dzisiejszej Holandii i Belgii powstało Królestwo Zjednoczonych NIderlandów (dom. rola Holendrów)
Francja utraciła wszystkie nabytki z okresu Napoleońskiego, granice wróciły do stanu sprzed 1792r. (było toc elem Brytyjczyków, którzy dążyli do osłabienia Francji)
Norwegię przyłączono do Szwajcarii
Finlandię przekazano Rosji
Szwajcara zachowała integralność oraz otzrymała gwarancję wieczystej neutralności mimo działań Austrii w celu uniezależnienia państwa
Ziemie Księstwa Warszawskiego znalazły się pod obcymi rządami;
Władców Rosji
Mazowsze
Podlasie
Lubelszczyzna
część Małopolski, Kujaw i Wielkopolski
Władców Prus
część Kujaw
Wielkopolski
ziemia Chełmińska
Kraków jako jedyny pozostał wolnym miastem pozostałym pod kontrolą wszystkich trzech zaborców
zlikwidowano Wolne Miasto Gdańsk, a jego teren włączono do Prus
7. Po zakończeniu kongresu w wrześniu 1815r Rosja, Prusy oraz Austria nawiązały w Paryżu Święte Przymierze. Inicjatywę tą rozpoczął car Aleksander I chcący utrzymać porządek ustalony w Wiedniu.
Celem sojuszu było przeciwdziałanie powstaniom narodowym i rewolucjom społ. w Europie oraz utrzymanie władzy monarchów. [władza monarchów daną od Boga - Świętą). Odwoływano się w ten sposób w wybiórczo do wiary chrześcijańskiej by móc za ich pomocą uzasadnić swoją władze.
Wkrótce do przymierza dołączyły wszystkie znaczące państwa Europy poza niezaproszoną, muzułmańską Turcją oraz Wielką Brytanią niechętną do zobowiązań na tym kontynencie.
Święte Przymierze stało się politycznym i militarnym gwarantem trwałości postanowień kongresu wiedeńskiego. System ten okazał się skuteczny i przetrwał aż do wybuchu I Wojny Światowej w 1914r.