FIL Reviewer

PAGBASA AT PAGSULAT SA IBA'T IBANG DISIPLINA


MODYUL 1: ANG WIKA

SA PAMBANSANG kPAGKAKAKILANLAN

Aralin 1 : BATAS PANGWIKA

“Sinumang hindi sumunod sa batas na pinaiiral ng lipunan at sa batas ng maylikha ng sanglibutan ay tuluyang igugupo sa kasamaan”.

  • ANONYMOUS


2 BATAS SA LIPUNAN

BATAS DIBINO

ay ang diyos mismo ang syang gumawa at nagtakda nito

BATAS NG TAO

ito yaong inilagda ng tao upang maging panuntunan nya sa pakikipag-kapwa.

KWF - KOMISYON SA WIKANG FILIPINO

KWP - KAGAWARAN NG WIKANG PAMABANSA

Ang pagpapaunlad ng bayan ay nakasalalay sa pagpapaunlad ng wika.

  • FERDINAND MARCOS

Ang wika ay isang mahalagang tulay upang pagbuklurin ang ating bayan.

FILIPINO ang wikang pambansa ayon sa Konstitusyon ng Pilipinas 1987 artikulo 14 - sek 6.\

Ang FILIPINO ay ang katutubong wika na ginagamit sa pilipinas bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo.

ARALIN 2: ANG PAG UNLAD NG WIKA

  • DR. JOSE RIZAL

  • “Inyong nalimutan na habang pinananatili ang sariling wika, napapangalagaan ang kaligtasan ng kanyang kalayaan”

  • EDWARD SAPIR

  • Ang wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahatid ng kaisipan, damdamin, at mithiin.

  • PILOSOPO NG FRANKFURT SCHOOL

  • Wika ay nagsisilbing instrumento ng pagkontrol sa kamay ng mga may kapangyarihan.

  • Batay sa TEORYA ni AVRAM NOAM CHOMSKY

  • Lahat ng tao ay may LANGUAGE ACQUISITION DEVICE (LAD)

  • Ayon rin sa kanya “everyone is born with universal grammar in the brain”.

  • BAYANI MENDOZA DE LEON

  • ang nagkwento tungkol sa dalawang makabayan na pinatay ng mga hapon dahil sa sinulat na salitikan ng wikang pambansa.

  • “BATHALA IN OUR BRAIN”

.

  • AURELIO ALVERO (MAGTANGGOL ASA) at JOSE SEVILLA (1940).

  • Sumulat ng Salitikan ng Wikang Pambansa.

  • GUILLERMO TOLENTINO

  • Naglimbag ng kanyang aklat na baybayin A SYLLABARY.

  • Ang bawat karakter ng bathala:

  • Ba = babae

  • La = lalaki

  • Ta = hitsura ng sinaunang martilyo.

  • DR. ISAGANI CRUZ

  • Hindi nagbabago ang texting

  • Ang kanyang artikulong may pamagat na Txtng Blng Txto Malay XVII (1) noong AGOSTO 2002, ipinaliwanag na walang pinagkaiba ang texting sa speed writing ng england.

  • SANTIAGO

  • Ang alin mang wika na hindi nanghihiram ay patungo sa pagkamatay.

Ang TAGALOG, PILIPINO AT FILIPINO ay hindi magkakaibang wika.

Ito ay Baryasyon lamang ng MUTUALLY INTELLIGIBLE.


ANG PAGKAKAIBA NG TAGALOG, PILIPINO AT FILIPINO:

TAGALOG

  • Naging batayan ng wikang pamabansa noong 1937 sa bisa ng kautusang blg. 134.

  • sinasalita ng wika ng mga etnikong grupo sa bansa.

  • Itinuturing na dayalekto sa pilipinas.

PILIPINO

  • Taong 1959, JOSE ROMERO blg. 7 tutukuyin ang wikang pambansa ang salitang pilipino ang siyang gagamitin.

  • Mono Language lamang.

FILIPINO

  • Ang pambansang Lingua Franca ng Pilipinas.

ISTANDARDISASYON NG WIKANG FILIPINO

  • ayon kay PAZ (1995) may 2 mapagpipiliang istandard ng wika.

  1. Wika at Dayalekto

  2. Wikang sumasalamin sa iba’t-ibang katutubong pangwika.

  • tiniyak ni CUBAR (1985) Instandisadong wika ay malapit sa WIKANG PANSULAT.

MODERNISASYON NG WIKA

  • Ayon kay ALMARIO (1997)

  • Mulang Tagalog hanggang FiliPINO, pinagugatang konsepto ng katagalugan ni Andres Bonifacio.

  • CUBAR (1995) ayon sa kanya ginagamit dapat ang wika bilang Wikang Panturo.

INTELEKTWALISASYON NG WIKANG FILIPINO

  • Binigyang tuon nina CATACATACA at ESPIRITU (2005).

  • Ang intelektalisasyon ay hangaring ganap na magamit bilang wika ang pagkatuto at iskolarling talakayan.

ARALIN 3: TUNGKULING PANGWIKA

  • BENIGNO AQUINO JR.

  • Magiging matuwid ang pagkatuto kung ang wikang FILIPINO ay ganap na intelektwalisado.

  • JAMES DEE VALENTINE

  • Ang wika ang pagkain ng utak.

  • ARCHIBALD A. HILL

  • Sa kanyang papel na WHAT IS LANGUAGE, ang wika ang pangunahin at pinaka elaboreyt na anyo ng simbolikong gawaing pantao.

  • BELBEZ ET, AL (2003)

  • Tinukoy ang ilang TUNGKULING PANGWIKA;

  1. Tungkuling gampanan ang mga obligasyong sosyal.

  2. Kakayang makipagpalitan ng kabatiran.

  3. Tungkuling makaimpluwensiya ng kapwa.

  4. Tungkuling tumugon sa pangaraw-araw na pangangailangan.

  5. Tungkuling panglatauhan.

  • Batay sa Chart ni GORDON WELLS ipinakita ang tungkulin ng wika sa tao;

Pagkontrol sa Kilos o gawi ng iba

  • Pakikiusap, paguutos, pagmumungkahi, pagbibigay-babala, pagtanggi, pagpupunyagi.

Pagbabahagi ng damdamin.

  • Pakikiramay, pagsalungat, paglibak, paninisi

Pagbibigay o pagkuha ng impormasyon.

  • Pag-uulat, pagpapaliwanag, pagtutukoy, pagtatanong, pagsagot.

Pagpapanatili sa pakikipagkapwa at pagkakaroon ng interaksyon sa kapwa.

  • Pagbati, pagbibiro, pagpapasalamat, paghingi ng paumanhin.

Pangrap/Paglikha.

  • Pagkukwento, pagsasadula, paghula.

ARALIN 4: PAGPLAPLANONG PANGWIKA

  • MANUEL L. QUEZON

“Walang bansa ang nagiging malaya at maunlad na hindi gumagamit ng sariling wika”

  • Batay sa KONSTITUSYON NG PILIPINAS 1987, mahalagang probisyon ang pagpapaunlad o debelopment ng wikang pambansa.

  • Nilikha ang KOMISYON SA WIKANG FILIPINO (KWF) sa bisa ng seksyon 14 ng REPUBLIC ACT No. 7104.

  • Ayon sa LINGGWISTA, pagpaplanong pangwika ang twag sa pormal at organisadong paghahanap at paghahanay ng iba't-ibang kalutusan pangwika.

  • ALMARIO (2008), Punong Komisyoner (2013) ng KWF

  • mas mabuting magsimula sa itaas, pababa.

  • ALMARIO (2008)

  • na may suliraning sa nabanggit na domeyn, ang pagtanggap at pagpapatanggap.

  • SIBAYAN SA BRIGHAM AT CASTILLO (1999)

  • sa programang pagpapaunlad ng Filipino bilang bahagi ng pagpaplanong pangwika.

  • EASTMAN (1982) sa aklat na ARROGANTE et. al.

may sampung kategorya sa istandardisasyon ng wika.

INDIGENOUS LANGUAGE

  • wikang sinasalita ng mga sinaunang tao.

LINGUA FRANCA

  • wikang ginagamit ng mga taong may magkaibang unang wika.

MOTHER TONGUE

  • wikang naakwayr mula sa pagkabata.

NATIONAL LANGUAGE

  • wikang ginagamit sa pulitika, sosyal at kultural

OFFICIAL LANGUAGE

  • wikang ginagamit sa transaksyong pampamahalaan.

PIDGIN

  • nabuo sa pamamagitan ng paghalo-halo ng wika.

REGIONAL LANGUAGE

  • komong wika na ginagamit ng mga taong may magkaibang wikang pinagmulan.

SECOND LANGUAGE

  • wikang natutunan bilang karagdagang sa unang wika.

VERNACULAR LANGUAGE

  • wikang nisang sosyal na grupo na nadomina ng iba pang wika.

WORLD LANGUAGE

  • wikang ginagamit sa malawak na saklaw ng mundo.

Naipatupad ang mga patakarang pangwika, ito ay mula sa bilinggwal ng 1974 at 1987 hanggang Mother Based Multilingual Language Education ng 2009.

  • SIBAYAN sa BRIGHAM at CASTILLO (1999)

  • na kung ang wika ay ginagamit lamang sa loob ng silid-aralan. ang wika at motibasyon sa pagpapaunlad ng wika ay bababa.

  • ALMARIO SA IBARRA

  • Kailangang humarap ng wikang pambansa sa laban ng ingles.

  • MICLAT SA CONSTANTINO (2005).

  • hindi naman nababatay ang kaalamn sa Ingles.

  • KARTILYA ng WIKANG FILIPINO

  • bilang wika ng edukasyon/primer on the Filipino Language as language of education (2009).

  • MICLAT SA CONSTANTINO (2005).

  • lilitaw ang hamon kung kakayanin ng wikang Filipino na magtungo at makinabang sa globalisasyon.

  • ALMARIO SA ZAFRA (2008).

  • gamitin ang wikang pambansa sa lahat ng sektor ng kapangyarihan.

  • SALAZAR (2002)

  • may sistemang close circuit ang taong nag-uusap lamang sa sarili at sa isa't isa.

MODYUL 2: ANG PAG-UNLAD NG WIKA.

ARALIN 1: KAHULUGAN AT KAHALAGAHAN NG PAGBASA

  • MANUEL L. QUEZON (M.L.Q.)

  • “ Ang pagbasa nang walang nauunawaan ay katulad sa kumain na hindi natunawan”

  • ATANACIO, LINGAT, AT MORALES (2009)

  • ang pagbasa ay hindi lamang ginagamitan ng mata o paningin,maaari ring pandama tulad ng ginagawa ng mga bulag na gumagamit ng braile.

  • pagaaral ng bata isa ang pagbabasa sa pinakamahalagang bagay na dapat niyang matutunan sa simula pa lamang.

  • DR. JOSE RIZAL

  • sa kasipagan sa pagba- basa. Nakamit ni Dr. Jose Rizal ang tagumpay at karunungan dahil sa sipag at tyaga sa pag babasa.

  • ANDRES BONIFACIO

  • Ang mapanuring pagbasa ay hindi lamang nagbibigay kahulugan bagkus tumatarok sa mensaheng nais ipabatid ng sumulat sa pamamgitan ng pagunawa sa mga pahiwatig, simbolismo, pananaw at gamit ng mga salita.

ARALIN 2: MGA TEORYA

NG PAGBASA

  • J.A. ABUNDA.

  • “ Ang lahat ng kaalaman at kasanayan ay bunga ng intelektwal na pangangailangan ng tao”

Teoryang Iskima

  • ito ay maayos na nakatala sa isipan o memorya ang lahat ng ating natutunan

  • nakakatulong sa pagdaragdag pa ng mga kaalaman sa dati na niyang natutunan.


Interaktibong Proseso Ng Pagbasa

  • nagbibigay ng sarili nyang pananaw o pang-unawa batay sa nakalahad sa tekstong kanyang binasa.

Metakognitib Na Pagbasa

  • Ayon kay Jocson ito ay proseso ng pakakkilanlan.

May 3 elemento

a. paglinang ng plano

b. pagmomonitor at

c. pagtasa sa plano

Teoryang Bottom-Up

  • Mambabasa tungo sa teksto

  • gumagamit ng “pyramid” upang ipamalas ang ginagawang pag-unawa.

Teoryang Top-Down

  • Teksto tungo sa mambabasa.

ARALIN 3: IBA’T IBANG

PARAAN O URI NG PAGBASA.

1.Iskanning (Scanning)

  • ito ay paraan ng pagbasa na mabilisan upang makuha kaagad ang mga impormasyong kailangan.

2.Iskimming

  • ito ay isinasagawa rin ng mabilisan at masaklaw upang makuha ang kaispan o ideyang kailangan.

3.Pribyuwing

  • ito ay pagbasa nang buo at ganap na hindi muna kinukuha ang pagpapakahulugan sa nilalaman bagkus ay tinitingnan at iniisa-isa ang mga detalye kung saan makakagawa sya ng pangkalahatang pagkaunawa.

4.Kaswal

  • ito ay pagbasa ng magaan at ginagawa lamang hindi upang maka- kuha ng mga kailangang impormasyon,magpakahulugan o magsuri mana- pay upang magpalipas ng oras habang naghihintay o walang magawa.

5.Pagbasang Pang-Impormasyon.

upang makakalap ng mga tiyak na impor- masyon na kailangan sa araw-araw.

6.Matiim na pagbasa

Ito ay masusi,malalim at maingat na pagbasa upang lubos na maunawaan ang mga impormasyon ng mambabasa.

7.Muling pagbasa

ginagawa ito upang lubos na maunawaan ang mga kaisipang nais ihatid ng manunulat sa mga mambabasa.

8.Pagtatala

  • dito gumagamit ang mambabasa ng talaan ng mga datos o impormasyong mahalaga na kailangang makuha ng mambabasa.

ARALIN 4: PROSESO AT DIMENSYON SA PAGBASA.

  • William Gray, (1950)

  • kinilalang “ama ng pagbasa”.

APAT NA PROSESO NG PAGBASA.

1.Persepsyon

  • kinikilala ng bumabasa ang mga nakalimbag na simbolo.

2.Komprehensyon

  • pag-unawa ng mga ideya

3.Aplikasyon o Reaksyon

  • pagpapasya at pagpapahalaga batay sa natutunan sa pagbasa.

4.Integrasyon

  • pag-uugnay sa binabasang teksto.

DIMENSYON SA PAGBASA

  • Isa sa makrong kasanayan ang pagbasa kaya naman mahalagang maunawaan ng mga mambabasa ang kasanayan ng gawaing ito.

1.Literal na pag-unawa

  • nakabatay sa sariling pagpapakahulugan ng mambabasa sa nakalimbag na teksto.

2.Pagbibigay kahulugan

  • pagbibigay ng hinuha upang maipaliwanag ang mga di -lantad na ideyang nakapaloob sa teksto.

3.Mapanuring pagbasa

  • nangangailangan ng masusing pagsusuri sa binasang teksto upang makapagbigay ng pagpapahalaga ebalwasyon, at paghusga kung ito ay makabuluhan o hindi.

4.Integretibong pagbasa

  • ang mambabasa ay gumagamit ng pag-uugnay sa binabasa ng kanyang mga karanasan upang makapagbigay ng bagong pananaw o perspektiba.

5.Malikhaing pag-unawa

  • pagpapahalaga kung saan may mga aktibidad o gawain ang mga mag-aaral na lalong magpapalalim sa pag-unawa sa tekstong binasa.