Filipino
URI NG PANGNGLAN AYON SA KATANGIAN
Pantangi - tiyak na ngalan ng tao, hayop, pook, at pangyayari.
- Nagsisimula sa malaking titik.
Halimbawa: Kent, McDonalds
Pambalana - karaniwang ngalan ng tao, hayop, lugar, at pangyayari.
- Nagsisimula sa maliit na titik
Halimbawa: pagkain, tao
URI NG PANGNGLAN AYON SA TUNGKULIN
Tahas o Kongkreto - mga pangkaraniwang pangngalang nakikita at nahahawakan.
Halimbawa: isda, puno
Basal o Di Kongkreto - mga pangngalang pangkaraniwang di makikita o mahahawakan, pero nadarama, naiisip, at iba pa.
Halimbawa: saya, galit
Lansakan - tumutukoy sa pangkat ng iisang uri na bagay.
Halimbawa: lahi, pamilya.
GAMIT NG PANGNGALAN
simuno o paksa - ang pinag-uusapan sa pangungusap.
kaganapang pansimuno - kung ang simuno at ang isa pang pangngalan nasa pangunahing tinutukoy ay isa lamang
pamuno - kung ang simuno at isa pang pangngalan nasa bahagi ng paksa ay iisa lamang.
pantawag - kung ang pangngalan ay tinatawag.
layon ng pandiwa - kung ang pangngalan ay tumatanggap ng kilos at kasunod ng pandiwa.
layon ng pang-ukol - kung ang pangngalan ay pinaglalaanan ng kilos at kasunod ng pang-ukol
MGA HALIMBAWA (mga nakacaps ang mga highlighted na salita)
simuno - AKO ay matalino.
kaganapang pansimuno - si Kent ay MATALINO.
pamuno - ang matalino na bata, si Kent ay isang MASIPAG na bata din.
Pantawag - SIGE na, umuwi ka na
Layon ng pandiwa - Naglinis ng MABILIS si Kent
Layon ng pang-ukol - AYON KAY Kent, ito ay tama.
KAUKULAN NG PANGNGALAN
Palagyo - ang kaukulan ng pangngalan kung ito ay ginagamit bilang : Simuno, kaganapang pansimuno, pamuno, at pantawag
Palayon - ang kaukulan ng pangngalan kung ito ay ginagamit bilang : layon ng pandiwa at layon ng pang-ukol
Paari - ang kaukulan ng pangngalan kung ang pangalawang pangngalan ay nagpapakita ng pamamay-ari.
PANGHALIP AT ANG URI NITO
panghalip - salita o katagang panghalili sa pangngalan.
Panao - panghalili sa ngalan ng tao
Halimbawa: ako, kami, ikaw
Pamatlig - ginagamit sa pagtuturo ng pangngalan.
Halimbawa:
Pronominal: ito, nito, dito, iyan, niyan, diyan, iyon, noon, doon
Pantawag-Pansin- eto/heto, ayun/hayun, ayan/hayan
Patulad - ganito, ganiyan o ganyan, ganoon/gayon
Panaklaw - sumasakalw sa kaisahan, dami, o kalahatang tinutukoy.
Halimbawa: balana, lahat
Pananong - mga salitang gumagamit sa pagtatanong.
Halimbawa
: sino, sino-sino, kanino, kani-kanino, ano, ano-ano, alin, alin-alin