AZ_Maye və qazların mexanikası_M.H_(2123a)_2024-2025-2

Question 1

• bərabərliyində nə ifadə edir? Temperatur qradiyentinin modulunu

Question 2

• bərabərliyində nə ifadə edir? Nisbi burulğan

Question 3

• - ifadəsində ΔQ nəyi göstərir? Elementar həcmi

Question 4

• - ifadəsi nəyi göstərir? Kəsilməzlik tənliyini

Question 5

• - ifadəsi nəyi göstərir? Qradient

Question 6

• - ifadəsi nəyi göstərir? Hərəkət tənliyini

Question 7

• Adiabatik proses nədir? Ətraf mühitlə istilik mübadiləsi olmadan baş verən temperatur dəyişmələri

Question 8

• Adiabatik prosesləri necə başa düşmək olar? Quru adiabat boyunca havanın temperaturunun ətraf mühitlə istilik mübadiləsi olmadan dəyişməsi

Question 9

• Adveksiya dumalarını başqa cür necə adlandırmaq olar? Gətirmə dumanları

Question 10

• Advektiv dumanlar isti adveksiyadan sonra hansı dəyişikliyə məruz qalırlar? Dağılırlar

Question 11

• Advektiv dumanların proqnoz metodunu göstərin: Koşalenko metodu

Question 12

• Antisiklon nədir? Mərkəzində yüksək təzyiq olan qapalı izobarlar sahəsi

Question 13

• Antisiklonlarda hansı hava şəraiti üstünlük təşkil edir? Açıq hava, yayda isti, qışda soyuq

Question 14

• Antisiklonlar neçə inkişaf mərhələsini keçirlər? 3

Question 15

• Antisiklonların ikinci inkişaf mərhələsi necə adlanır? Maksimal inkişaf etmiş antisiklon

Question 16

• Aparıcı axın qaydası ilk dəfə kim tərəfindən irəli sürülmüşdür? A.P.Poloxov

Question 17

• Aparıcı axın qaydasına görə barik mərkəzlərin köçürülməsi zamanı hansı izobarik səthlər əsas götürülür? MT500, MT700

Question 18

• Aparıcı axın qaydası üzrə hesablamalar hansı tənliklər vasitəsilə aparılır?

Question 19

• Aparıcı axın qaydasına görə siklonların şərq, antisiklonların qərb hissələrində hündürlüyə görə küləyin istiqaməti necə dəyişir? Küləyin istiqaməti hündürlük artdıqca sağa, sonra isə azalmaqla, sola meyl edir

Question 20

• Aparıcı axın qaydasına görə barik mərkəzlərin köçürülməsi zamanı hansı əmsallardan istifadə edilir? MT700 0,7-0,8; MT500 0,5-0,6

Question 21

• Aparıcı axın qaydasına görə siklonların qərb, antisiklonların şərq hissələrində hündürlüyə görə küləyin istiqaməti necə dəyişir? Küləyin istiqaməti hündürlük artdıqca sola meyl edir

Question 22

• Aşağıdakı parametrlərdən hansı vektorial kəmiyyətdir? Külək

Question 23

• Aramsız yağışlar hansı bulud sistemləri ilə əlaqədardır? As-Ns

Question 24

• Arktik atmosfer cəbhələri hansı cəbhələri bir-birindən ayırırlar? Arktik havanı mülayim havadan

Question 25

• Aşağıdakı şərtlərdən hansında siklon (antisiklon) yaxın zaman ərzində öz intensivliyini dəyişməz? Barik tendensiyanın kəmiyyətinin sabit saxlanması

Question 26

• Aşağıdakı şəraitlərdən hansında advektiv dumanları gözləmək olar? Yer səthində şeh nöqtəsi temperaturunun çatışmazlığı böyük olmamalıdır

Question 27

• Aşağıdakı şərtlərdən hansında antisiklonların regenerasiyası baş verə bilər? Son inkişaf mərhələsinə çatmış antisiklonun azhərəkətli köhnə antisiklonla birləşməsi

Question 28

• Aşağıdakı şərtlərdən hansında siklonların regenerasiyası baş verə bilər? Mövcud siklon sisteminə yeni əsas cəbhələr daxil olduqda

Question 29

• Aşağıdakılardan hansı atmosferin dayanıqlı stratifikasiya halını göstərir? Arximed qüvvəsi şaquli hərəkətləri əngəlləyəcək və hissəcik tədricən öz əvvəlki səviyyəsinə qayıdacaq

Question 30

• Aşağıdakılardan hansı atmosferin dayanıqsız stratifikasiya halını göstərir? Qalxan hissəcik Arximed qüvvəsinin təsiri ilə daha böyük təkanla yüksəkliyə qalxır

Question 31

• Aşağıdakılardan hansı divergensiya tənliyini ifadə edir?

Question 32

• Aşağıdakılardan hansı həqiqi qüvvələrdir? Yerin cazibə qüvvəsi, sürtünmə qüvvəsi

Question 33

• Aşağıdakılardan hansı ideal qazın hal tənliyidir?

Question 34

• Aşağıdakılardan hansı inersion (yalançı) qüvvələrdir? Koriolis qüvvəsi, mərkəzdənqaçma qüvvəsi

Question 35

• Aşağıdakılardan hansı konveksiyanın növlərinə aiddir? Məcburi, termik

Question 36

• Aşağıdakılardan hansı konveksiyanın növlərinə aiddir? Məcburi, termik

Question 37

• Aşağıdakılardan hansı mayenin hərəkət və sükunət qanunlarını öyrənən elmdir? Hidravlika

Question 38

• Aşağıdakılardan hansı mütləq burulğanı təsvir edir?

Question 39

• Aşağıdakılardan hansı mütləq burulğanın saxlanma qanununu ifadə edir?

Question 40

• Aşağıdakılardan hansı qravitasiya dalğalarını xarakterizə edir? Barik qradiyent qüvvəsinın şaqul boyu toplananları ilə ağırlıq qüvvəsi arasında tarazlığın pozulmasından yaranır

Question 41

• Aşağıdakılardan hansı Rossbi dalğalarını xarakterizə edir? Qərb küləklərində barik qradiyent ilə Koriolis qüvvəsi toplananları arasında tarazlığın pozulmasından yaranır

Question 42

• Aşağıdakılardan hansı şaquli hərəkətlərin növlərinə aiddir? konvektiv, qalxan sürüşmələr, dinamik turbulentlik, dalğavari hərəkətlər

Question 43

• Aşağıdakılardan hansı səs dalğalarını xarakterizə edir? Barik qradiyent qüvvəsinin toplananlarının tarazlığının pozulması və bərpası nəticəsində yaranır

Question 44

• Atmosfer cəbhələri hansı hava xəritələrində çəkilirlər? AT850

Question 45

• Atmosfer cəbhəsinin yerdəyişmə sürəti hansı tənlik vasitəsilə hesablanır?

Question 46

• Atmosfer dalğalarının neçə növü vardır? 3

Question 47

• Atmosferdə lokal termodinamik tarazlığın dayanıqlılıq şərti üçün nədən istifadə olunur? Temperaturun şaquli qradiyenti və potensial temperaturdan

Question 48

• Atmosferdə mövcud olan orta və ya divergensiyasız olan təbəqədə divergensiyanın qiyməti neçəyə bərabər olur? D=0

Question 49

• Atmosferin ümumi dövranının əsas elementlərindən biri olan qərb köçürmələri əsasən hansı hündürlükdə baş verir? 6-11 km və daha yuxarı hündürlükdə

Question 50

• Barik qradiyent qüvvəsini aşağıdakılardan hansı ifadə edir? Iki coğrafi nöqtə arasındakı təzyiq fərqlərinin həmin nöqtələr arasındakı məsafəyə nisbətinə

Question 51

• Atmosferin yerlə birlikdə fırlanma hərəkətinin cəmi necə adlanır? Mütləq burulğan

Question 52

• Barik qradiyent nəyə deyilir? Iki coğrafi nöqtə arasındakı təzyiq fərqlərinin həmin nöqtələr arasındakı məsafəyə nisbətinə

Question 53

• Barik qradiyent qüvvəsinın şaqul boyu toplananları ilə ağırlıq qüvvəsi arasında tarazlığın pozulmasından yaranan atmosfer hadisəsi hansıdır? Qravitasiya dalğaları

Question 54

• Barik qradiyent qüvvəsinin toplananlarının tarazlığının pozulması və bərpası nəticəsində əmələ gələn atmosfer hadisəsi hansıdır? Səs dalğaları

Question 55

• Barik sistemlərin yerdəyişməsi və evolyusiyası dedikdə ümumi olaraq nə başa düşülür? Ekstropolyasiya

Question 56

• Barik tendensiya nəyi xarakterizə edir? Atmosfer təzyiqinin son 3 saat ərzində dəyişməsini

Question 57

• Barik tendensiyaya görə verilən proqnoz necə adlanır? Statistik proqnoz

Question 58

• Boqatkin üsulu ilə yer səthində küləyin sürətinin proqnozu hansı tənlik vasitəsilə həll edilir?

Question 59

• Buludlar nəyin nəticəsində yaranırlar? Kondensasiya və sublimasiya nəticəsində

Question 60

• Böyük sürətə malik olan küləklər yerüstü inversiya qatına necə təsir göstərir? Yerüstü inversiya qatını dağıdır

Question 61

• Buludlar nəyin nəticəsində yaranırlar? Kondensasiya və sublimasiya nəticəsində

Question 62

• Bunlardan hansı Boyl-Mariot qanununu izah edir? Izotermik proseslərdə qazların özlərini necə aparması

Question 63

• burada kəmiyyəti nəyi ifadə edir? əyrilik radiusunu

Question 64

• burada, r kəmiyyəti nəyi ifadə edir? elementar kütləni

Question 65

• Bütöv mühit üçün hərəkət tənliyi hansıdır?

Question 66

• Bütöv mühit dedikdə nə başa düşülür? 100 km-ə qədər atmosferin bütün kütləsi

Question 67

• Buxarlanma dumanları yaranan zaman havanın nisbi rütubətliyi necə olmalıdır? R≥70%

Question 68

• Bərabər temperatur dəyişmələri nöqtələrini birləşdirən xəttlərə nə deyilir? Izallotermlər

Question 69

• bərabərliyi nəyi ifadə edir? Geostrofik küləyin modulunu

Question 70

• kəmiyyəti nəyi ifadə edir? Rossbi parametrini

Question 71

• bərabərliyində nəyi ifadə edir? Fəzada sürət vektorunun divergensiyasını

Question 72

• nəyi ifadə edir? Temperatur qradiyentinin modulunu

Question 73

• Çiskin yağıntılar hansı barik sistemlərdə müşahidə edilirlər? Siklonların isti bölməsində

Question 74

• Çiskin yağıntılar hansı buludlardan düşürlər? Laylı və laylı-topa buludlardan

Question 75

• Çiskin yağışların proqnozu necə verilir? 850 hPa-lıq səthdə aparıcı axın qaydası üzrə

Question 76

• Çiskinlərlə əlaqədar olan yağıntı zonalarının hərəkəti nədən asılıdır? Siklonun isti bölməsinin hərəkəti ilə

Question 77

• Cismin hərəkəti zamanı aldığı enerji? Kinetik enerji

Question 78

• Cəbhə xəttindən uzaqlaşdıqca cəbhə səthinin hündürlüyü necə dəyişir ? Cəbhə səthinin hündürlüyü hər 100 km-ə 1 km yüksəlir

Question 79

• Cəbhə ildırımları hansı növlərə bölünür? Okklyuziya, isti və soyuq atmosfer cəbhələri

Question 80

• Cəbhə ərazisində hansı buludlardan zəif aramsız yağıntılar düşür? As buludlarından

Question 81

• Dairəvi izobarları olan siklonlar istiqamətini necə dəyişirlər? Izollobar qradiyenti istiqamətində

Question 82

• Dalğavari hərəkətlər aşağıdakı şərtlətdən hansında daha əlverişlidir? Inversiya və izotermiya təbəqələrinin aşağı və yuxarı təbəqələrində

Question 83

• Daxili enerji nədir? Istilik enerjisinin, maqnit sahəsində yaranan enerji, kimyəvi və atomar enerjilərin cəmi

Question 84

• Daxili qravitasiya dalğalarının dispersiya tənliyi hansı ifadədə düzgündür?

Question 85

• Dayanıqsızlıq enerjisi nəyə deyilir? Vahid hava kütləsinin qalxması zamanı Arximed qüvvəsinin gördüyü işə

Question 86

• Dolu sutkanın hansı hissəsində daha çox gözlənilir? Günün ikinci yarısında

Question 87

• Divergensiya nədir? Hava cərəyanlarının seyrəkləşməsi

Question 88

• Duman əmələgəlmənin temperaturu hansı tənliklə müəyyən edilir?

Question 89

• Elektrik yüklərin elektrostatik sahədə malik olduqları potensial enerji necə adlanır? Elektrik enerjisi

Question 90

• Elektrodinamika nəyi öyrənir? Elektromaqnit sahələri

Question 91

• Elliptik izobarları olan siklonlar istiqamətini necə dəyişirlər? Izallobar qradiyenti ilə ellipsin böyük oxu arasındakı istiqamət üzrə

Question 92

• Fizikanın makroskopik qanunlarını ifadə edən neçə sahəsi var ? 4

Question 93

• formulu nəyi ifadə edir? Barik qradiyent qüvvəsini

Question 94

• Fəzada sürət vektorunun divergensiyasını göstərən ifadə hansıdır?

Question 95

• Fəzanın verilmiş nöqtəsinə havanın axıb gəlməsi və ya axıb getməsi nə ilə əlaqədardır? Həqiqi küləyin divergensiyası ilə

Question 96

• Gecə saatlarında aydın havada havanın temperaturunun aşağı düşməsinin dayanması və yaxud qismən yuxarı qalxmasını nəyin əlaməti hesab etmək mükündür? Su damcılarının kondensasiyasının başlanğıcının

Question 97

• Geostrafik külək mövcud deyil ? ekvatorial zonada

Question 98

• Geopotensial hündürlük nəyə deyilir? Yuxarı qalxan hava hissəciyinin ağırlıq qüvvəsinə qarşı gördüyü işə

Question 99

• Gey-Lüssak qanununu aşağıdakılardan hansı izah edir?

Question 100

• Gənc siklonun əsas xüsusiyyəti nədən ibarət olur? Siklon dərinləşməyə davam edir və bir neçə qapalı izobar sahəsi yaranır

Question 101

• Hansı dumanlara qarışıq dumanlar deyirlər? Advektiv-radiasion dumanları

Question 102

• Hansı hava kütlələri konservativ hava kütlələri adlanır? Öz xüsusiyyətlərini dəyişməyən hava kütlələri

Question 103

• Hansı küləklər daha dayanıqlı struktura malik olurlar? Sürətli küləklər

Question 104

• Hansı qüvvənin təsiri nəticəsində küləklər şimal yarımkürəsində sağa, cənub yarımkürəsində sola meyl edir? Koriolis qüvvəsi

Question 105

• Hava kütlələri dağ aşırımlarını keçdikdə necə dəyişirlər? Hava kütlələri deformasiyaya uğramaqla, istiqamətlərini dəyişirlər

Question 106

• Hava kütlələrinin səth örtüyünün təsiri altında öz xüsusiyyətlərini dəyişməsi prosesi nə adlanir? Transformasiya

Question 107

• Hidravlikanın məqsəd və vəzifələri? Mayenin hərəkət və sükunət qanunlarını öyrənən elmdir

Question 108

• Hissəciklə mühit arasındakı fərqi hansı qanun ifadə edir? Arximed qanunu

Question 109

• Hissəciyin şaquli təcilini ifadə edən bərabərlik hansıdır?

Question 110

• Hissəciklə mühit arasındakı fərqi hansı qanun ifadə edir? Arximed qanunu

Question 111

• - nəyi göstərir? Havanın temperaturunu

Question 112

• - nəyi göstərir? Havanın temperaturunu

Question 113

• td - nəyi göstərir? Yer səthində şeh nöqtəsinin temperaturunu

Question 114

• td0- nəyi göstərir? Yer səthində şeh nöqtəsinin temperaturunu

Question 115

• Həqiqi atmosferdə hissəcik öz enerjisini nə zaman itirir ? Sürtünmə və istilik mübadiləsi nəticəsində

Question 116

• Həqiqi atmosferdə hissəcik öz enerjisini nə zaman itirir ? Sürtünmə və istilik mübadiləsi nəticəsində

Question 117

• Hər hansı səthdə şaquli hərəkətlər hesabına temperaturun dəyişməsi hansı düsturla ifadə olunur?

Question 118

• Ideal qazın hal tənliyi hansıdır?

Question 119

• ifadəsi nəyi göstərir? hissəciyin şaquli təcilini

Question 120

• ifadəsi nəyi göstərir? Laplas operatoru

Question 121

• ifadəsində - nəyi göstərir? mühitin təzyiqini

Question 122

• ifadəsində - nəyi göstərir? Ekvivalent əlavəni

Question 123

• ifadəsində - nəyi göstərir? tenzor gərginliyini

Question 124

• ifadəsində nəyi ifadə edir? quru adiabatik qradiyenti

Question 125

• ifadəsində nəyi ifadə edir? z istiqamətində molekulyar sürtünmənin gücünü

Question 126

• ifadəsində nəyi ifadə edir? Havanın kinematik özlülüyünü

Question 127

• ifadəsində v nəyi ifadə edir? Temperaturun advektiv dəyişməsini

Question 128

• Ildırım hadisələrinin yaranma şəraitinə görə növləri? Kütlədaxili və frontal ( cəbhə xarakterli)

Question 129

• Isti atmosfer cəbhələrində buludların yuxarı sərhəddini hansı tənlik vasitəsilə təyin etmək olar?

Question 130

• Isti atmosfer cəbhələrinin bulud sistemləri hansı ərazini əhatə edir? 800-1000 km

Question 131

• Isti atmosfer cəbhələrinə qarşı hərəkət edən zaman bu cəbhələrin yaxınlaşmasını hansı bulud sistemi xəbər verir? Ci buludları

Question 132

• Istilik enerjisinin, maqnit sahəsində yaranan enerji, kimyəvi və atomar enerjilərin cəmindən yaranan enerji hansıdır? Daxili enerji

Question 133

• Istilik konveksiyası necə yaranır? Yer kürəsinin qeyri-bərabər qızması nəticəsində

Question 134

• Istilik konveksiyasının yaranma səbəbi? Günəş tərəfindən Yer səthinin qeyri-bərabər qizması

Question 135

• Izalloterm nədir? Temperaturun bərabər dəyişmə nöqtələrini birləşdirən səlis əyri xəttə

Question 136

• Izalloterm nədir? Temperaturun bərabər dəyişmə nöqtələrini birləşdirən səlis əyri xəttə

Question 137

• Izohipslər necə çəkilirlər? Eyni geopotensila malik nöqtələri birləşdirən səlis əyri xətt

Question 138

• Izaollohipslər nədir? Geopotensialın bərabər dəyişmələrini birləşdirən səlis əyri xətt

Question 139

• Izobarlar nəyi birləşdirirlər? Eyni təzyiqli nöqtələri

Question 140

• Izohipslərin sıx keçirilməsini əsasən nəyin əlaməti hesab etmək olar? Atmosfer cəbhələrinin keçməsinin

Question 141

• Izotendensiyalar nəyə deyilir? Eyni təzyiq dəyişmələrini birləşdirən xətlərə

Question 142

• Izotermik proseslərdə qazların hərəkətini izah edən qanun hansıdır? Boyl-Mariot

Question 143

• Izotermik proseslərdə qazların necə aparılmasını göstərən qanun hansıdır? Boyl-Mariot

Question 144

• Kinetik enerji nədir? Cismin hərəkəti zamanı aldığı enerji

Question 145

• Konveksiya maksimal inkişaf səviyyəsinə nə vaxt çata bilir? Günortadan sonra

Question 146

• Konveksiya səviyyəsi nəyə deyilir? Qalxan hava axınının yüksələ biləcəyi hündürlüyə deyilir

Question 147

• Konveksiyanın neçə növü mövcuddur? 2

Question 148

• Konvektiv buludluğun miqdarının proqnozu hansı metodla və tənliklə həll edilir? Moşnikov,

Question 149

• Küləklər fəaliyyəti zamanı hansı qüvvələrin təsirinə məruz qalır? Koriolis qüvvəsi, sürtünmə qüvvəsi

Question 150

• Küləklərin konvergensiyası əsasən harada müşahidə olunur? Cəbhə xətti boyunca

Question 151

• Küləyin üfüqi profili dedikdə nə başa düşülür? Verilmiş hündürlükdə küləyin sürət və istiqamətinin marşrut üzrə paylanması

Question 152

• Kütlə miqdarının göstəricisi aşağıdakılardan hansıdır?

Question 153

• Kütlə miqdarının saxlanması qanunu hansı tənliklər vasitəsilə ifadə olunur? Kəsilməzlik və diffuziya tənliyilə

Question 154

• Kütlədaxili ildırımlar hansı növlərə bölünür? Konvektiv, oroqrafik

Question 155

• Kəsilməzlik tənliyini ifadə edən bərabərlik hansıdır?

Question 156

• Kəsilməzlik və diffuziya tənlikləri ilə ifadə olunan qanun? Kütlə miqdarının saxlanması qanunu

Question 157

• Leysan yağıntılarının davamiyyəti necə hesablanır?

Question 158

• Maddi cismə qoyulan qüvvə və onun təcili arasındakı əlaqə hansı qanunu ifadə edir? Nyutonun ikinci qanunu

Question 159

• Maddə miqdarının hər hansı bir zaman ərzində dəyişməsini göstərən ifadə hansıdır?

Question 160

• Maksimal külək sahələri mərkəzlərinin yerdəyişmə proqnozu necə tərtib edilir? Şırnaq axınlarının səciyyəvi nöqtələrinin yerdəyişməsinin proqnozu kimi

Question 161

• Mayedə daxili sürtünmə haqda ilk tənliyi kim vermişdir? Nyuton

Question 162

• Meteoroloji şəraitə görə antisiklonları şərti olaraq neçə zonaya bölmək olar ? 3

Question 163

• Meteoroloji şəraitə görə siklonları şərti olaraq neçə zonaya bölmək olar ? 3

Question 164

• Mexanika nəyi öyrənir? Maddi cisimlərin hərəkətlərini və onlar arasında qarşılıqlı əlaqəni öyrənir

Question 165

• Mövcud antisiklonun yalında yeni antisiklon yarandıqda nə baş verir? Antisiklonların regenerasiyası

Question 166

• Mülayim havanı tropik havadan ayıran atmosfer cəbhələri hansılardır? Qutb cəbhələri

Question 167

• ρɑ - nəyin göstəricisidir? Kütlə miqdarının

Question 168

• Nefanaliz xəritələri hansı meteoroloji amili təhlil etməyə imkan verir? Buludluluğu

Question 169

• Nizamlı şaquli hərəkətlərin sürəti aşağıdakılardan hansıdır? 1-10 m/san

Question 170

• Nizamlı şaquli hərəkətlərin sürəti aşağıdakılardan hansıdır? 1-10 m/san

Question 171

• Nyutonun ikinci qanunundan çıxan nəticə hansıdır? maddi cismə qoyulan qüvvə və onun təcili arasındakı əlaqə

Question 172

• nəyi ifadə edir? Rütubətin advektiv dəyişməsini

Question 173

• nəyi ifadə edir? Tenzor gərginliyini

Question 174

• Okklyuziya cəbhələri necə yaranırlar? Isti və soyuq atmosfer cəbhələri birləşəndə

Question 175

• Optika nəyi öyrənir? Elektromaqnit dalğalarını

Question 176

• Oroqrafiyanın hava kütlələrinə təsiri zamanı dağların təsiri ilə yaranan əlavə sürət toplananı hansı düsturla hesablanır?

Question 177

• Potensial enerji nədir? Hər hansı bir sistemin qüvvə təsiri altına düşən zaman yarandığı enerji

Question 178

• Potensial temperaturun qradiyentinə görə dΘ/dz>dz ifadəsi nəyi bildirir? Hissəciyin dayanıqlı vəziyyətini

Question 179

• Potensial temperaturun qradiyentinə görə dΘ/dz=dz ifadəsi nəyi bildirir? Hissəciyin neytral vəziyyətini

Question 180

• Potensial temperaturun qradiyentinə görə dΘ/dz˂dz ifadəsi nəyi bildirir? Hissəciyin dayanıqsız vəziyyətini

Question 181

• Psevdopotensial temperatur nədir? Hava hissəciklərinin 1000 hPa izobarik səthdə malik olduqları temperatur

Question 182

• Qasırğalar ən çox harada əmələ gəlirlər? Cə