Study Notes on Pedagogical Sciences and Philosophies

GEDRAGSWETENSCHAPPEN

1. HISTORISCHE PEDAGOGISCHE VISIES

  • Opvoeding in het verleden vaak negatief gekarakteriseerd:

    • Te strenge aanpak.*

    • Te weinig aandacht voor ontwikkeling.

    • Geen kans krijgen om kind te zijn.

  • Onderwijs was vroegtijdig voor arme kinderen, terwijl rijke gezinnen onderwijs genoten.

  • De vragen over de juiste manier van opvoeden hebben invloed op de huidige pedagogiek.

  • Filozofen en denkers hebben hedendaagse ideeën over opvoeden beïnvloed.

1.1. CONFUCIUS

  • Confucius (Kong Fuzi) (551-470 v.C.): Chinese filosoof.

    • Begon als ambtenaar, startte een school en werd minister van justitie.

    • Reisde doorheen China.

    • Leer van Confucius werd in de tweede eeuw v.C. een staatsideologie.
      .

  • Context van Confucius:

    • China vertoonde chaos en anarchie.

    • Confucius wilde orde en rechtvaardigheid herstellen.

  • Belang:

    • Orde in persoonlijk leven vs. Maatschappelijke harmonie.

    • Vaste gebruiken, rituelen, omgangsvormen (liefde, respect).

  • Moraalonderwijs:

    • Leer hoe mensen zich in dagelijkse situaties moeten gedragen.

  • Leraar als voorbeeld:

    • Moet leerlingen liefhebben en respecteren.

    • Iedereen moet gelijk behandeld worden: Onderwijs voor armen, met bekwaamheid boven afkomst.

1.2. PLATO

  • Plato (427-374 v.C.): Kritiek op sofisten:

    • Sofisten gaven les in welsprekendheid tegen betaling.

    • Plato vond de echte waarheid belangrijk.

  • Structuur van de ideale samenleving:

    1. Filosofen: Leiden met kennis en wijsheid.

    2. Ambtenaren/Militairen: Uitvoeren van wetten (moed, standvastigheid).

    3. Handwerkers: Produceren (voorzichtigheid, matigheid).

  • Opvoeding en onderwijs erbij om elke burger in de juiste stand te laten belanden.

    • Verplicht onderwijs en selectietests.

  • Alle kinderen ontvangen basisopleiding in lezen, schrijven, rekenen en gymnastiek.

1.4. COMENIUS

  • John Amos Comenius (1592-1670): Humanist en pedagoog.

    • Vervolgd om zijn overtuiging, reisde door Europa.

  • Aandacht voor iedereen in onderwijs

    • Schreef schoolboeken in de volkstaal, onderwijs in de moedertaal.

  • Didactische aanpak:

    • Leiding op basis van waarneming; onderwijs niet enkel kennisoverdracht maar aanmoedigen tot verklarend denken.

1.5. ROUSSEAU

  • Jean-Jacques Rousseau (1712-1778):

    • Gepubliceerd werk Emile, ou De l’éducation (1762) met het motto ‘Terug naar de natuur’.

    • Kinderlijke leefwereld erkenning: kindsontwikkeling.

    • Kind is van nature goed, corrupte samenleving maakt hen slecht.

  • Kind groeiend in natuur zonder inmenging van opvoeders.

    • Leren door te doen zonder bevelen.

    • Focus op zelfbeperking en zoek naar balans tussen natuur en maatschappij.

1.6. PESTALOZZI

  • Johann Heinrich Pestalozzi (1746-1827): Zwitserse pedagoog.

    • Aandacht voor kansarme kinderen en kinderen met een beperking.

    • Basisprincipes: leren via zintuigelijke waarneming en praktijkervaringen.

1.7. DON BOSCO

  • Giovanni Bosco (1815-1888): Italiaans priester.

    • Werkte met straatkinderen en in een gevangenis.

    • Richt op verbeteren levensomstandigheden.

    • Opvoeders moeten zorgzaam zijn, leiden tot wederzijds vertrouwen.

2. KLASSIEKE PEDAGOGISCHE STROMINGEN

2.1. GEESTESWETENSCHAPPELIJKE PEDAGOGIEK

  • Klemtoon op menselijk gedrag, cultuur, en geschiedenis.

2.2. EMPIRISCH-ANALYTISCHE PEDAGOGIEK

  • Klemtoon op experimenten en empirische methoden.

2.3. KRITISCH-EMANCIPATORISCHE PEDAGOGIEK

  • Focus op bewustwording en sociale verandering.

3. KINDERRECHTENMODEL

3.1. KORCZAK

  • Janusz Korczak (1878-1942): Belangrijkste principes: respect voor kinderen in alle levensfases.

    • Kinderen zijn volwaardige individuen, leren verantwoordelijk te zijn.

    • Kinderen leren van fouten maken.

3.2. HET INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND

  • Opgesteld door de VN, 1989 - Verdrag met rechten voor kinderen wereldwijd.

    • Beschermings-, recht- en participatierechten.

4. HEDENDAAGSE PEDAGOGISCHE MODELLEN

4.1. BALANSMODEL

  • Het transactioneel opvoedingsmodel van Ina Bakker.

    • Positieve en negatieve invloeden afgewogen.

4.2. MODEL VAN HELLINCKX

  • Kindervriendelijk opvoedingsklimaat met situaties als basis.

4.3. BEHOEFTEONDERSTEUNDE OPVOEDING

  • Ryan & Deci: Psychologische basisbehoeften (autonomie, verbondenheid, competentie).

    • Opvoeding is gericht op ondersteunen van deze basisbehoeften.

4.4. NIEUWE AUTORITEIT

  • Omer's concept van nieuwe autoriteit:

    • Geweldloos verzet vs. waakzame zorg, gericht op respect in opvoedingsrelaties.

5. METHODEONDERWIJS

5.1. DALTON

  • Helen Parkhurst; autonomie en verantwoordelijkheid zijn centraal.

5.2. FREINET

  • Actief leren met ervaringen.

  • Ervaringsgericht onderwijs van Célestin Freinet.

5.3. JENAPLAN

  • Respect en aandacht voor anderen, met heterogene groepen.

5.4. MONTESSORI

  • Zelfontwikkeling en autonomie creëren de basis van het onderwijs.

5.5. STEINER

  • Ontwikkelingsfases in het onderwijs, veel aandacht voor sociale en morele waarden.