Oudheid_Romaanse architectuur_deel1

Universiteit Antwerpen

  • Faculteit Ontwerpwetenschappen

  • Architectuurgeschiedenis 1: Klassieke oudheid - deel 1

Kennis van de Oudheid

  • Wat kunnen we weten over de architectuur van de oudheid?

  • Kenmerken van de architectuur

  • Typologie & materialiteit

  • Stedelijke context

  • Erfenis van de oudheid

Verplichte Literatuur

  • Ian Sutton, ‘Laying the Foundations – Greece and Rome’, in: Western Architecture, Londen: Thames and Hudson (1999), pp. 10-23.

  • Referentiewerk: Haslinghuis-Janse, Bouwkundige termen, Leiden; Primavera Pers, 1997.

Belangrijke Bronnen

  • Vitruvius – De Architectura, ca. 25 voor Christus

    • VENUSTAS (vorm), UTILITAS (functie), FIRMITAS (constructie)

    • Unicum: enige bewaarde tekst over de oudheid

Architectuurprincipes volgens Vitruvius

  • Belangrijke publicatie over architectuur

  • Kennis opbouwen over bestaande en toekomstige gebouwen

    • Doelen: kennis over vormelijke, semantische en pragmatische aspecten van architectuur

Hoofdinhoud van De Architectura

  1. Architectuur, maatschappij en stadsaanleg

  2. Bouwmaterialen

  3. Architectuurprincipes en Ionische orde

  4. Korinthische, Dorische en Toscaanse orde

  5. Openbare gebouwen

  6. Particuliere gebouwen

  7. Wand- en vloerdecoraties

  8. Watervoorzieningen

  9. Uurwerken

  10. Technische projecten

Kenmerken Griekse en Romeinse Architectuur

  • stijl, proportie, symmetrie

  • Typologie: tempels, theaters, basilica’s en woningen

  • Kwaliteiten: harmonie, symmetrie, proportie, decorum, sterkte

Typologie van Zuilen

  • Dorische orde: Eenvoudig, geen basis, gecannuleerde schacht.

  • Ionische orde: Slanker, met basis, voluutvormige kapiteel.

  • Korinthische orde: Meest geornamenteerd, hoge basis, kapiteel met acanthusbladen.

Grondplan van de Parthenon (5e eeuw BC)

  • Rechthoekig, met peristyle (zuilenrij)

  • Functies: schatkamer, cella voor verering.

Erechteion (421-406 BC) op de Akropolis

  • Complexere opbouw met kariatiden (zuilen in vorm van vrouwenlichaam).

Hedendaagse Architectuur

  • Kenmerken van klassieke architectuur zijn ook te herkennen in historiserende architectuur (bijv. Campus Mutsaard).

  • Vergelijkingen gemaakt tussen Parthenon en tempelgebouwen op de campus.

Conclusie

  • De kennis van klassieke architectuur blijft belangrijk voor hedendaagse ontwerpen en inspiratie.