Parzydełkowce

Wprowadzenie

Parzydełkowce, znane również jako cnidaria, to grupa zwierząt, które występują w różnych formach, w tym w postaciach polipa oraz meduzy. Ich rozwój jest charakterystyczny dla tej grupy, określanej jako dwupostaciowość.

Klasyfikacja parzydełkowców

Parzydełkowce można podzielić na cztery główne klasy:

  1. Stułbiopławy (dominuje polip)

  2. Krążkopławy (dominuje meduza)

  3. Kubopławy (dominuje meduza)

  4. Koralowce (wyłącznie polipy)

Cechy charakterystyczne

  • Dorosłe formy: występują w formie polipa i meduzy.

  • Symetria: parzydełkowce mają symetrię promienistą. Budowa ich ciała przypomina gastrulę.

  • Tkankowość: są to zwierzęta tkankowe, mające budowę dwuwarstwową.

  • Jama chłonąco-trawiąca: znana również jako jama gastralna. Jest miejscem, gdzie odbywa się trawienie pokarmu.

  • Czułki: otaczają otwór gębowy. U meduz znajdują się również płaty gębowe/ramiona.

Budowa ciała

Ściana ciała parzydełkowców składa się z dwóch głównych warstw:

  1. Warstwa zewnętrzna (epiderma): pochodzenie ektodermalne.

  2. Warstwa wewnętrzna (endoderma/gastroderma): pochodzenie endodermalne.

Między tymi warstwami znajduje się mezoglea – galaretowata substancja wspierająca organizm. oraz rzęski komórek endodermy, które pomagają w transporcie pokarmu oraz rozdrobnionych cząstek w jamie gastralnej.

Komórki parzydełkowe

Zawierają różne struktury, w tym:

  • Knidocyl: wyrostek czuciowy i kap-suła parzydełkowa,

  • Parzydełka: struktu… (najwięcej na czułkach i płatkach).

Dzięki tym komórkom parzydełkowce mogą efektywnie polować na swoje ofiary.

Trawienie pokarmu

  • Trawienie zewnątrzkomórkowe: zachodzi, gdy komórki gruczołowe wydzielają enzymy do jamy gastralnej.

  • Trawienie wewnątrzkomórkowe: odbywa się w komórkach trawiennych z lizosomami.

Ruch parzydełkowców

  • Meduzy: poruszają się ruchem odrzutowym, wykorzystując skurcze swoich tkanek.

  • Polipy: na ogół są osiadłe, ale mogą się poruszać poprzez pełzanie lub koziołkowanie.

Rozmnażanie parzydełkowców

Parzydełkowce rozmnażają się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo:

  • Bezpłciowe (zwykle u polipów):

    • Pączkowanie

    • Strobilizacja (polip wielokrotnie dzieli się poprzecznie, tworząc efiry - młode meduzy)

  • Płciowe (zwykle u meduz): niektóre przechodzą obie formy w swoim cyklu życia, co prowadzi do wystąpienia larwy planula.

Obserwujemy tu także zjawisko metagenezy, czyli przemiany pokoleń, w której meduzy (2n) rozmnażają się płciowo, a polipy (2n) bezpłciowo. Oba etapy są diploidalne.

Cykl rozwojowy

  • Zygota rozwija się w wolno pływającą larwę, która osiada na dnie zbiornika.

  • Z pączkowania polipów powstaje kolonia.

Płazińce

Wprowadzenie

Płazińce to grupa zwierząt bezkręgowych, do której należą wirki, przywry, motylice oraz tasiemce.

Cechy charakterystyczne

  • Ciało nieczłonowane, w większości z licznymi członami oraz główką i szyjką.

  • Wór powłokowo-mięśniowy: składa się z jednowarstwowego nabłonka oraz mięśni.

  • Ruchliwość: wirki poruszają się za pomocą rzęsek, które tworzą śluz.

Budowa ciała

  • Ciało płazińców chronione jest warstwą śluzu, co minimalizuje opór wody oraz chroni przed urazami.

  • Układ pokarmowy: zaczyna się od otworu gębowego, który prowadzi do silnie rozgałęzionego jelita bez części tylnej i odbytu.

Niektóre płazińce, jak tasiemce, wchłaniają pokarm całą powierzchnią ciała, unikając układu pokarmowego.

Schematy rozwójowe

  • Cykl rozwojowy przywry i tasiemca: posiadają żywicieli pośrednich i ostatecznych, w którym formy larwalne rozwijają się i wędrują.

Przykład: wszystkie formy larwalne tasiemca nieuzbrojonego występujązystym przez krowę.
Strukturalne różnice między płazińcami (np. układ oddechowy) i ich ewolucja doprowadziły do rozwoju różnych form życia.

Pierścienice

Wprowadzenie

Pierścienice to grupa zwierząt wielokomórkowych, które można znaleźć w różnych środowiskach.

Cechy charakterystyczne

  1. Celomatyczne: wszystkie porządki mają wtórną jamę ciała

  2. Segmentacja ciała: częste u pierścienic, pomaga w różnicowaniu narządów.

  3. Szkielet hydrauliczny: wynika z obecności celomy.

Przykłady

  • Wieloszczety (nereida różnokolorowa)

  • Skąposzczety (dżdżownica ziemna)

  • Pijawki (pijawka lekarska).

Rozmnażanie

  • Głównie płciowo, niektóre pierścienice są obojnackie.

  • Zapłodnienie krzyżowe oraz rozwój prosty.

Stawonogi

Wprowadzenie

Stawonogi to największa grupa zwierząt, do której należą pajęczaki, skorupiaki oraz owady.

Cechy charakterystyczne

  • Tkankowe i trójwarstwowe: zbudowane z różnych typów tkanki.

  • Odnóża: składają się z odcinków połączonych stawami.

Układ krwionośny

  • Stawonogi mają otwarty układ krwionośny, ale układ ich hemolimfy różni się między gatunkami.

Oddychanie

  • Gatunki wodne korzystają ze skrzeli, lądowe mogą mieć płucotchawki.