Σημειώσεις για την Κοινωνικοπολιτισμική Θεωρία του Vygotsky

Σοβιετικός ψυχολόγος με σημαντική συνεισφορά στον 20ο αιώνα.
Εργάστηκε για την αναδιαμόρφωση της ψυχολογίας βασισμένος στη μαρξιστική φιλοσοφία.
Το έργο του άρχισε να μεταφράζεται στα αγγλικά τη δεκαετία του 1960, αποκτώντας ευρεία αναγνώριση.

Αμφισβητεί την γνωστική ανάπτυξη ως εσωτερικό γεγονός, τονίζοντας την επιρροή του κοινωνικού πλαισίου.
Η γνωστική ανάπτυξη επηρεάζεται από πολιτισμικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες.
Βασικές αρχές:
- Τα παιδιά οικοδομούν τη γνώση.
- Η ανάπτυξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το κοινωνικό πλαίσιο.
- Η μάθηση διαμορφώνει την ανάπτυξη. $(\rightarrow)$ Η μάθηση μπορεί να «οδηγήσει» την ανάπτυξη.
- Η γλώσσα παίζει καθοριστικό ρόλο στη νοητική ανάπτυξη.

Η οικοδόμηση της γνώσης είναι κοινωνικά διαμεσολαβημένη και επηρεάζεται από κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
Ο δάσκαλος επηρεάζει άμεσα τη μάθηση, βοηθώντας στην κατανόηση των σημαντικών στοιχείων και καθοδηγώντας τη δράση.

Οι γνωστικές ικανότητες έχουν κοινωνική προέλευση και επηρεάζονται από τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
Το κοινωνικό πλαίσιο (κοινωνικό περιβάλλον, κουλτούρα) επηρεάζει τις στάσεις, τις πεποιθήσεις, και τον τρόπο σκέψης.
Επίπεδα κοινωνικού πλαισίου:
- Άμεσο διαδραστικό επίπεδο: άτομα με τα οποία αλληλεπιδρά το παιδί
- Δομικό επίπεδο: οικογένεια, σχολείο
- Γενικό πολιτιστικό/κοινωνικό επίπεδο: γλώσσα, αριθμητικά συστήματα, τεχνολογία

Παρέχουν τα μέσα για να ορίσει και να επιλύσει προβλήματα. Διαμορφώνουν ένα πλαίσιο αναφοράς για τη γνωστική ανάπτυξη.
Βοηθούν και αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο το παιδί σκέφτεται.
Είδη:
- Υλικά: μολύβια, χαρτί, Η/Υ
- Εννοιολογικά: γλώσσα, αριθμητικό σύστημα, μαθηματικά
Η μάθηση γίνεται αυτοκατευθυνόμενη δραστηριότητα όταν τα παιδιά διαθέτουν νοητικά εργαλεία.

Η μάθηση είναι ο σχηματισμός νέων γνωστικών δομών και η τελειοποίηση των παλιών.

Η απόσταση μεταξύ του τι μπορεί να κάνει ένα παιδί μόνο του και τι μπορεί να κάνει με βοήθεια.
Καθορίζει τις λειτουργίες που δεν έχουν ακόμη ωριμάσει αλλά είναι στη διαδικασία ωρίμανσης.
Η ΖΕΑ είναι το σημείο όπου εκπαιδευτές και μαθητές μπορούν να διευρύνουν τις γνωστικές ικανότητες των παιδιών.

Αρχικά αναπτύσσονται ανεξάρτητα και γύρω στα 7 συγχωνεύονται.
Η γλώσσα είναι εργαλείο επικοινωνίας και σκέψης.
Αναπτυξιακή εξέλιξη του λόγου:
- Κοινωνικός λόγος: για επικοινωνία.
- Ιδιωτικός/εγωκεντρικός λόγος: για καθοδήγηση των ενεργειών.
- Εσωτερικευμένος λόγος: εσωτερική σκέψη.
Ο εγωκεντρικός λόγος βοηθά στην επίλυση προβλημάτων και σχετίζεται με βελτιωμένη εργασιακή επίδοση.

Ομοιότητες: Και οι δύο θεωρούν σημαντική τη διδασκαλία και τη μάθηση για την ανάπτυξη.
Διαφορές:
- Montessori: Φυσική εξέλιξη έμφυτων ικανοτήτων.
- Vygotsky: Η φύση της ανάπτυξης καθορίζεται από τη χρήση πολιτισμικών εργαλείων.