Zagadnienia egzaminacyjne Podstawy anatomii człowieka

Zagadnienia egzaminacyjne do egzaminu z Podstaw anatomii człowieka

1. Kości pneumatyczne czaszki

  • Wymienić poszczególne kości: kość czołowa, kości szczękowe, kość sitowa, kości skroniowe.

  • Główne części:

    • Kość czołowa: łuska czołowa, część nosowa

    • Kość sitowa: blaszka sitowa, błędnik sitowy

2. Budowa klatki piersiowej

  • Mostek:

    • Części: rękojeść, trzon, wyrostek mieczykowaty.

  • Żebra:

    • Liczba: 12 par (24 żebra)

    • Rodzaje: żebra prawdziwe, fałszywe, wolne.

  • Kręgi piersiowe:

    • Liczba: 12 kręgów piersiowych.

3. Budowa miednicy

  • Elementy budowy: talerze miedniczne, kość krzyżowa, kość guziczna, kości kulszowe, kości łonowe.

  • Funkcje: podpór dla narządów wewnętrznych, ochrona dolnych narządów.

4. Ośrodki mowy w mózgu

  • Lokalizacja:

    • Ośrodek Broca: w płacie czołowym.

    • Ośrodek Wernickego: w płacie skroniowym.

  • Funkcje:

    • Ośrodek Broca: odpowiedzialny za formułowanie mowy.

    • Ośrodek Wernickego: odpowiedzialny za rozumienie mowy.

5. Budowa kręgosłupa

  • Cechy typowe budowy kręgów:

    • Kręgi szyjne: małe, z otworem w wyrostkach poprzecznych.

    • Kręgi piersiowe: większe, z dołkami żebrowymi.

    • Kręgi lędźwiowe: największe, z grubymi wyrostkami.

  • Liczba kręgów: 7 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych i 3-5 guzicznych.

6. Ruchy w stawach

  • Staw łokciowy: zginanie i prostowanie (m. dwugłowy ramienia, m. trójgłowy ramienia).

  • Staw ramienny: rotacja, zginanie, prostowanie (m. naramienny, m. podłopatkowy).

  • Staw biodrowy: zginanie, prostowanie, odwodzenie (m. biodrowy, m. pośladkowy dużym).

  • Staw kolanowy: zginanie, prostowanie (m. czworogłowy uda, m. podkolanowy).

  • Staw promieniowo-nadgarstkowy: ruchy w nadgarstku (m. zginacze palców).

  • Staw skokowy górny: zginanie, prostowanie (m. piszczelowy przedni, m. brzuchaty łydki).

7. Niestałe składniki stawu

  • Przykłady: łąkotki w stawie kolanowym, wargi stawowe.

  • Stawy, w których występują: staw kolanowy, staw ramienny.

8. Stałe składniki stawu

  • Elementy: torebka stawowa, chrząstka stawowa, membrane maziowa.

9. Stawy ręki

  • Dokładne nazwy anatomiczne: staw nadgarstkowy, stawy śródręcza, stawy międzypaliczkowe.

10. Budowa serca

  • Elementy: przedsionki, komory, zastawki (trójdzielna, mitralna).

  • Funkcje: pompowanie krwi, utrzymywanie ciśnienia.

11. Budowa stawu promieniowo-nadgarstkowego

  • Kości: kość promieniowa, kości nadgarstka (łokciowa, łódeczkowata).

  • Ruchy: zgięcie, wyprost, odwodzenie.

12. Pola rzutowe kory mózgowej

  • Lokalizacja i funkcje:

    • Pole ruchowe: kontrola ruchów.

    • Pole czuciowe: odbiór bodźców sensorycznych.

13. Odgałęzienia tętnicy biodrowej wewnętrznej

  • Tętnica maciczna, tętnica pęcherzowa dolna.

14. Obieg dużego i małego w sercu

  • Początek obiegu dużego: lewe przedsionek, koniec: prawy przedsionek.

  • Początek obiegu małego: prawe przedsionek, koniec: lewe przedsionek.

15. Żyła główna górna i dolna

  • Powstanie: połączenie żył ramienno-głowowych i żyły azygos (górna), żyły biodrowej zarówno (dolna).

16. Mięśnie stawu łokciowego

  • Zginacze: m. dwugłowy ramienia, m. ramienny.

  • Prostowniki: m. trójgłowy ramienia.

17. Budowa żołądka

  • Główne części: część wpustowa, trzon, część odźwiernikowa.

  • Budowa ściany: błona śluzowa, błona mięśniowa, błona surowicza.

18. Główne szwy czaszki

  • Szwy: szew strzałkowy, szew koronny, szew łuskowy (między jakimi kośćmi: czołowa, ciemieniowa).

19. Nazwy głównych szwów czaszkowych

  • Wymienić: szew strzałkowy, szew koronny, szew łuskowy.

20. Budowa stawu kolanowego

  • Kości tworzące staw: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa.

  • Niestałe składniki: łąkotki, więzadła.

  • Ruchy w stawie: zgięcie, prostowanie, rotacja.

21. Budowa głównych kości kończyn

  • Kość udowa: trzon, głowa.

  • Kość piszczelowa: trzon, kłykcie.

  • Kość ramienna: głowa, trzon.

  • Kość promieniowa: trzon, głowa.

  • Kość łokciowa: trzon, wyrostek łokciowy.

22. Ogólna budowa kręgu

  • Elementy anatomiczne: trzon, łuk, wyrostki, kanał kręgowy.

23. Jądra podkorowe kresomózgowia

  • Lokalizacja: w obrębie przodomózgowia.

  • Funkcje: kontrola ruchu, efekty emocjonalne.

24. Główne tętnice i żyły głowy oraz szyi

  • Tętnice: tętnica szyjna wspólna, tętnica szyjna wewnętrzna.

  • Żyły: żyła szyjna zewnętrzna, interna.

25. Budowa żuchwy

  • Główne elementy: trzon, gałąź, kąt żuchwy.

26. Odgałęzienia aorty brzusznej

  • Tętnice: tętnica krezkowa górna, tętnica krezkowa dolna.

  • Zaopatrywane narządy: jelito cienkie, jelito grube, wątroba.

27. Budowa i odcinki jelita grubego

  • Odcinki: kątnica, okrężnica, odbytnica.

  • Budowa: błona śluzowa, mięśniowa, surowicza.

28. Kości szkieletu postkranialnego

  • Wymienić: kręgi (szyjne, piersiowe, lędźwiowe), kości kończyn (ramienna, udowa).

  • Ogólna budowa: trzon, wyrostki, koniec.

29. Formuła zębowa człowieka

  • U dzieci: 20 zębów (2 zęby sieczne, 1 kieł, 2 trzonowce).

  • U dorosłych: 32 zęby (2 zęby sieczne, 1 kieł, 2 przedtrzonowce, 3 trzonowce).

30. Mięśnie ramienia

  • Wymienić: m. biceps, m. triceps, m. brachialis.

  • Podać działanie: zginanie, prostowanie stawu łokciowego.

31. Główne gruczoły ślinowe

  • Ślinianka przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa:

    • Lokalizacja: w okolicy żuchwy, policzków.

    • Charakterystyka: produkcja śliny, enzymów trawiennych.

32. Budowa stawu łokciowego

  • Kości: kość ramienna, kość łokciowa, kość promieniowa.

  • Nazwy poszczególnych stawów: staw ramienno-łokciowy, staw ramienno-promieniowy.

  • Ruch w stawach: zginanie, prostowanie.

33. Budowa kości miednicznej

  • Elementy: kości kulszowe, łonowe, talerze miedniczne, kość krzyżowa.

34. Budowa stawu ramiennego

  • Kości tworzące staw: kość ramienna, łopatka, obojczyk.

  • Niestałe składniki: wargi stawowe, łąkotki.

35. Połączenia ścisłe w kręgosłupie

  • Dokładne nazwy anatomiczne: spojenia kręgowe, stawy międzykręgowe.

36. Stawy kończyny dolnej

  • Nazwy anatomiczne: staw biodrowy, staw kolanowy, staw skokowy.

  • Kości łączące: udowa, piszczelowa, strzałkowa.

37. Układ żyły wrotnej

  • Budowa: żyła wrotna, gałęzie.

  • Funkcje: transport krwi z narządów trawiennych do wątroby.

38. Odgałęzienia łuku aorty

  • Tętnice: tętnica podobojczykowa, tętnica szyjna wspólna.

39. Mięśnie warunkujące ruchy w stawie kolanowym

  • Mięśnie: m. czworogłowy uda, m. podkolanowy, m. stawowy.

40. Budowa przewodu pokarmowego

  • Odcinki: przełyk, żołądek, jelito cienkie, jelito grube.

  • Budowa: błona śluzowa, błona serosa, błona mięśniowa.

41. Budowa dróg oddechowych

  • Odcinki: nos, gardło, krtań, tchawica, oskrzela.

  • Charakterystyka: transport powietrza, wymiana gazowa.

42. Typy szwów

  • Podział: szwy płaskie, szwy ząbkowe, szwy gładkie.

  • Przykłady: szew strzałkowy, szew łuskowy.

43. Główne mięśnie wdechowe i wydechowe

  • Mięśnie wdechowe: m. przeponowy, m. międzyżebrowy.

  • Mięśnie wydechowe: m. prosty brzucha, m. międzyżebrowe wewnętrzne.

44. Budowa stawu biodrowego

  • Kości tworzące staw: kość udowa, kość miedniczna.

  • Niestałe składniki: więzadła, krążki stawowe.

  • Ruchy: zginanie, prostowanie, rotacja.

Strona 2

45. Budowa kresomózgowia parzystego i nieparzystego

  • Parzyste: półkule mózgowe.

  • Nieparzyste: ciało modzelowate, sklepienie.

46. Budowa i odcinki jelita cienkiego

  • Odcinki: dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte.

  • Budowa: błona śluzowa, błona mięśniowa, błona surowicza.

47. Odgałęzienia tętnicy szyjnej

  • Zewnętrzna: tętnica tarczowa górna, tętnica językowa.

  • Wewnętrzna: tętnica łącząca, tętnica mózgowa przednia.

48. Kości części mózgowej czaszki

  • Wymienić: kość czołowa, kości ciemieniowe, kość skroniowa, kość potyliczna.

  • Główne elementy: łuska, część mózgowa, brzeg.

49. Krzywizny kręgosłupa

  • Nazwy: lordoza, kifoza.

  • Miejsce występowania: odcinek szyjny, odcinek lędźwiowy (lordoza), odcinek piersiowy (kifoza).

50. Mechanika stawu kolanowego

  • Wykonywane ruchy: zgięcie, prostowanie, rotacja.

  • Mięśnie: m. czworogłowy uda, m. podkolanowy.

51. Odgałęzienia pnia trzewnego

  • Tętnica krezkowa górna, tętnica żołądkowa lewa.

52. Mięśnie wyrazowe człowieka

  • Podział: mięśnie mimiczne, mięśnie żucia.

  • Przykłady: m. okrężny oka, m. żuchwowy.

53. Mięśnie przednie i boczne brzucha

  • Przykłady: m. prosty brzucha, m. skośny zewnętrzny

  • Działanie: zgięcie tułowia, rotacja.

54. Budowa szczęki

  • Główne części: trzon, gałąź.

55. Kości części twarzowej czaszki

  • Wymienić: kość nosowa, kość szczękowa, kość żuchwowa.

  • Główne części: trzon, gałąź.

56. Budowa drzewa oskrzelowego

  • Elementy: oskrzela główne, oskrzela segmentowe, oskrzeliki.

57. Budowa i mechanika stawu skokowo-goleniowego

  • Kości: kość piszczelowa, kość strzałkowa, kości stępu.

  • Wykonywane ruchy: zgięcie, wyciąg.

58. Ogólny schemat budowy stawu

  • Stałe składniki: chrząstka, torebka stawowa.

  • Niestałe składniki: łąkotki, wargi stawowe.

59. Budowa nerki

  • Elementy: wnęka, kora, rdzeń.

  • Funkcje: filtracja krwi, produkcja moczu.

60. Odgałęzienia tętnicy szyjnej wewnętrznej

  • Tętnica mózgowa przednia, tętnica mózgowa środkowa.

61. Odgałęzienia trzewne aorty piersiowej

  • Tętnica międzyżebrowa, tętnica przeponowa.

62. Mięśnie grzbietu kolcowo-ramienne

  • Wymienić: m. najszerszy grzbietu, m. prostownik grzbietu.

  • Podać działanie: prostowanie tułowia, obracanie.

63. Krążenie wieńcowe

  • Układ: tętnice wieńcowe, żyły sercowe.

  • Funkcje: zaopatrywanie mięśnia sercowego w tlen.

64. Budowa i funkcje trzustki

  • Budowa: głowa, trzon, ogon.

  • Funkcje: produkcja enzymów trawiennych, regulacja poziomu glukozy.

65. Główne tętnice zaopatrujące żołądek

  • Tętnica żołądkowa lewa, tętnica żołądkowa prawa, tętnica krezkowa górna.

66. Odgałęzienia trzewne nieparzyste aorty brzusznej

  • Wymienić: tętnica krezkowa górna, tętnica krezkowa dolna.

  • Narządy zaopatrywane: jelito cienkie, jelito grube.

67. Mięśnie głębokie klatki piersiowej

  • Nazwy: m. międzyżebrowe, m. poprzeczny klatki piersiowej.

  • Działanie: udział w oddychaniu.

68. Odgałęzienia aorty wstępującej

  • Tętnica wieńcowa lewa, tętnica wieńcowa prawa.

69. Budowa i funkcje wątroby

  • Elementy: płaty wątroby, przewody żółciowe.

  • Funkcje: detoksykacja, produkcja żółci.

70. Główne tętnice i żyły głębokie kończyny górnej

  • Tętnice: tętnica ramienna, tętnica promieniowa.

  • Żyły: żyła ramienna, żyła cechowa.

71. Stawy kończyny górnej

  • Nazwy anatomiczne: staw ramienny, staw łokciowy, staw promieniowo-nadgarstkowy.

  • Kości łączące: kość ramienna, kość łokciowa, kość promieniowa.

72. Tętnice zaopatrujące mózgowie

  • Tętnica szyjna wewnętrzna, tętnica kręgowa.

73. Mięśnie przedramienia

  • Wymienić: m. zginacz promieniowy nadgarstka, m. prostownik palców.

  • Podać działanie: zginanie, prostowanie nadgarstka.

74. Unaczynienie wątroby

  • Krew dopływa przez tętnicę wątrobową, krew odpływa przez żyły wątrobowe.

75. Budowa płuc

  • Elementy: płaty, oskrzela, pęcherzyki płucne.

  • Funkcje: wymiana gazowa.

76. Główne naczynia tętnicze i żylne krążenia małego

  • Tętnica płucna, żyła płucna.

77. Brodawki językowe

  • Wymienić: brodawki nitkowate, brodawki grzybowate, brodawki liściaste.

78. Główne tętnice ręki

  • Tętnica promieniowa, tętnica łokciowa.

79. Budowa krtani

  • Nazwy chrząstek krtani: chrząstka tarczowata, chrząstka pierścieniowata, chrząstki nalewkowate.

80. Główne pnie uchodzące do przewodu piersiowego

  • Tętnica szyjna zewnętrzna, tętnica podobojczykowa.

81. Odgałęzienia ścienne aorty piersiowej

  • Tętnice międzyżebrowe, tętnica przeponowa.

82. Jądra podkorowe kresomózgowia

  • Wymienić: jądro ogoniaste, jądro putamen, jądro soczewkowate.

  • Wskazać lokalizację i funkcje: regulacja ruchów, uczenie się.

83. Nietypowe cechy unaczynienia nerki i wątroby

  • Nerka: podwójne unaczynienie (tętnica nerkowa + tętnica nadnerczowa).

  • Wątroba: unaczynienie przez tętnicę wątrobową i żyłę wrotną.

84. Komory mózgu

  • Funkcja: produkcja płynu mózgowo-rdzeniowego.

  • Lokalizacja: komora boczna, komora III, komora IV.

85. Kora ruchowa i czuciowa

  • Budowa: warstwy komórkowe, obszary odpowiedzialne za ruch i czucie.

  • Lokalizacja: płat czołowy (ruch), płat ciemieniowy (czucie).

86. Składowe ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego

  • Ośrodkowy: mózg, rdzeń kręgowy.

  • Obwodowy: nerwy czaszkowe, nerwy rdzeniowe.

87. Budowa zewnętrzna i wewnętrzna rdzenia kręgowego

  • Zewnętrzna: osłonka mielinowa.

  • Wewnętrzna: szaro-skrzydła, istota biała

88. Budowa mózgowia

  • Główne odcinki: kresomózgowie, międzymózgowie, pień mózgu, móżdżek.

  • Składowe: półkule, jądra podkorowe.

89. Lokalizacja w mózgowiu szyszynki i przysadki mózgowej

  • Szyszynka: w okolicy międzymózgowia, funkcja: regulacja rytmów biologicznych.

  • Przysadka mózgowa: w dnie III komory, funkcje: regulacja hormonalna.

90. Główne przewody układu chłonnego

  • Ujście do układu krwionośnego: przewód piersiowy, przewód chłonny prawy.

91. Główne tętnice i żyły głębokie kończyny dolnej

  • Tętnice: tętnica udowa, tętnica podkolanowa.

  • Żyły: żyła udowa, żyła podkolanowa.

92. Mięśnie uda

  • Podział na grupy: mięśnie przednie (w. czworogłowy), mięśnie tylne (w. dwugłowy).

  • Działanie: zginanie i prostowanie stawu kolanowego.