Wondzorg - Skin Tear

Justine Schramme
Artevelde Hogeschool

Overzicht

  • Acute wonden

  • Skin tear

  1. Definitie en prevalentie

  2. Etiologie en fysiopathologie

  3. Anamnese of actieve beoordeling van de skin tear

  4. Preventie

  5. Behandeling

  • Deze PowerPoint werd opgemaakt als ondersteunend lesmateriaal bij het handboek Wondmanagement - de complete gids. Pag. 299 - 313

1. Definitie en Prevalentie

Definitie

  • "Een skin tear is een traumatische wonde die wordt veroorzaakt door mechanische krachten, inclusief het verwijderen van kleefpleisters. De ernst hangt af van de diepte van het letsel (niet dieper dan de subcutis)." (ISTAP, 2018)

  • Samenstelling van het woord: skin (huid) + tear (scheur).

  • Klassificatie:

    • Ongelooflijk/gecompliceerd

    • Lokalisatie: voornamelijk armen, benen, rug van de handen.

    • Populatie: Grotere incidentie bij mensen ouder dan 65 jaar.

Prevalentie

  • Er is een correlatie tussen het ontstaan van skin tear en de leeftijd en graad van hulpbehoevendheid van de patiënt.

  • Skin tears worden vaak ondergerapporteerd of foutief gediagnosticeerd.

2. Etiologie en Fysiopathologie

  • Skin tears ontstaan door wrijvingskracht of schuifkracht in combinatie met de verouderde huid.

Wrijving (friction)

  • Wanneer twee oppervlakken over elkaar bewegen.

  • Dit resulteert in mechanische erosie van de huid, wat leidt tot oppervlakkige beschadiging van het epiderm.

Schuifkrachten (shear)

  • Dit gebeurt wanneer de epidermis wordt tegengehouden, maar de dermis en de onderliggende structuren over het skelet bewegen.

  • De verschuiving ten opzichte van de onderliggende fascia (bindweefsel) veroorzaakt afrukking en beschadiging van de kleine bloedvaatjes.

Verouderingsprocessen

  • Dit is het resultaat van een opeenvolging van complexe veranderingen in de huid door ouderdom.

    • Vervlakking van de papillaire laag.

    • Verandering in elasticiteit en dikte van de huid.

    • Bepaalde medicaties kunnen dit proces versnellen.

    • Corticosteroïden remmen de wondheling en beïnvloeden de reactie op ontsteking en collageenvorming negatief (dunner en brozer worden van de huid en nagels).

Gevolgen van verouderde huid

  • Een oudere huid is veel vatbaarder voor de negatieve gevolgen van schuif-, druk- en wrijvingskrachten.

  • Typische kenmerken: een droge, dunne, doorschijnende, kwetsbare huid die gerimpeld is en met sterk gereduceerde rekbaarheid.

3. Anamnese of Actieve Beoordeling van de Skin Tear

Classificatie

  • ISTAP-classificatiesysteem: drie categorieën

    • Type 1 skin tear: Zonder weefselverlies

    • Liniaire scheur

    • Flapscheur

    • Type 2 skin tear: Gedeeltelijk weefselverlies

    • Wondbed is niet volledig bedekt.

    • Type 3 skin tear: Volledig weefselverlies

    • Hele wondbed komt vrij te liggen.

Lokalisatie

  • De bovenste en onderste ledematen vertegenwoordigen gezamenlijk 84% van alle skin tears.

  • Verdeling van de lokalisatie:

    • Voorarm: 45%

    • Onderbeen: 28%

    • Bovenarm: 11%

4. Preventie

  1. Veilige omgeving

  2. Huidverzorging

  3. Tiltechnieken

  4. Kleefpleisters

  5. Voeding

5. Behandeling

Interventie - Algemeen

  • Wondonderzoek: analyse door middel van grondige observatie (TIME).

  • Toepassen van algemene principes van wondzorg.

  • Ideale verband:

    • Bloeding stelpen

    • Makkelijk aanbrengen en verwijderen

    • Bescherming tegen schuifkrachten

    • Optimaliseren van omgevingsfactoren voor heling

    • Niet-toxiciteit

    • Economisch verantwoorde wondzorg met langdurige aanwezigheid.

Specifieke Behandelingen

  • Skin tear type 1 en 2:

    • Fixeer huidflap met siliconenverband.

    • Hecht enkel aan intacte (droge) huid.

    • Verband moet tot 7 dagen ter plaatse blijven.

    • Bedekkend verband gebruiken, gefixeerd met windel, zonder kleefpleister.

  • Skin tear type 3:

    • Oppervlakkig zuivere wond: gebruik schuimverband.

    • Nattende wond met necrose of fibrine: gebruik enzyme-alginogel of honing.

Wondbehandeling

  • Wondspoeling met NaCl 0,9%.

  • Huid indien mogelijk terugplaatsen.

  • Aanbrengen van siliconen-netverband.

  • Plaatsen van een niet-inklevend verband.

Behandeling na 7 dagen

  • Evaluatie van de behandeling met siliconen-netverband.

Tabel 2. Producten Keuzegids (LeBlanc et al, 2016)

Productcategorieën en Indicaties

  • Niet-inklevende gaasverbanden (bv. lipidocolloïde gaasverband, geïmpregneerd gaasverband, silicone gaasverband, petrolatum).

  • Schuimverbanden.

  • Hydrogels.

  • Cyanoacrylaat (2-octyl of n-butyl) gebaseerde topische verbanden (huidlijm).

Indicaties voor Skin Tear Types

  • Skin tear type 1, 2, 3:

    • Droge of exsuderende wonden.

    • Matig exsudaat, langdurige draagtijd van verband (2-7 dagen afhankelijk van exsudaat hoeveelheid).

    • Geeft vocht af bij droge wonden.

  • Skin tear type 1:

    • Om de huidranden naar elkaar te brengen en de wond te sluiten.

Aandachtspunten

  • Garanderen van een vochtig wondmilieu bij verschillende niveaus van exsudaatproductie, atraumatische verwijdering, eventuele noodzaak voor secundair verband.

  • Voorzichtigheid geboden met klevende schuimverbanden, gebruik niet-klevende verbanden indien mogelijk om trauma te vermijden.

Speciale Aandachtspunten bij Geïnfecteerde Skin Tears

  • Verbanden met methyleenblauw en gentiaanviolet:

    • Breedspectrum antimicrobiële werking, inclusief antibiotica-resistente kiemen.

    • Niet traumatisch voor het wondbed bij vermoeden/ bevestiging van lokale of diepe weefselinfectie.

    • Gebruik altijd niet-inklevende verbanden.

  • Ionen zilververbanden:

    • Breedspectrum antibacteriële werking.

    • Gebruik bij vermoeden of bevestiging van lokale of diepe wondinfectie, secundair verband vereist.