ответы каз тарих

1. Қазақстан тарихы пәнінің міндеті мен мақсаты, деректік көздері және тарихнамасы

• Міндеті мен мақсаты:

  • Қазақстан тарихы пәні қазіргі кезеңнен бастап ежелгі дәуірге дейін еліміздің тарихын зерттейді.

  • Мақсаты: Қазақстанның тарихи дамуының негізгі кезеңдері, әлеуметтік, саяси, мәдени өзгерістер, халықтардың мәдени мұрасы мен өркениеттік жетістіктерін зерттеу.

  • Міндеті: еліміздің тарихын дұрыс бағалау, ұлттық тарих туралы терең білім беру.

• Деректік көздері:

  • Археологиялық ескерткіштер (қорымдар, қоныстар, бұйымдар, жазбалар).

  • Жазба деректер (көне грек, парсы, қытай, араб, орыс және басқа халықтардың жазба көздері).

  • Ежелгі және ортағасырлық тарихи еңбектер (грек, рим, араб, парсы тарихшыларының шығармалары).

  • Халық ауыз әдебиеті мен мифология.

• Тарихнама:

  • Тарихнама — тарихи зерттеулердің жиынтығы мен тарихты түсіну тәсілдері.

  • Қазақстан тарихы тарихнамасы кеңес дәуірінде марксистік тұрғыдан қаралды, тәуелсіздік алғаннан кейін ұлттық тарихқа бағытталған зерттеулер күшейді.

2. Тас ғасыры мен ескерткіштеріне сипаттама жасап, кезеңдерін жүйелеп көрсету

• Тас ғасыры:

  • Период: Палеолит, мезолит, неолит.

  • Палеолит (б.з.д. 2,5 млн - 12 мың жыл):

    • Еңбек құралдарының пайда болуы, аңшылық, терімшілік.

    • Қазақстанда палеолиттік ескерткіштер: Құмай, Тәңірқазған.

  • Мезолит (б.з.д. 12 мың - 7 мың жыл):

    • Шаруашылық түрлерінің өзгеруі, балық аулау, аңшылық.

    • Мезолиттік кезеңнің ескерткіштері: Баянауыл, Қараүңгір.

  • Неолит (б.з.д. 7 мың - 4 мың жыл):

    • Жер өңдеу, мал шаруашылығының дамуы.

    • Неолиттік ескерткіштер: Шүлбі, Ботай мәдениеті.

3. Қола дәуіріндегі Қазақстан. Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениетінің ерекшеліктері

• Қола дәуірі (б.з.д. 2 мыңжылдықтың басы - 1 мыңжылдықтың ортасы):

  • Металлургияның дамуы, тұрақты елді мекендердің пайда болуы.

  • Андронов мәдениеті (б.з.д. 2 мыңжылдықтың ортасы - 1 мыңжылдықтың басы):

    • Қорғандар мен тұрғын үйлер, металл өңдеудегі жетістіктер (қола қылыштар, балталар), мал шаруашылығы мен егіншіліктің дамуы.

  • Беғазы-Дәндібай мәдениеті (б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасы):

    • Қалалық елді мекендердің пайда болуы, жоғары дамудағы металлургия, жерлеу дәстүрлері.

4. Сақтар: жазба деректері, материалдық және рухани мәдениеті, қоғамдық құрылысы

• Жазба деректері:

  • Сақтар туралы грек, парсы, қытай жазбаларынан мәліметтер.

  • Геродот сақтардың әскери қуатын сипаттады.

• Материалдық мәдениеті:

  • Әскери және тұрмыстық заттар, сәндік бұйымдар.

  • Аң стилі өнері.

• Рухани мәдениеті:

  • Табиғат құбылыстарына табыну, Тәңіршілдік діні.

• Қоғамдық құрылысы:

  • Тайпалық құрылыс, әскери жетекшілердің рөлі.

5. Ғұн, Үйсін, Қаңлы мемлекеттік-саяси құрылымдарының басты белгілері

• Ғұндар:

  • Ұлы Жібек жолында маңызды рөл атқарған.

  • Ұйымдасқан әскери жүйе.

• Үйсіндер:

  • Орталықтандырылған билік, қала мәдениетінің дамуы.

• Қаңлылар:

  • Қалалық мәдениет, сауда жолдарының дамуы.

6. Түркі қағанаттары: жазба деректері, этносаяси тарихы, мәдениеті

• Жазба деректері:

  • Қытай, араб, парсы жазбаларындағы түркі қағанаттары.

• Этносаяси тарихы:

  • Түркі қағанатының құрылуы, мемлекеттердің пайда болуы.

• Материалдық және рухани мәдениеті:

  • Металл бұйымдары, Тәңіршілдік.

7. Қимақ мемлекеті: тарихы, мәдениеті мен шаруашылығы

• Этносаяси тарихы:

  • Түркі тайпаларының одағынан құрылған.

• Мәдениеті:

  • Көшпелі өмір, қола және темір бұйымдар.

• Шаруашылығы:

  • Мал шаруашылығы басым.

8. Оғыз мемлекеті: тарихы, мәдениеті мен шаруашылық ерекшеліктері

• Этносаяси тарихы:

  • Орталық Азия мен Қара теңіз маңында.

• Мәдениеті:

  • Көшпелі, металлургия, әдебиет.

• Шаруашылығы:

  • Мал шаруашылығы, сауда.

9. Қыпшақтардың этносаяси тарихы

• Этносаяси тарихы:

  • Қыпшақ қағанаты мен хандығының негізін қалаушылар.

  • Көшпелі қоғамның ұйымдасуы, әскери қабілеті.

10. Алтын Орданың кезеңдері

• Құрылуы:

  • Жошы хан негізін қалаушы.

• Гүлденуі:

  • Экономикалық және мәдени дамуы.

• Құлдырауы:

  • Ішкі саяси тұрақсыздық, әлсіреу.

11. Ақ Орда – алғашқы мемлекет

• Тарихы:

  • Тоқтамыс ханмен қақтығыстардан кейін құрылды.

• Рөлі:

  • Қазақ халқының қалыптасуына ықпалы.

12. Моғолстан мемлекеті

• Мемлекеттің құрылуы:

  • Есен бұға мен оның ұрпақтары басқарған.

• Қазақстандағы орны:

  • Жетісу мен Тарбағатай аймақтары.

13. Қазақстан тарихындағы Әбілқайыр хандығы

• Құрылуы:

  • 1428 жылы Әбілқайыр хан құрды.

• Рөлі:

  • Қазақ халқының саяси бірлігін орнату.

14. Ноғай Ордасының тарихы

• Құрылуы:

  • 14 ғасырда Алтын Ордадан бөлінген.

  • Ноғай басшысының орны.

15. ХІІІ-ХҮ ғасырлардағы Қазақстанның рухани және материалдық мәдениеті

• Рухани мәдениет:

  • Ислам мәдениеті мен өнерінің таралуы.

• Материалдық мәдениет:

  • Сауда мен қолөнер.

16. Абылай ханның рөлі

• Мемлекет қайраткері:

  • Тәуелсіздікті сақтауда.

• Саясаткер:

  • Ішкі саясаттағы реформалар.

17. Патшалық Ресейдің басқару саясаты

• Кезеңдері:

  • XVIII ғасырдан ХХ ғасыр басына дейін.

18. Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы

• Көтеріліс:

  • Әлеуметтік әділеттілікті талап етті.

19. 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі

• Себептері:

  • Жер мәселесі, салық көлемінің артуы.

20. Алаш партиясы

• Құрылуы:

  • 1917 жылы Орынборда бірінші Жалпықазақ съезі.

• Бағдарламасы:

  • Қазақ халқының автономиясы.

21. Қазақстанның тәуелсіздігі

• Жариялануы:

  • 1991 жылы 16 желтоқсанда.

• Мемлекеттік құрылыс:

  • Президенттік басқару жүйесі.